Μέσα σε μια αγκαλιά της Αμαλής ,στο ύψος του αεροδρομίου, βρίσκονται οι Πηγές Κρατήγου.
Αν τις επισκεφθεί κανείς, αν τις επισκεπτόταν να πω καλύτερα, θα έμενε άφωνος μπροστά στο μεράκι και την τέχνη των ανθρώπων που κατασκεύασαν αυτό το πραγματικό μνημείο υδραυλικής μηχανικής.
Στο βάθος μιας λαγκαδιάς, της ''Λαγκάδας'', σε μήκος τριακοσίων περίπου μέτρων, εκρέει, κι από τις δυο πλευρές, ένας μεγάλος αριθμός πηγών. Στη κοίτη, κατά μήκος της λαγκαδιάς, έφτιαξαν ένα θολωτό τούνελ, που επιτρέπει στο νερό να εισέρχεται από τα πλάγια, φθάνει στην είσοδο της λαγκαδιάς, διοχετεύεται σε υδρευτικούς αγωγούς και οδηγείται στη Μυτιλήνη.
Σ' όλη αυτή τη διαδρομή δεν μεσολαβεί κανένα μηχανικό μέσο. Το νερό φθάνει στη Μυτιλήνη με μηδενικό κόστος, χωρίς να χρειαστεί ούτε σταγόνα καύσιμης ύλης, μόνο με φυσική ροή, πετυχαίνοντας οι κατασκευαστές θαυμαστές κλίσεις.

Βέβαια, τις πηγές και το θολωτό τούνελ δεν τα άφησαν εκτεθειμένα. Από την είσοδο της λαγκαδιάς μέχρι το τέλος της και σ' όλο το πλάτος της, δηλαδή μήκος γύρω στα τριακόσια μέτρα και πλάτος γύρω στα δέκα, τα σκέπασαν με πλακόστρωτο και τις πλάκες τις αρμολόγησαν με πορσελάνη.
Το πλακόστρωτο αυτό, άψογα αρμολογημένο και με τέλεια εφαρμογή στις πλαγιές της λαγκαδιάς, αφ' ενός δεν επέτρεπε να εισρεύσουν επιφανειακά νερά μέσα στο τούνελ, εξασφαλίζοντας έτσι την καθαρότητα του νερού, κι αφ' ετέρου προστάτευε όλο το υδροσυλλεκτικό έργο, πηγές και υπόγειο ποτάμι, από εξωτερικούς παράγοντες.
Να σημειώσω εδώ, ότι μοναδική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία του έργου ήταν η προστασία του. Δηλαδή, να μην επιτρέπεται να φυτρώνουν χόρτα και θάμνοι στην επιφάνεια του πλακόστρωτου, και στη γραμμή ένωσης της πλαγιάς και πλακόστρωτου, καθώς επίσης να προστατεύεται από πτώσεις βράχων ,δένδρων κλπ.

Εκατόν είκοσι χρόνια και πάνω - από το 1899 - το έργο αυτό δούλεψε, άντεξε και έδωσε ζωή στη πόλη μας.
Είχα τη τύχη να δω τις Πηγές Κρατήγου για πρώτη φορά το 1985, τη τιμή να προσφέρω τις όποιες υπηρεσίες μπορούσα, και σ' αυτές, για είκοσι έξη ολόκληρα χρόνια, και την ατυχία να τις επισκεφθώ την προηγούμενη Κυριακή, 17 του Οκτώβρη.
Αυτό που αντίκρυσα ήταν ο ορισμός της εγκατάλειψης. Το αποτέλεσμα της πλήρους αδιαφορίας. Λίγες φορές ένοιωσα να ξεραίνεται έτσι το στόμα μου και να σφίγγεται τόσο το στομάχι μου.

Σ' όλο το μήκος του πλακόστρωτου, δεξιά κι αριστερά, οι θάμνοι έχουν γιγαντωθεί και δεν μπορείς ούτε καν να δεις που ενώνεται το πλακόστρωτο με την πλαγιά. Η θαυμαστή πορσελάνινη αρμολόγηση κατεστραμμένη, αποσαθρωμένο το πλακόστρωτο σ' ένα σωρό μέρη, πλάκες να έχουν φύγει από τις θέσεις τους, λάκκοι να χάσκουν ,είτε στη στο πλάϊ, είτε και στη μέση ακόμα του πλακόστρωτου. Χόρτα, πικροδάφνες και ένα πεύκο να έχουν φυτρώσει ανάμεσα στις πλάκες, και καταμεσής να έχει σωριαστεί ένα τεράστιο πεύκο.
Η εικόνα δεν συμπληρώνεται ούτε αν αναφέρω ότι εκτός από το πεύκο έχουν κυλήσει ένα σωρό πέτρες και βράχοι από τις πλαγιές του βουνού, ούτε αν αναφέρω τις διαρροές από τον αγωγό μεταφοράς, ούτε τον μαδημένο από τους σοβάδες οικίσκο χλωρίωσης ,ούτε, ούτε, ούτε.
Θα πρέπει να ξέρει κανείς πώς θα πρέπει να είναι οι πηγές, να τις έχει δει όπως θα πρέπει να είναι, να έχει δουλέψει για να είναι έτσι όπως θα πρέπει να είναι, να τις δει έτσι όπως είναι τώρα , για να συλλάβει την πλήρη έννοια της εγκατάλειψης.

Ύστερα απ' όλα αυτά, έρχομαι τώρα, να ρωτήσω ΓΙΑΤΙ;
Γιατί κατάντησαν έτσι οι Πηγές Κρατήγου; Κι' είναι, άραγε, μόνο αυτές ,ή μήπως παρόμοια κατάσταση επικρατεί κι' αλλού; Μήπως αυτό είναι, τελικά, ένα σύμπτωμα μιάς γενικότερης κατάστασης;
Όποιοι κι' αν είναι οι λόγοι αυτής της κατάντιας, ότι κι' αν συμβαίνει είτε στις πηγές, είτε στα αντλιοστάσια, είτε στα δίκτυα, είτε οπουδήποτε αλλού, θα πρέπει να σταματήσει άμεσα. Να σταματήσει τώρα, χθες.
Και οι μόνοι που μπορούν να το κάνουν είναι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι.
Ξέρω ότι στη ΔΕΥΑΜ-ΔΕΥΑΛ υπάρχουν άνθρωποι που νοιάζονται γι' αυτήν. Νοιάζονται για τη δουλειά τους και τιμούν το ψωμί που τρώνε. Ας ανασκουμπωθούν, κι' ας παλέψουν γι' αυτό.

Η ΔΕΥΑΜ- ΔΕΥΑΛ δεν τους δίνει μόνο το ψωμί τους. Τους δίνει ζωή. Ας παλέψουν γι' αυτήν.

ΥΓ: Για τους τυχόν άπιστους Θωμάδες, όσων αφορά την κατάσταση των Πηγών Κρατήγου, υπάρχουν συνολικά 38 διαφορετικές φωτογραφίες...

*Ο Παναγιώτης Κλαδίτης είναι πρώην διευθυντής της ΔΕΥΑΛ