Δε το ξέρουν τούτο πολλοί από τους σημερινούς μου φίλους. Ο πατέρας μου ήταν κωφάλαλος. Μωρό ακόμα, εκεί στα μέσα της δεκαετίας του 1920, αρρώστησε με τυφοειδή πυρετό. Πού τα φάρμακα και το σημαντικότερο πού η προσοχή για ένα μικρό μονάχο (ασυνόδευτα τα λένε σήμερα ετούτα τα παιδιά) προσφυγάκι από τη Μικρασία; Ένα ανάμεσα σε τόσες χιλιάδες άλλα…

Η αρρώστα του στέρησε τη δυνατότητα να μιλά και να ακούει…

Χρόνια μετά εκεί στα μέσα της δεκαετίας του 1980, Δεκέμβρη του ‘85, Γενάρη του ’86, στις τελευταίες μέρες της ζωής του πατέρα μου, συνειδητοποίησα ότι ο Παναγιώτης Περγαμηνός, θετός γιός του Στρατή Μπαλάσκα, ο πατέρας μου που οι μέρες του ήταν μετρημένες μια κι η «παλιαρρώστια» - κατά πως βαφτίσαμε στη Μυτιλήνη τον καρκίνο - τον έτρωγε μέρα με τη μέρα, ο πατέρας μου που δεν είχα ακούσει ποτέ μου μια λέξη από το στόμα του, που ποτέ του δεν άκουσε τον ήχο των λόγων μου, με είχε μάθει να ακούω και να μιλώ…

Καθισμένος ένα από εκείνα τα δύσκολα μακριά βράδια των τελευταίων του 24ωρων δίπλα του, έπιασα τον εαυτό μου να του λέει ιστορίες. Πώς πέρασα πιο πριν έξω, τι σκοπεύω να κάνω στη ζωή μου, τα προβλήματα μου με τον έρωτα εκείνου του καιρού.

- «Σε ποιόν τα λες όλα ετούτα;» αναρωτήθηκα.

Θυμήθηκα εκείνο το βράδυ πως δεν ήταν η πρώτη φορά που το έκανα ετούτο. Χρόνια πολλά πριν, εκεί στα χρόνια της δεκαετίας του 1960, στο τσαγκαράδικο του πατέρα μου, στο σκαλοπάτι δίπλα στο πάγκο, με τη μύτη μου γιομάτη από τη μυρωδιά της βενζινόκολας, των δερμάτων, με τη ματιά μου στην κόψη της φαλτσέτας και στο πέσιμο του σφυριού στο σιδερένιο καλαπόδι, μιλούσα στον πατέρα μου. Του έλεγα ιστορίες από το σχολειό, για τα παιδιά που ο πατέρας τους ήταν στη φυλακή γιατί «τον είχαν πιάσει οι Τούρκοι», για τα άλλα παιδιά που κι αυτουνών ο πατέρας ήταν φυλακή χωρίς όμως να καταλαβαίνω το γιατί, για τα όσα περίεργα άκουγα στο καφενείο του Σκούφου στην αρχή της Λαγκάδας, για «τους δικούς μας», για «τους άλλους».

Εκείνο το βράδυ με τον πατέρα μου να ψυχορραγεί ένιωσα πως ο κωφάλαλος πατέρας μου, μου είχε μάθει να ακούω και να μιλώ.

Με τον καθηλωμένο σε ένα αναπηρικό καροτσάκι Άρη Ταστάνη βρεθήκαμε στα πρώτα μου φοιτητικά χρόνια πριν 40 χρόνια. Αιτία η εθνικοτοπική οργάνωση του Ρήγα Φεραίου, ο αδερφός του, η «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ», ό,τι κάναμε εκείνα τα χρόνια. Αλήθεια σας λέω, δεν μίλαγε για τα ποιήματα του… Το έκρυβε ή απορροφημένος από την ιδέα της …επανάστασης δεν το άκουσα - 19 χρονών νέος ήμουνα συγχωρέστε με - δεν ήξερα ότι ο Άρης ήταν ποιητής. Το Σεπτέμβριο του 1981 στα γραφεία του κόμματος εκεί στο Φανάρι της Μυτιλήνης περιμένοντας να ξεκινήσουμε μια προεκλογική περιοδεία με το Σταύρο, το Φρίξο, το Λευτέρη και τη Μερόπη βρήκα το «Συνοικισμό». Τον διάβασα όλο στη διαδρομή, ήταν η πρώτη φορά που ηττήθηκαν οι μαρτυρίες του ταξιδιού από το Σταύρο (τον ποιητή Πέτρο Ανταίο) και το Φρίξο (τον Άνθρωπο και Δάσκαλο Φρίξο Πρωτογερέλλη).

Δε το επέστρεψα τούτο το βιβλίο ποτέ στη βιβλιοθήκη του Κόμματος. Κοντά 40 χρόνια τώρα, στολισμένο στη δεύτερη του σελίδα με τη στρογγυλή σφραγίδα «ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ – ΓΡΑΦΕΙΟ ΛΕΣΒΟΥ» στέκει στο γραφείο μου. Μηδέποτε αυτό δεν ανέβηκε στα ράφια της βιβλιοθήκης. Με συντρόφεψε ακόμα και στα χρόνια της στρατιωτικής μου θητείας χωμένο με το «Σύνταγμα των Ελλήνων» στο σάκο μου. Πάντα στα δύσκολα, σε στιγμές που θαρρείς κι ήθελα να φύγω, να χαθώ. Άνοιγα τις σελίδες του «Συνοικισμού». Κι έτρεχα...

Γιατί με ετούτο κι όχι με τα άλλα βιβλία του Άρη που με βρήκαν ή τα βρήκα, δεν ξέρω… Δεν ξέρω κι αν το αποκήρυξε ο Άρης. Δε με νοιάζει. Γιομάτος σημειώσεις ο «Συνοικισμός», τηλέφωνα που έπαιρνα έχοντας το ανοιχτό δίπλα μου από κάποιους που δεν ξέρω αν υπάρχουν, ούτε καν ποιοι είναι… Ονόματα αγαπημένα ή άγνωστα, εικόνες δικές μου στην ανάγνωση των στίχων του Άρη, να το τολμήσω να το πω, στιχάκια δικά μου δίπλα στα δικά του, σχόλια, χρόνια τώρα εγώ που δεν τόλμησα να του το ομολογήσω ετούτο του Άρη. Ποτέ…

Πότε να το ‘λεγα όμως;

Ρουφηγμένος σε δίνες άγριες, ξέχασα πως το βιβλίο εκεί δίπλα στα μολύβια του γραφείου ήταν γραμμένο από άνθρωπο. Από τον Άρη. Που διαβάζω τα ποιήματα του, αυτά στο «Συνοικισμό» της νιότης μου σαν θέλω να ταξιδέψω.

Και ταξιδεύω…

Τρέχω…

Άρη αλήθεια στο λέω. Με έμαθες να τρέχω. Κι ας μη σου το είπα ποτέ.

Πατέρα μου έμαθες να λέω ιστορίες. Κι ας μην τις άκουσες ποτέ σου.