Μόνοι, εντελώς μόνοι, είναι οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου απέναντι στον αφθώδη πυρετό. Αυτό μαρτυρούν οι τρέχουσες εξελίξεις. Από τη μία, έχουμε έξαρση των ενεργών εστιών στο νησί και, την ίδια ώρα, οι κτηνιατρικές αρχές της χώρας πάνε διακοπές.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που ανακοίνωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων, στις 14 Αυγούστου οι ενεργές εστίες της νόσου ήταν 63, όταν στις 3 Ιουλίου ήταν 19. Για έξι συνεχόμενες εβδομάδες καταγράφεται συνεχής αύξηση των ενεργών εστιών. Οι 63 ενεργές εστίες που καταγράφηκαν στις 14 Αυγούστου αποτελούν το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο μετά τις 76 εστίες που είχαν καταγραφεί στις 7 Μαΐου.

Πώς απάντησαν σε αυτή την εξέλιξη οι κτηνιατρικές αρχές της χώρας και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης; Φρόντισαν να μείνει η Λέσβος χωρίς κτηνιάτρους, με το πρόσχημα των θερινών διακοπών. Αντί να ενισχύσουν τα συνεργεία που πραγματοποιούν τις αιμοληψίες στο νησί με κτηνιάτρους και άλλους εργαζομένους που μπορούν να κάνουν αιμοληψίες, απλώς κατέβασαν ρολά και πήγαν διακοπές.

Την παραπάνω εξοργιστική απόφαση αποκάλυψε το «Ν» στις 8 Αυγούστου με το ρεπορτάζ: «Ο αφθώδης πυρετός εξαπλώνεται και η επιτήρηση πάει... διακοπές». Το ρεπορτάζ έφθασε έως το Μέγαρο Μαξίμου. Όπως μάθαμε, έπεσε άγριο κράξιμο από την προεδρία της κυβέρνησης σε όσους εμπλέκονται σε αυτή την απόφαση. Ανάμεσα σε αυτούς που άκουσαν τον εξάψαλμο από το Μαξίμου ήταν και η ηγεσία του ΕΛΓΟ – Δήμητρα, παρότι στελέχη του Οργανισμού έχουν έως σήμερα διεξαγάγει πάνω από το 30% των ελέγχων που έχουν πραγματοποιηθεί. Επιπρόσθετα, ο Οργανισμός έχει δημιουργήσει μια ψηφιακή πλατφόρμα επιτήρησης της ζωονόσου, η οποία επιτρέπει τον σχεδιασμό της ιχνηλάτησης για την αντιμετώπιση της νόσου. Πηγές προσκείμενες στον ΕΛΓΟ αναφέρουν πως η παρουσία του Οργανισμού στη Λέσβο θα συνεχιστεί για όσο διάστημα χρειαστεί.

Στον συνομιλητή που μας μετέφερε όσα διημείφθησαν μεταξύ του Μαξίμου και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης θέσαμε το ερώτημα: Η προεδρία της κυβέρνησης αγανάκτησε για την προσωρινή παύση των μέτρων αντιμετώπισης της ζωονόσου σε μια κρίσιμη περίοδο ή επειδή το θέμα βγήκε στη δημοσιότητα; Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα προκύπτει από τα γεγονότα. Τα κρούσματα αυξάνονται και η κτηνιατρική υπηρεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης συνεχίζει τις διακοπές της.

Η εξέλιξη της νόσου

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, με ημερομηνία αναφοράς τη 14η Αυγούστου 2026, οι συνολικές εστίες της νόσου έφτασαν τις 173. Από αυτές, οι 63 χαρακτηρίζονται ενεργές, ενώ στην τελευταία εβδομαδιαία αναφορά καταγράφηκαν επτά νέες ή επικαιροποιημένες εστίες.

Μία εβδομάδα νωρίτερα, στις 7 Αυγούστου, οι συνολικές εστίες ανέρχονταν σε 166 και οι ενεργές σε 56. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε μόλις επτά ημέρες προστέθηκαν επτά εστίες, ενώ παράλληλα αυξήθηκε κατά επτά και ο αριθμός των ενεργών κρουσμάτων.

Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα ότι η νόσος βρίσκεται σε έξαρση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις 3 Ιουλίου είχαν καταγραφεί 129 συνολικές και 19 ενεργές εστίες. Μέσα σε περίπου ενάμιση μήνα, ο συνολικός αριθμός αυξήθηκε κατά 44, ενώ οι ενεργές εστίες υπερτριπλασιάστηκαν, φτάνοντας από τις 19 στις 63. 

Τα ζώα που θανατώθηκαν ή πρόκειται να θανατωθούν ανέρχονται πλέον σε 77.313 και αντιστοιχούν στο 19,83% του ζωικού κεφαλαίου αιγοπροβάτων του νησιού. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024, στο νησί της Λέσβου εκτρέφονταν 361.259 πρόβατα και 28.520 αίγες, δηλαδή συνολικά 389.779 αιγοπρόβατα.

Η συνεχής παρουσία νέων περιστατικών, σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση των ενεργών εστιών, εντείνει την αγωνία του κτηνοτροφικού κόσμου της Λέσβου. Παρά τα περιοριστικά μέτρα, τους ελέγχους και τις επιχειρήσεις διαχείρισης των προσβεβλημένων εκτροφών, η νόσος εξακολουθεί να διαδίδεται και να προκαλεί σοβαρές απώλειες στην τοπική κτηνοτροφία.

Η εικόνα της ζωονόσου δείχνει πως είναι ανάγκη να αλλάξει ο κυβερνητικός σχεδιασμός, ο οποίος αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων αποτυχημένος. Είναι απόλυτη ανάγκη οι επιστημονικές προσεγγίσεις των κτηνιατρικών σχολών της χώρας να αποτελέσουν τον μπούσουλα για την αντιμετώπιση της νόσου.