Τούτες τις μέρες το «Πανελλήνιο», μαζί με τον «Ερμή» της Επάνω Σκάλας, καταχωρήθηκαν στο «Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Κληρονομιάς», ως ιστορικά καφενεία. Αυτή η καταγραφή είναι ταυτόχρονα τυπική και ουσιαστική. Τα δυο αυτά καφενεία έχουν καταγραφεί στους κατοίκους του νησιού και σε πολλούς επισκέπτες ως εκλεκτοί τόποι συνάντησης, απόλαυσης καφέ, ποτού και μεζέδων. Στο «Πανελλήνιο», και στον «Κήπο» το καλοκαίρι, σύχναζαν εκτός των άλλων, πάρα πολλοί δημοσιογράφοι γιατί ήταν στην αγορά. Κάποια από τα συμβάντα στο καφενείο τα έκαναν θέμα στα χρονογραφήματά τους. Γιατί τα άλλα γεγονότα καταχωρούνταν ως ενημέρωση.

Το 1925 ο Βενέζης γράφει μικρά χρονογραφήματα στην εφημερίδα «Ταχυδρόμος» που εκδίδουν οι Θίελπης Λευκίας και Στράτης Μυριβήλης. Τα δημοσιεύει με το ψευδώνυμο «Ο ξενύχτης», στη στήλη του «Νυχτολούλουδα». Το χρονογράφημα «Ο γερουσιαστάρας» δημοσιεύθηκε στις 17 Δεκεμβρίου. Διαβάζοντάς το φέρνουμε στον νου μας τον Βενέζη να πίνει τον καφέ ή την μπύρα του στο «Πανελλήνιο». Δεν γνωρίζουμε με ποιους στην παρέα, να παρατηρεί γύρω του, να αποτυπώνει εικόνες και σκηνές κι αργότερα, ίσως και την ίδια στιγμή, να γράφει το κείμενό του. Διαπιστώνουμε τη διεισδυτική του ματιά, τις λεπτομέρειες που αναφέρει, την ανάλυση του χαρακτήρα του ήρωα του χρονογραφήματος.

Την ίδια μέρα γράφει κι ο Μυριβήλης στη στήλη του «Στα Πεταχτά» για το «Πανελλήνιο». Διαβάζουμε το μικρό σημείωμα, με τη δεικτική αναφορά: «Το ’’Πανελλήνιο’’ έχει μουσικό ρεπό για ένα δυο μέρες. Μαθαίνουμε πως μας ετοιμάζει εκπλήξεις ο Πέτρος. Θα οργανωθούνε βδομαδιάτικα κοντσέρτα απ’ τον αγαπητόν τον Σκέντερ, με άρτιο σύνολο επτά οργάνων. Εμπρός λοιπόν ας αρχίσει η εργασία. Και εν τω μεταξύ: ας μας αδειάσουν το ’’Πανελλήνιο’’ οι γερουσιασταί του ενός καφέ μετά πολλών νερών. Με πενταροδεκάρες δεν πληρώνεται η ορχήστρα του ’’Πανελληνίου’’. Ας το καταλάβουν οι επί τέλους οι πολιτικολόγοι και οι υποψήφιοι γερουσιασταί των καναπέδων».                    

Ο γερουσιαστάρας

Του Ηλία Βενέζη

Ο υποψήφιος γερουσιαστής εισήλθεν αργά και μεγαλοπρεπώς μέσα στο «Πανελλήνιον». Επροχώρησε προς τον καναπέν του τον οποίον από απομνημονεύτων χρόνων κατέχει, υψηλός, μονοκόμματος και ογκώδης ως μνημείον περιπατούν, ως Ηρώον κινούμενον, ως οβελίσκος βαδίζων, ως μέλαν φουγάρο εργοστασίου προελαύνον.

Εκάθισεν εις την θέσιν του, εθεμελιώθη θα ήτο η καταλληλοτέρα έκφρασις, αθορύβως. Είχε την ελπίδα ότι το γκαρσόνι δεν θα τον επρόσεχε, και έτσι θα άκουε μουσικήν χωρίς να πληρώσει το υπέρογκον ποσόν του αντιτίμου του καφέ. Δυστυχώς το υπερήψηλον ανάστημά του τον επρόδωσε και μετ’ ολίγον ένα ισχόν και κοντόν γκαρσόνι κατέφθασε εις τους… πρόποδας του υποψηφίου γερουσιαστού.

- Τι αγαπά ο κύριος;

- Ένα καφέ και τρία νερά, εψιθύρισε δυσθύμως ο μέγιστος ανήρ.

Ο καφές προσεκομίσθη. Τον ήπιε με σοβαρότητα αρμόζουσαν προς το υποτιθέμενον μελλοντικόν του αξίωμα. Κατόπιν ήκουσε πέντε κομμάτια της ορχήστρας υπολογίζων ότι έκαστον εξ αυτών του εκόστισε από τριάντα λεπτά – έξω ο καφές. Εν τω μεταξύ είχε βάλει μέσα στο πιατάκι του εκτός από το αντίτιμον του καφέ και δύο δεκάλεπτα για πουρμπουάρ.        

Όταν ήρθε η ώρα του φαγητού, εκοίταξε το χρυσό του ρολόγι, εκουμβώθη διά να απέλθει, έλαβε την ομβρέλαν του και εχτύπησε με το χρυσό του δαχτυλίδι το μάρμαρο για να ’ρθει το γκαρσόνι.

Έριξε τα ματιά του στο πιατάκι. Είδε τις δυο δεκάρες του πουρμπουάρ, και πριν έλθει το γκαρσόνι, και με τρόπο, για να μη τον δει κανένας, επήρε πίσω το ένα δεκάλεφτο και το έχωσε αφελώς μαζί με το χέρι του στην μεγάλη τσέπη του επανωφοριού.

Κατόπιν εξήλθε με το ίδιον μεγαλοπρεπές και μνημειώδες του βήμα, αργά και αξιόπρεπα, ως Ηρώον κινούμενον, ως φουγάρο περιπατούν, ως οβελίσκος βαδίζων.