
Την εικόνα του Πανεπιστημίου Αιγαίου λίγο πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του παρουσίασε στον ρ/σ του «Ν» 99 fm ο Πρύτανης, Δημήτρης Παπαγεωργίου, μιλώντας για τη φοιτητική παρουσία στα νησιά, τις αλλαγές στις συνήθειες των νέων, τις ανάγκες σε εστίες και σύγχρονες υποδομές, αλλά και τις προοπτικές του Ιδρύματος ενόψει των αλλαγών στη διοίκησή του.
Ο κ. Παπαγεωργίου σημείωσε ότι, παρά τις διαγραφές φοιτητών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου έχει διατηρήσει έναν αριθμό περίπου 15.000 φοιτητών και φοιτητριών. Όπως ανέφερε, στη Χίο και στη Ρόδο η φοιτητική παρουσία παραμένει σταθερή ή και ελαφρώς αυξημένη, ενώ στη Μυτιλήνη καταγράφεται μικρή πτώση, κυρίως λόγω τμημάτων με χαμηλότερο αριθμό εισακτέων.
«Το Πανεπιστήμιο άλλαξε τις πόλεις των νησιών»
Ο Πρύτανης στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο που έχει διαδραματίσει το Πανεπιστήμιο Αιγαίου στη φυσιογνωμία των νησιωτικών πόλεων. Όπως είπε, το Πανεπιστήμιο δεν είναι μόνο οι φοιτητές και οι φοιτήτριες που έρχονται και μένουν στα νησιά, αλλά «μια μίξη νέων ιδεών, νέων απόψεων, μιας νέας κουλτούρας».
Αναφερόμενος στη Λέσβο, υπογράμμισε ότι η εικόνα του νησιού έχει αλλάξει σημαντικά από τη δεκαετία του ’80, όχι μόνο λόγω του τουρισμού, αλλά και λόγω της παρουσίας του Πανεπιστημίου. Οι διαφωνίες, οι αντιθέσεις και οι συνθέσεις που δημιουργούνται μέσα στην πανεπιστημιακή κοινότητα, όπως είπε, διαμορφώνουν ένα διαφορετικό κοινωνικό και πολιτισμικό κλίμα.
Μειωμένη διά ζώσης παρουσία και υβριδικά μεταπτυχιακά
Ο κ. Παπαγεωργίου αναγνώρισε ότι ο αριθμός των φοιτητών που κατοικούν μόνιμα στα νησιά είναι μειωμένος σε σχέση με παλαιότερες περιόδους. Αυτό οφείλεται, όπως εξήγησε, σε δύο βασικούς λόγους: αφενός στη στροφή πολλών μεταπτυχιακών προγραμμάτων σε υβριδική ή εξ αποστάσεως μορφή και αφετέρου στη γενικότερη μείωση της διά ζώσης παρακολούθησης, φαινόμενο που δεν αφορά μόνο το Πανεπιστήμιο Αιγαίου αλλά και άλλα ελληνικά πανεπιστήμια.
«Στα μεταπτυχιακά η εξ αποστάσεως εκπαίδευση έχει σχεδόν κυριαρχήσει», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στα προπτυχιακά το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και θα φανεί τα επόμενα χρόνια πώς θα εξελιχθεί.
Ο ίδιος, πάντως, δεν έκρυψε τον προβληματισμό του για την πιθανή περαιτέρω διείσδυση της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στα προπτυχιακά προγράμματα, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν το εύχομαι κιόλας, για να είμαι ειλικρινής».
Οι εστίες ως στρατηγική υποδομή
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις φοιτητικές εστίες, τονίζοντας ότι μπορούν να συμβάλουν στη συγκράτηση μέρους του φοιτητικού πληθυσμού στα νησιά. Παράλληλα, τις χαρακτήρισε σημαντικό περιουσιακό στοιχείο για το Πανεπιστήμιο, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί και για ερευνητές, επισκέπτες καθηγητές, θερινά σχολεία και επιστημονικές συνεργασίες.
