Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου και έως και πριν το 2013, οπότε και κατασκευάστηκε το κέντρο υποδοχής μεταναστών και προσφύγων –το οποίο, τελικά, αποτέλεσε «φυλακή ψυχών», όπου φιλοξενούνταν εκεί μέχρι και τις πυρκαγιές του 2020 υπό άθλιες συνθήκες- η Μόρια ήταν ταυτισμένη με το αρχαίο ρωμαϊκό υδραγωγείο, το οποίο διέκρινε το χωριό από τα υπόλοιπα. Απόδειξη αυτού, άλλωστε, ήταν ότι το υδραγωγείο κέντριζε το ενδιαφέρον των τουριστών, πολλοί από τους οποίους το επισκέπτονταν τα καλοκαίρια.

Το επιβλητικό αυτό αξιοθέατο, που είναι άξιο θαυμασμού αν σκεφτεί κανείς πότε χτίστηκε (2^ος αι. μ.Χ.) και την πρόοδο που (δεν) είχε κάνει η τεχνολογία την εποχή εκείνη, πάντα επισκιαζόταν από προβλήματα στατικότητας. Τα προβλήματα αυτά άρχισαν να φαίνονται ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν το ζήτημα είχε αντιμετωπιστεί, τότε, με την τοποθέτηση των κακαίσθητων, αλλά αναγκαίων σκαλωσιών στα ετοιμόρροπα τμήματα των τόξων. Οι σκαλωσιές, αν και υποβάθμιζαν, από άποψη αισθητικής, το αξιοθέατο, ήταν το ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ αναγκαίο κακό για να συνεχίσει αυτό να υπάρχει, με την υπόσχεση ότι θα γίνουν τα απαιτούμενα για την συντήρηση και επιδιόρθωση έργα.

Στην χώρα, όμως, στην οποία όλα κινούνται αργά, λόγω γραφειοκρατικών ζητημάτων και πολιτικής βούλησης, τέτοιες υποσχέσεις γίνονται, κυρίως, προς άγρα ψήφων. Ούτως ή άλλως, από το 2004, οπότε και πραγματοποιήθηκε η τοποθέτηση των σκαλωσιών, μέχρι και σήμερα, η πλειοψηφία των κυβερνήσεων έθεταν σε δεύτερη μοίρα τον πολιτισμό, προωθώντας κυρίως την υποκουλτούρα. Θύμα των πολιτικών αυτών και το ρωμαϊκό υδραγωγείο, καθώς κανείς απ’ όσους βρέθηκαν στο υπουργείο πολιτισμού δεν πήρε πρωτοβουλίες επιδιόρθωσης.

Αποτέλεσμα: οι σκαλωσιές, λόγω της κακοκαιρίας των προηγούμενων ημερών να πέσουν, στις 20/02. Μέχρι και σήμερα (01/03), εννιά (!) μέρες μετά την καταρροή, κανείς απολύτως θεσμικός παράγοντας δεν έχει ενδιαφερθεί. Και δεν αναφέρομαι μόνο στο υπουργείο, το οποίο, εν μέσω όλης αυτής της κατάστασης, δεν θεωρώ πιθανό να ασχοληθεί άμεσα με το θέμα,  αλλά και στη δημοτική αρχή, η οποία θα έπρεπε να είχε αντιδράσει τάχιστα! Διότι, δεν μιλάμε απλά για ένα δευτερεύουσας σημασίας πρόβλημα, που περιορίζεται στα όρια ενός χωριού, αλλά για ένα χρόνιο νευραλγικό ζήτημα που αφορά την πολιτιστική κληρονομιά ολόκληρου του νησιού.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι πρέπει άμεσα να γίνουν κινήσεις. Και δεν μιλάω για επανατοποθέτηση των σκαλωσιών που στην πραγματικότητα θα έχουν «προσωρινό» χαρακτήρα και θα είναι επισφαλείς για τη στατικότητα του υδραγωγείου, αλλά για ΜΌΝΙΜΗ επιδιόρθωση.  Μετά την κατάλυση των ατομικών ελευθεριών, την έμμεση επαναφορά της θανατικής ποινής που… έρχεται, την αστυνομία στα πανεπιστήμια και όσα συμβαίνουν στο χώρο της τέχνης, ας μην ανοίξει η κυβέρνηση άλλο ένα μέτωπο…

Ο χώρος του πολιτισμού καθημερινά βγαίνει όλο και πιο καθημαγμένος από τις αποκαλύψεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Ας μου επιτραπεί να πω, ακόμα κι αν ακουστεί υπερβολή σε κάποιους, ότι το τελικό πλήγμα στον πολιτισμό δεν θα έρθει από το ζήτημα Λιγνάδη, και του κάθε Λιγνάδη. Αλίμονο! Ο χώρος του πολιτισμού έχει αναδείξει εξαίρετες προσωπικότητες, και γι’ αυτό πάντα εκεί που θα υπάρχει ένας «Λιγνάδης» θα υπάρχει κι ένας «Μπιμπίλας». Τα φαινόμενα αυτά είναι σημεία των καιρών, που (θέλω να πιστεύω) θα εξαλειφθούν. Θα πρέπει σίγουρα, όμως, να φοβόμαστε, αν φανούμε ανάξιοι της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς που μας κληροδοτήθηκε, και σ’ αυτή ανήκει και το ρωμαϊκό υδραγωγείο.

*ο Στράτος Μαρινάτος είναι απόφοιτος Νομικής Σχολής και ασκούμενος δικηγόρος