Σε μια πολύωρη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου, η οποία είχε καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και όχι χαρακτήρα λήψης αποφάσεων, αποτυπώθηκε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο το μέγεθος της κρίσης που έχει προκαλέσει ο αφθώδης πυρετός στην κτηνοτροφία της Λέσβου.

Η συζήτηση ανέδειξε αριθμούς, ανοιχτά μέτωπα, σοβαρά ερωτήματα αλλά και έντονη ανησυχία για την επόμενη ημέρα, ενώ στο τέλος της διαδικασίας διατυπώθηκε από πολλές πλευρές η ανάγκη να πραγματοποιηθεί νέα ειδική συνεδρίαση αποκλειστικά για το θέμα, με τη συμμετοχή κτηνοτρόφων, επιστημονικών φορέων, υπηρεσιακών παραγόντων και εκπροσώπων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

Από τη συνεδρίαση απουσίαζε ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνος Μουτζούρης, καθώς βρισκόταν στην Αθήνα σε στο Υπουργείο Εσωτερικών, όπου παρουσιάστηκε ο νέος αυτοδιοικητικός χάρτης.

Οι πρώτες αντιδράσεις και το αίτημα για νέα συνεδρίαση

Από την έναρξη της συνεδρίασης, η Αγλαΐα Κυρίτση από τη Λαϊκή Συσπείρωση και η Βάσω Χοχλάκα από την παράταξη «Αλλαγή Πορείας για τα Νησιά μας» σημείωσαν ότι η Περιφέρεια καθυστέρησε να φέρει το θέμα προς συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο, παρά τα σχετικά αιτήματα των παρατάξεων της αντιπολίτευσης.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Θεόδωρος Βαλσαμίδης από τη «Νέα Δυναμική», ο οποίος υποστήριξε ότι εξαρχής έπρεπε να γίνει ειδική συνεδρίαση αποκλειστικά για το θέμα του αφθώδους πυρετού και με την παρουσία ειδικών επιστημόνων.

Όπως είπε, η σημερινή συνεδρίαση ήταν χρήσιμη ως ενημέρωση, ωστόσο απαιτείται νέα πιο οργανωμένη συζήτηση, με τη συμμετοχή και των κτηνοτρόφων, ώστε να δοθούν σαφείς απαντήσεις.

Τα στοιχεία της Κτηνιατρικής για τις σφαγές

Τα πιο κρίσιμα στοιχεία παρουσίασε ο προϊστάμενος της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας Στρατής Τσομπανέλλης.

Όπως ανέφερε, από τις 15 Μαρτίου μέχρι σήμερα έχουν ελεγχθεί συνολικά 1.110 εκτροφές και περίπου 180.000 ζώα.

Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί 83 μολυσμένες εκτροφές, ενώ σε 67 εκτροφές έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες θανάτωσης.

Συνολικά έχουν ήδη θανατωθεί 30.140 ζώα, ενώ μαζί με εκείνα που αναμένεται να οδηγηθούν σε σφαγή ο συνολικός αριθμός φτάνει περίπου τις 42.000.

Ο ίδιος σημείωσε ότι η μολυσματικότητα της νόσου έχει πλέον πέσει περίπου στο 12%, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο σε σχέση με το πρώτο διάστημα της κρίσης.

Οι περιοχές που εμφανίζουν καθαρή εικόνα

Ο Στρατής Τσομπανέλλης ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν πλέον καθαρές εκτροφές σε ολόκληρες περιοχές του νησιού.

Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στη Βατούσα, τη Μόρια, την Πηγή, μεγάλο μέρος των Χιδήρων, ενώ για την Άγρα σημείωσε ότι η εικόνα είναι σχεδόν καθαρή με μία μόνο προβληματική εκτροφή.

Εκτίμησε επίσης ότι αν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός αιμοληψιών, η επιδημιολογική διερεύνηση θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες 45 ημέρες.

Το χρονικό από το πρώτο κρούσμα στην Πελόπη

Η τμηματάρχης Υγείας Ζώων Σταυρούλα  Χατζηνικολάου περιέγραψε το χρονικό της κρίσης.

Όπως ανέφερε, το πρώτο κρούσμα εντοπίστηκε στις 15 Μαρτίου στην Πελόπη, όταν κλιμάκιο βρήκε ζώα με ύποπτα συμπτώματα.

Τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν στις 16 Μαρτίου και αμέσως ενεργοποιήθηκε το σχέδιο έκτακτης ανάγκης του 2008.

Ακολούθησε ο καθορισμός ζωνών προστασίας και επιτήρησης, ενώ στη συνέχεια ενισχύθηκαν οι έλεγχοι.

Σήμερα επιχειρούν συνολικά 34 κτηνίατροι, μεταξύ αυτών στελέχη της τοπικής υπηρεσίας, στρατιωτικοί κτηνίατροι, προσωπικό του ΕΛΓΟ Δήμητρα και κτηνίατροι του Υπουργείου.

Καθημερινά αποστέλλονται περίπου 4.000 δείγματα, ενώ έχει ζητηθεί και δεύτερο εργαστήριο στην Αθήνα για να επιταχυνθεί η διαδικασία.

Η μεγάλη συζήτηση για τον εμβολιασμό

Ένα από τα βασικά θέματα της συνεδρίασης ήταν το αν θα έπρεπε να εξεταστεί διαφορετικά το ζήτημα του εμβολιασμού.

Ο Στρατής Τσομπανέλλης υποστήριξε ότι με βάση την ισχύουσα νομοθεσία η βασική στρατηγική είναι η εκρίζωση μέσω θανατώσεων και όχι ο μαζικός εμβολιασμός.

