Στο επίκεντρο μιας διήμερης εκδήλωσης που θα πραγματοποιηθεί στη Λέσβο στις 26 και 27 Οκτωβρίου βρίσκεται ένα ζήτημα που αφορά άμεσα τον κτηνοτροφικό κόσμο του νησιού: πώς μπορεί το πρόβειο μαλλί να αποκτήσει ξανά οικονομική και παραγωγική αξία.

Η εκδήλωση με τίτλο «Δίνοντας αξία στο μαλλί: Εμπειρίες από την Ευρώπη και την Ελλάδα – Προοπτικές για το Β. Αιγαίο» συνδιοργανώνεται από το MedINA και τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου RIBES.

Το θέμα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Λέσβο και συνολικά το Βόρειο Αιγαίο, όπου η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί βασικό πυλώνα της αγροτικής οικονομίας. Αν και το μαλλί υπήρξε για δεκαετίες σημαντική πρώτη ύλη για τις τοπικές κοινωνίες, σήμερα στις περισσότερες περιπτώσεις η εμπορική του αξία είναι τόσο χαμηλή ώστε δεν καλύπτει ούτε το κόστος κουράς των ζώων.

Από παραπροϊόν σε πρώτη ύλη με προοπτική

Το πρόβειο μαλλί αποτελεί φυσική πρώτη ύλη με πλήθος εφαρμογών και βαθιές ρίζες στην παραγωγική ιστορία της ελληνικής υπαίθρου. Παρ' όλα αυτά, μεγάλο μέρος της εγχώριας παραγωγής παραμένει αναξιοποίητο, με τους κτηνοτρόφους να αντιμετωπίζουν το μαλλί περισσότερο ως κόστος διαχείρισης παρά ως προϊόν που μπορεί να τους αποφέρει εισόδημα.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές οικονομικές και παραγωγικές πιέσεις, η συζήτηση για νέες αλυσίδες αξίας αποκτά ξεχωριστή σημασία.

Στόχος του διημέρου είναι να παρουσιαστούν παραδείγματα από την Ελλάδα και την Ευρώπη που δείχνουν ότι, με καλύτερη οργάνωση της συλλογής, της επεξεργασίας και της μεταποίησης, το μαλλί μπορεί να αξιοποιηθεί σε πολύ περισσότερες εφαρμογές από τις παραδοσιακές.

Η πρώτη ευρωπαϊκή αποτύπωση για την αλυσίδα του μαλλιού

Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Παυλακέλλης» του Επιμελητηρίου Λέσβου στη Μυτιλήνη, θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό η έκθεση του Ευρωπαϊκού Δικτύου της ΚΑΠ για την αλυσίδα αξίας του μαλλιού, η οποία δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2026.

Η έκθεση με τίτλο «Καινοτόμοι και βιώσιμοι τρόποι ενίσχυσης του ρόλου των αγροτών για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας του μαλλιού» επιχειρεί μια συνολική χαρτογράφηση του κλάδου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Καταγράφει τις περιοχές όπου παράγεται και μεταποιείται μαλλί, τα προβλήματα που περιορίζουν την αξιοποίησή του, αλλά και προτάσεις για τη βελτίωση της ποιότητας, την καλύτερη οργάνωση της συλλογής και της επεξεργασίας, την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ παραγωγών και επιχειρήσεων και τη δημιουργία νέων χρήσεων για την πρώτη ύλη.

Ευρωπαϊκή εμπειρία και παραδείγματα από την Ελλάδα

Στη Μυτιλήνη θα βρεθούν δύο μέλη της ομάδας που συνέταξε την ευρωπαϊκή έκθεση, η Marie-Thérèse Chaupin από το ATELIER-Laines d’Europe και η Julie Loi από τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ.

Το ATELIER-Laines d’Europe αποτελεί δίκτυο με έδρα τη Γαλλία που δραστηριοποιείται στην ανάδειξη και αξιοποίηση του ευρωπαϊκού μαλλιού και αριθμεί 280 μέλη σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και στις ΗΠΑ και τον Καναδά.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα παρουσιαστούν παραδείγματα και καλές πρακτικές από περιοχές όπου το μαλλί έχει επανενταχθεί σε οργανωμένες παραγωγικές αλυσίδες.

Την ελληνική εμπειρία θα μεταφέρει η Λένα Γεροθανάση από το The Pokari Project της Ηπείρου, μια καθετοποιημένη επιχείρηση που αξιοποιεί τοπικό μαλλί και επιχειρεί να αποκαταστήσει την οικονομική και παραγωγική αξία της συγκεκριμένης πρώτης ύλης.

Μετά τις παρουσιάσεις θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με το κοινό.

Η δεύτερη ημέρα στον Μεσότοπο

Η εκδήλωση θα συνεχιστεί την Τρίτη 27 Οκτωβρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο Μεσοτόπου, με έμφαση αυτή τη φορά στην πρακτική γνώση και στην ανταλλαγή εμπειριών γύρω από την επεξεργασία του μαλλιού.

Στο πλαίσιο της δεύτερης ημέρας θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο από το The Pokari Project και τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ για τον κύκλο του μαλλιού και την τεχνική της υγρής τσόχας, γνωστή ως wet felting, μέσω της οποίας οι χαλαρές ίνες μετατρέπονται σε συμπαγές υλικό και αντικείμενα.

Προϊόντα από ελληνικό μαλλί

Παράλληλα με τις εκδηλώσεις, στους αντίστοιχους χώρους θα λειτουργεί έκθεση προϊόντων από ντόπιο μαλλί.

Μεταξύ άλλων θα παρουσιαστούν χαλιά της Epirus Carpets, νήματα και φλοκάτες από το The Pokari Project, υφαντά κιμονό από τη LEBADES ΑΜΚΕ και αντικείμενα από τσόχα και κετσέ από τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ.

Η παρουσία αυτών των προϊόντων φιλοδοξεί να δείξει στην πράξη τις δυνατότητες αξιοποίησης του μαλλιού σε σύγχρονες εφαρμογές, από την υφαντουργία και τη χειροτεχνία μέχρι προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Ανοιχτή πρόσκληση σε κτηνοτρόφους και επαγγελματίες

Η συμμετοχή είναι ανοιχτή στο κοινό, με την εκδήλωση να απευθύνεται ιδιαίτερα σε κτηνοτρόφους, επαγγελματίες και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη συλλογή, την επεξεργασία και τη μεταποίηση του μαλλιού.

Παράλληλα απευθύνεται σε συλλογικότητες και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, στην ακαδημαϊκή κοινότητα, σε επαγγελματίες γεωργικών συμβουλών και σε θεσμικούς φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και της Περιφέρειας.

Για τη συμμετοχή απαιτείται ηλεκτρονική δήλωση, ενώ η εκδήλωση της 26ης Οκτωβρίου στη Μυτιλήνη θα μπορεί να παρακολουθηθεί και διαδικτυακά μέσω Zoom.

Το έργο RIBES χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στοχεύει στη μετάβαση δέκα ευρωπαϊκών περιοχών σε δυναμικότερα και κυκλικά μοντέλα βιοοικονομίας, με έμφαση στην κοινωνική καινοτομία.