Ίσως για ορισμένους ο τίτλος του άρθρου να μοιάζει υπερβολικός. Πώς αλλιώς όμως μπορεί να περιγραφεί μια υπόθεση στην οποία εκπρόσωποι των πολιτών της Λέσβου, αυτοδιοικητικοί και συνδικαλιστές, παραπέμπονται σε δίκη επειδή στάθηκαν δημόσια απέναντι σε μια επιλογή που απορρίπτει η συντριπτική πλειοψηφία της τοπικής κοινωνίας. Οι άνθρωποι αυτοί δεν έκαναν τίποτε περισσότερο από το να υπερασπιστούν το δίκαιο της Λέσβου και τη σαφή βούληση των κατοίκων της να μην υπάρξει η υπερδομή φυλακή της Βάστριας στον τόπο τους.

Συγκεκριμένα την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου οδηγούνται στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Μυτιλήνης 12 πολίτες της Λέσβου για την κινητοποίηση που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2022 στη Βάστρια. Η δίκη αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια την επιλογή της κυβέρνησης να απαντήσει στη μαζική κοινωνική αντίδραση όχι με πολιτικό διάλογο, αλλά με ποινικές διώξεις, επιχειρώντας να εκφοβίσει τη συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων του νησιού που από την πρώτη στιγμή εξέφρασαν την αντίθεσή τους στη δημιουργία της δομής.

Στο εδώλιο θα βρεθούν αυτοδιοικητικά και συνδικαλιστικά στελέχη με ενεργό ρόλο στη δημόσια ζωή του τόπου, ο Αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος του Δήμου Μυτιλήνης Χρήστος Τσιβγούλης, ο πρόεδρος της Κοινότητας Μανταμάδου Χαράλαμπος Τζελαϊδής, ο πρώην Κοινοτάρχης Πηγής Μιλτιάδης Αντωνίου, ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Λέσβου Γιάννης Ζαφειρίου και ο Γενικός Γραμματέας της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου Στρατής Κόμβος, μαζί με ακόμα 7 πολίτες που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις.

Οι 12 κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν 9 βαριές κατηγορίες που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, φθορά πραγμάτων ιδιαίτερα μεγάλης αξίας που φέρεται να τελέστηκε και με φωτιά από κοινού και κατ’ εξακολούθηση, διατάραξη οικιακής και κοινής ειρήνης, βία κατά υπαλλήλων, διέγερση μέσω διαδικτύου σε διάπραξη εγκλημάτων, υποκίνηση στάσης και απόπειρα παράνομης βίας από κοινού. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι το κατηγορητήριο είναι απολύτως όμοιο για όλους τους κατηγορούμενους, χωρίς καμία διαφοροποίηση ως προς πράξεις ή ρόλους, γεγονός που ενισχύει τις αιτιάσεις περί συλλογικής στοχοποίησης.

Η υπόθεση έχει τον αριθμό 19 στο δικαστικό πινάκιο της Τρίτης και αφορά μια κινητοποίηση που εξέφρασε τη μαζική και διαχρονική αντίθεση της λεσβιακής κοινωνίας απέναντι στη δημιουργία της υπερδομής κράτησης στη Βάστρια. Μια αντίθεση που αγνοήθηκε συστηματικά, με την κυβέρνηση να επιλέγει την ποινικοποίηση της διαμαρτυρίας αντί της αναζήτησης κοινωνικής συναίνεσης.

Παράλληλα, το έργο προχώρησε με μια σταθερή τακτική δημιουργίας τετελεσμένων. Για σχεδόν 4 χρόνια, το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου συνέχισε την κατασκευή χωρίς ουσιαστικές διακοπές, αλλάζοντας κάθε φορά τον σχεδιασμό και το πλαίσιο του έργου όταν αυτό συναντούσε εμπόδια. Δικαστικές αποφάσεις, περιβαλλοντικές ενστάσεις και οι αντιδράσεις των τοπικών αρχών αγνοήθηκαν και δεν στάθηκαν αρκετές για να ανακοπεί η πορεία του.

Και όταν συναντούσαν νομοθετικά εμπόδια, έφτασαν στο σημείο να αλλάζουν ακόμη και τον νόμο, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση την αφαίρεση της αρμοδιότητας από τη ΔΕΥΑΛ για τη δημιουργία μονάδας αφαλάτωσης, ενώ αφαίρεσαν αρμοδιότητες και από υπηρεσιακούς παράγοντες που υπερασπίζονταν την περιβαλλοντική νομοθεσία, μεταφέροντάς τες σε πρόθυμους των κεντρικών υπηρεσιών των υπουργείων.

Έτσι, βήμα βήμα, το έργο προχώρησε σαν να μην υπήρχε αντίλογος, δημιουργώντας την αίσθηση ότι οι έλεγχοι, οι κανόνες ακόμα και ο ίδιος ο νόμος υποχωρεί μπροστά στην κυβερνητική επιβολή, με την κοινωνική διαμαρτυρία να αντιμετωπίζεται τελικά ως πρόβλημα προς καταστολή και όχι ως μήνυμα που έπρεπε να ακουστεί. Γι’ αυτό και την Τρίτη στο εδώλιο δεν θα βρεθούν απλώς 12 πολίτες, αλλά ολόκληρη η Λέσβος.