Όπως είπε, αν εφαρμοστεί μαζικός εμβολιασμός, η Λέσβος θα περάσει σε διαφορετικό καθεστώς με σοβαρές συνέπειες για τη βιωσιμότητα του κλάδου, τις μετακινήσεις και την εμπορία προϊόντων.

Αναφέρθηκε και στην περίπτωση της Κύπρου, σημειώνοντας ότι εκεί εφαρμόστηκε πρόγραμμα εμβολιασμού, ωστόσο συνεχίστηκαν και οι θανατώσεις ζώων, ενώ η χώρα θα παραμείνει για χρόνια σε ειδικό καθεστώς.

Όπως είπε, στην περίπτωση του χαλουμιού υπήρχαν ειδικές εμπορικές συμφωνίες με χώρες του εξωτερικού, κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση της Λέσβου.

Από την πλευρά της, η αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα Αναστασία Αντωνέλλη αποκάλυψε ότι η Περιφέρεια έχει ήδη ζητήσει από το Υπουργείο να εξεταστεί το ενδεχόμενο εμβολιασμού ώστε να περιοριστεί η απώλεια ζωικού κεφαλαίου.

Παράλληλα άφησε αιχμές προς το Υπουργείο, σημειώνοντας ότι αντί να αναζητούνται ευθύνες μόνο στην Περιφέρεια, θα πρέπει να εξεταστούν και οι ευθύνες της κεντρικής διοίκησης.

Η υποστελέχωση της Κτηνιατρικής

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά της κ. Αντωνέλλη στην υποστελέχωση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας.

Όπως είπε, το 2011 η υπηρεσία διέθετε 12 κτηνιάτρους, ενώ σήμερα διαθέτει μόλις 7 μόνιμους.

Τόνισε ότι αν υπήρχε από την πρώτη ημέρα μεγαλύτερη στελέχωση, η εικόνα ενδεχομένως να ήταν διαφορετική.

Αποζημιώσεις και ζωοτροφές

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε τις αποζημιώσεις προς τους κτηνοτρόφους.

Η Περιφέρεια ανέφερε ότι έχει ολοκληρωθεί μεγάλο μέρος της γραφειοκρατικής διαδικασίας για τις αποζημιώσεις μέχρι τις 6 Μαΐου, ωστόσο η σχετική πλατφόρμα δεν έχει ακόμη ανοίξει από το Υπουργείο.

Συζητήθηκε επίσης το ποσό του 1 εκατ. ευρώ, το οποίο είχε συνδεθεί με τις ζωοτροφές.

Η Περιφέρεια ανέφερε ότι ακόμη δεν έχει βρεθεί ο τρόπος ώστε τα χρήματα να φτάσουν στους παραγωγούς.

Ο αντιπεριφερειάρχης Στρατής  Κυρατζής τόνισε ότι αν δεν υπάρξει ουσιαστική στήριξη, πολλοί κτηνοτρόφοι κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν το επάγγελμα.

Τα ερωτήματα για τις ταφές

Ο Θεόδωρος Βαλσαμίδης έθεσε σειρά ερωτημάτων για τις ταφές των ζώων, τα σημεία ταφής, το κόστος των απολυμάνσεων αλλά και το τι συμβαίνει με το γάλα που δεν παραλαμβάνεται από τα τυροκομεία.

Η Κτηνιατρική Υπηρεσία απάντησε ότι υπάρχουν χαρτογραφημένα σημεία ταφής και ότι οι διαδικασίες πραγματοποιούνται παρουσία αρμόδιων επιτροπών.

Οι πολιτικές τοποθετήσεις

Η Αγλαΐα Κυρίτση άσκησε σκληρή κριτική, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα είναι βαθιά πολιτικό και οικονομικό.

Η Βάσω Χοχλάκα έθεσε ερωτήματα για απολυμάνσεις, περιβαλλοντικά ζητήματα και επανέφερε το θέμα του εμβολιασμού.

Η Πόπη Γόμου στάθηκε στην ανάγκη επίσημης ενημέρωσης, τονίζοντας ότι η κρίση πλήττει συνολικά την οικονομία του νησιού.

Ο  Κώστας Αστυρακάκης μίλησε για έλλειψη κυβερνητικής ευελιξίας και για διχασμό του κόσμου στο νησί. 

Ο Κώστας Αδαμίδης από τη Λήμνο υποστήριξε ότι το Βόρειο Αιγαίο χρειάζεται μόνιμο σχέδιο πρόληψης για το μέλλον, γιατί δεν αντέχει άλλο η κοινωνία να ζήσει αυτό το δράμα. 

Ο Δημήτρης Καλλίας ζήτησε καλύτερο συντονισμό και νέα οργανωμένη συνεδρίαση.

Η επόμενη ημέρα

Η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε χωρίς κάποια απόφαση, καθώς από την αρχή είχε ξεκαθαριστεί ότι επρόκειτο για ενημέρωση. Ωστόσο, η εικόνα που άφησε ήταν ιδιαίτερα βαριά.

Η Λέσβος βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίση που δεν αποτυπώνεται μόνο στους αριθμούς των ζώων που χάθηκαν, αλλά και στην αγωνία των κτηνοτρόφων, στη λειτουργία των τυροκομείων, στην παραγωγή γάλακτος και συνολικά στην επιβίωση της υπαίθρου.

Η ανάγκη για συγκεκριμένο σχέδιο, άμεσες ενισχύσεις και καθαρές αποφάσεις ήταν το βασικό συμπέρασμα μιας συνεδρίασης που έδωσε πολλές πληροφορίες, αλλά άφησε ανοιχτά ακόμη περισσότερα ερωτήματα.