«Οι εστίες είναι κάτι που πρέπει να γίνει. Δεν πρόκειται να χαθούν ή να απαξιωθούν σε καμία περίπτωση», είπε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στις προσπάθειες απόκτησης οικοπέδων και εκτάσεων για τη δημιουργία εστιών και σύγχρονων campus. Όπως είπε, η ανάγκη αυτή είναι πλέον εμφανής, καθώς ο αρχικός σχεδιασμός του Πανεπιστημίου βασίστηκε στη λειτουργία μέσα στον αστικό ιστό των πόλεων, κάτι που πιθανώς ήταν σωστό για την εποχή του, αλλά σήμερα δεν επαρκεί.
Στη Μυτιλήνη και στη Ρόδο υπάρχουν ήδη campus, ενώ σε άλλα νησιά δεν υπάρχουν αντίστοιχες συγκεντρωμένες υποδομές. Για τη Λήμνο ανέφερε ότι αναμένεται να ολοκληρωθεί η παραχώρηση οικοπέδου από δωρητή, ενώ για τη Λέσβο έκανε ειδική αναφορά στην Παναγιούδα και στις εκτάσεις που έχουν προσφερθεί από τη Μητρόπολη για φοιτητικές εστίες.
«Στα νησιά σου μένουν περισσότερες εμπειρίες»
Μιλώντας για τη φοιτητική ζωή, ο κ. Παπαγεωργίου σημείωσε ότι οι νέοι και οι νέες σήμερα είναι πολύ πιο συνδεδεμένοι με το οικογενειακό τους περιβάλλον σε σχέση με παλαιότερες γενιές. Όπως είπε, παλαιότερα οι φοιτητές ήθελαν να φύγουν, να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους και να ζήσουν αυτόνομα, ενώ σήμερα αυτή η διάθεση εμφανίζεται πιο περιορισμένη.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα νησιά εξακολουθούν να προσφέρουν μια πολύτιμη εμπειρία ζωής: ασφαλές περιβάλλον, φυσική ομορφιά, πολιτισμικό πλούτο και δυνατότητα ουσιαστικότερης κοινωνικής σύνδεσης.
«Αυτό που λέμε φοιτητική ζωή, αν σου μείνουν κάποιες εμπειρίες, πιο πολλές θα σου μείνουν σήμερα αν είσαι στα νησιά στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου παρά αν σπουδάσεις στην Αθήνα», ανέφερε.
Ψυχολόγος σε όλα τα νησιά
Ο Πρύτανης σημείωσε ακόμη ότι πλέον υπάρχει ψυχολόγος σε όλα τα νησιά όπου λειτουργεί το Πανεπιστήμιο, ώστε οι φοιτητές και οι φοιτήτριες να μπορούν να λάβουν υποστήριξη εφόσον τη χρειαστούν.
Αναφέρθηκε επίσης στις φοιτητικές δραστηριότητες, στους συλλόγους, στις τοπικές εκδηλώσεις και στη συμμετοχή των φοιτητών στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή των νησιών, επισημαίνοντας ότι όλα αυτά εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της βιωματικής εμπειρίας των σπουδών στο Αιγαίο.
Διαγραφές χωρίς πλήγμα στη βιωσιμότητα
Για τις διαγραφές φοιτητών, ο κ. Παπαγεωργίου ανέφερε ότι το Πανεπιστήμιο βρέθηκε από περίπου 18.000 φοιτητές σε περίπου 15.000, χωρίς ακόμη να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι διαδικασίες για τα πενταετή προγράμματα. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι οι διαγραφές δεν πλήττουν τη βιωσιμότητα του Ιδρύματος.
Όπως εξήγησε, οι περισσότεροι από τους φοιτητές που διαγράφηκαν δεν βρίσκονταν ουσιαστικά στο Πανεπιστήμιο, ενώ είχε δοθεί και επιπλέον εξεταστική δυνατότητα πέρα από τις προβλεπόμενες.
Σε σχέση με τη χρηματοδότηση, ανέφερε ότι δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των φοιτητών, αλλά από πολλαπλά κριτήρια της ΕΘΑΑΕ, στα οποία, όπως είπε, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου έχει βελτιώσει τη θέση του.
