Μια λέξη-ακρώνυμο, βαριά φορτισμένη πολιτικά και κοινωνικά, αναδείχθηκε «λέξη της χρονιάς» για το 2025 στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, όρος άρρηκτα συνδεδεμένος με το πολύκροτο σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων, κατέκτησε την πρώτη θέση στη φετινή ψηφοφορία, συγκεντρώνοντας 1.234 ψήφους και ποσοστό 57,3%, το υψηλότερο διαχρονικά στην ιστορία του θεσμού.

Η ψηφοφορία, που πραγματοποιείται για 16η συνεχή χρονιά στο ιστολόγιο sarantakos.wordpress.com, ολοκληρώθηκε την 31η Δεκεμβρίου 2025, με συνολικά 2.153 συμμετοχές – αριθμός μειωμένος σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, αλλά με εντυπωσιακή συγκέντρωση ψήφων στην πρώτη λέξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι από την πρώτη κιόλας ημέρα ο ΟΠΕΚΕΠΕ πήρε σαφές προβάδισμα και δεν απειλήθηκε ποτέ σοβαρά στην κορυφή.

Μια λέξη-σύμβολο

Παρότι πρόκειται για ακρώνυμο –Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων– ο ΟΠΕΚΕΠΕ λειτούργησε το 2025 ως συμπύκνωση μιας ολόκληρης δημόσιας συζήτησης γύρω από τη διαφθορά, τις πελατειακές σχέσεις και τις διαχρονικές παθογένειες του κράτους. Όπως σημειώνεται σκωπτικά και στο ίδιο το ιστολόγιο, για πολλούς το ακρώνυμο «μεταφράστηκε» αυθόρμητα στη φράση «ο πε και παί», δηλαδή «πέφτε και πάρε».

Η επικράτησή του ήταν σαρωτική. Στη δεύτερη θέση βρέθηκε η «Γάζα» με 657 ψήφους (30,5%), λέξη που αποτυπώνει το διεθνές και ανθρωπιστικό βάρος της χρονιάς, ενώ τρίτο αναδείχθηκε το «AI / εί άι» με 591 ψήφους (27,5%), δείχνοντας τη διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης στον δημόσιο λόγο. Ακολούθησαν το «δεν έχω οξυγόνο» (485 ψήφοι), οι «Φραπές και Χασάπης» (344) και το «δικαίωμα σιωπής» (239), όροι που επίσης συνδέθηκαν με μεγάλα γεγονότα και σκάνδαλα της χρονιάς.

Ρεκόρ και συγκρίσεις

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν ήταν απλώς πρώτος για το 2025. Με 1.234 ψήφους κατατάσσεται τρίτος διαχρονικά σε απόλυτο αριθμό, πίσω μόνο από τη «γυναικοκτονία» (1.509) και τη «ΔΗΚΕΟΣΗΝΗ» (1.352). Παράλληλα, έσπασε κάθε προηγούμενο σε ποσοστό επί των συμμετεχόντων, ξεπερνώντας ακόμη και λέξεις-ορόσημα όπως το «μνημόνιο» ή ο «κορονοϊός».

Τα αναλυτικά στατιστικά της ψηφοφορίας, τα οποία επιμελήθηκε η EuroStaz, δείχνουν επίσης μια ενδιαφέρουσα τάση: υποχώρηση των μονολεκτικών επιλογών και ενίσχυση των σύνθετων φράσεων, στοιχείο που αντανακλά ίσως μια ανάγκη μεγαλύτερης ακρίβειας στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες ονοματίζουν την πραγματικότητα.

Ένας θεσμός με διάρκεια

Η «λέξη της χρονιάς» στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου έχει καταφέρει να λειτουργεί όχι μόνο ως γλωσσικό παιχνίδι, αλλά και ως άτυπο χρονικό της κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Από το «μνημόνιο» του 2010 και τον «ΕΝΦΙΑ» του 2014 μέχρι τη «γυναικοκτονία», τον «κορονοϊό» και σήμερα τον ΟΠΕΚΕΠΕ, οι νικητήριες λέξεις σκιαγραφούν τις αγωνίες, τις συγκρούσεις και τις εμμονές κάθε εποχής.

Ο Νίκος Σαραντάκος, συγγραφέας, λογοτέχνης και μεταφραστής, συνεχίζει μέσα από το καθημερινό του ιστολόγιο να καταγράφει τη γλώσσα «εν κινήσει»: με γλωσσικά, φιλολογικά αλλά και πολιτικά σημειώματα, με τις δικές του εκδόσεις και με τη φροντίδα παλιότερων κειμένων, όπως τα επικείμενα «Μυτιληναϊκά Περίπατα», βασισμένα στα χρονογραφήματα του παππού του στον Δημοκράτη.

Το 2025, η γλώσσα μίλησε καθαρά. Και η λέξη που ξεχώρισε περισσότερο από κάθε άλλη ήταν ένα ακρώνυμο που έπαψε να είναι απλώς διοικητικός όρος και έγινε κοινωνικό σύμβολο: ΟΠΕΚΕΠΕ.