Εκλογές και τέλος θητείας
Η θητεία του Δημήτρη Παπαγεωργίου ολοκληρώνεται στο τέλος Αυγούστου 2026. Όπως είπε, οι εκλογές για το νέο Συμβούλιο Διοίκησης έχουν προγραμματιστεί εντός Μαΐου, με στόχο η νέα πρυτανική αρχή να έχει αναδειχθεί έως τα μέσα Ιουνίου, ώστε να υπάρξει χρόνος συστηματικής ενημέρωσης και μετάβασης.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν θα είναι εκ νέου υποψήφιος.
Το νέο κτήριο στον Λόφο Πανεπιστημίου
Σημαντική εξέλιξη χαρακτήρισε και τη λειτουργία του νέου κτιρίου στον Λόφο Πανεπιστημίου, όπου στεγάζονται η Κοινωνική Ανθρωπολογία και Ιστορία, η Πολιτισμική Τεχνολογία και Επικοινωνία, η Κοινωνιολογία και το παράρτημα Μυτιλήνης της Βιβλιοθήκης.
Τα εγκαίνια, όπως ανέφερε, προγραμματίζονται πιθανότατα για τις 5 Ιουνίου. Ο ίδιος σημείωσε ότι το έργο δεν ανήκει αποκλειστικά στη σημερινή πρυτανική αρχή, αλλά αποτελεί συνέχεια προσπαθειών προηγούμενων διοικήσεων.
Τμήματα, εισακτέοι και νέες ιδέες
Ενόψει των Πανελλαδικών Εξετάσεων, ο Πρύτανης εκτίμησε ότι δεν αναμένονται δραματικές εξελίξεις στα τμήματα του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Αναγνώρισε ότι ένα ή δύο τμήματα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ζήτημα μειωμένων εισακτέων, χωρίς όμως να θεωρεί ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί.
Παράλληλα, ανέφερε ότι υπάρχουν ιδέες για ίδρυση νέου τμήματος στη Σύρο, καθώς και σκέψεις για νέα προγράμματα σπουδών, ενδεχομένως και ξενόγλωσσα. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι τέτοιες κινήσεις δεν μπορούν να γίνουν βιαστικά ή πρόχειρα.
«Κάθε πανεπιστήμιο χρειάζεται μια ανανέωση αντικειμένων και τμημάτων. Δεν μπορούμε να παραμένουμε στο παρελθόν. Αλλά δεν είναι ανάγκη να γίνουν βιαστικές και σπασμωδικές κινήσεις», σημείωσε.
Προσλήψεις ΔΕΠ και πίεση στο διοικητικό προσωπικό
Σε σχέση με το διδακτικό προσωπικό, ο κ. Παπαγεωργίου εμφανίστηκε καθησυχαστικός, λέγοντας ότι το Πανεπιστήμιο δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα στις προσλήψεις μελών ΔΕΠ και ότι ο αριθμός τους είναι ικανοποιητικός.
Αντίθετα, εντόπισε σημαντική πίεση στο διοικητικό προσωπικό, λόγω μειωμένου αριθμού εργαζομένων, επικείμενων συνταξιοδοτήσεων και μεγάλης αύξησης της γραφειοκρατίας.
Ισχυρά μεταπτυχιακά, παρά τις δυσκολίες στα προπτυχιακά
Ο Πρύτανης σχολίασε και το φαινόμενο ορισμένα τμήματα που δυσκολεύονται στους προπτυχιακούς εισακτέους να παρουσιάζουν ταυτόχρονα μεγάλη ζήτηση στα μεταπτυχιακά τους. Όπως εξήγησε, αυτό δεν είναι αντιφατικό, καθώς τα μεταπτυχιακά είναι πιο εστιασμένα, καλής ποιότητας και προσελκύουν ανθρώπους που τα χρειάζονται για επαγγελματικούς λόγους, χωρίς να απαιτούν μόνιμη παραμονή στα νησιά.
Κλείνοντας, ο Δημήτρης Παπαγεωργίου σημείωσε ότι το Πανεπιστήμιο Αιγαίου παραμένει ένα μεσαίο πανεπιστήμιο με ισχυρή ταυτότητα, καλή επαγγελματική αποκατάσταση αποφοίτων και αποφοίτων, αλλά και ανοιχτά στοιχήματα για το μέλλον: τις εστίες, τις υποδομές, την ανανέωση των σπουδών και τη διατήρηση της φοιτητικής ζωής στα νησιά.