Εδώ και δεκαετίες η Παναγιούδα, ο μεγαλύτερος και ταχύτερα αναπτυσσόμενος οικισμός του Δήμου Μυτιλήνης, αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα που δεν θα έπρεπε ποτέ να υφίσταται: την οριακή λειτουργία και ουσιαστική ανεπάρκεια του κοιμητηρίου της.

Και όμως, παρά την απόλυτη ανάγκη για άμεση επέκταση, εκσυγχρονισμό και ενίσχυση των υποδομών, καμία δημοτική αρχή – ούτε η σημερινή ούτε οι προηγούμενες – δεν τόλμησε να αντιμετωπίσει με σοβαρότητα και σχέδιο το ζήτημα.

Αποτέλεσμα; Ένα κοιμητήριο που λειτουργεί για χρόνια στο όριο, μια κοινότητα που ταλαιπωρείται και μια δημοτική διοίκηση που, αντί να δώσει λύση, επιλέγει την τακτική της αναβολής, της προχειρότητας και της «ευρηματικής διαλλακτικότητας» σε ατομικές πιέσεις.

Η προβληματική πρόβλεψη του ΓΠΣ: μια απόφαση ΕΚΤΟΣ λογικής και κοινωνικής πραγματικότητας

Με την απόφαση ΑΠΟΦ 26178/507/Α.Φ.5.6.1 (ΦΕΚ ΑΑΠ 328/2007), το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) Μυτιλήνης προέβλεψε την κατασκευή νέου κοιμητηρίου Παναγιούδας στη θέση “Αγία Κατερίνα” Μόριας. Μια θέση αρκετά χιλιόμετρα μακριά, εκτός των διοικητικών ορίων της κοινότητας, σε πλήρη αντίθεση με ό,τι ισχύει σε όλες τις υπόλοιπες κοινότητες του Δήμου Μυτιλήνης, όπου τα κοιμητήρια βρίσκονται εντός των ορίων τους και σε άμεση πρόσβαση των κατοίκων.

  Γιατί η πρόβλεψη του ΓΠΣ θεωρείται ακατάλληλη

Η χωροθέτηση νέου νεκροταφείου σε μεγάλη απόσταση από τον οικισμό:

• Αντίκειται στις πρακτικές που ακολουθούνται σε όλες τις άλλες κοινότητες του Δήμου Μυτιλήνης, όπου τα κοιμητήρια βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων της κοινότητας και σε εύλογη εγγύτητα προς τους οικισμούς, εξυπηρετώντας τις ανάγκες των δημοτών.
• Δημιουργεί σοβαρά πρακτικά προβλήματα καθημερινής πρόσβασης, τελετουργικών, μεταφορών και υποστήριξης των οικογενειών.
• Υπονομεύει την ισονομία και την ισότιμη αντιμετώπιση των δημοτών της Παναγιούδας σε σχέση με τους δημότες άλλων κοινοτήτων.

Η πρόβλεψη αυτή αποδείχθηκε όχι μόνο απρόσφορη, αλλά και πρακτικά, λειτουργικά και κοινωνικά ακατάλληλη. Επί σχεδόν 20 έτη από την έγκρισή της δεν υλοποιήθηκε – και κατά την συντριπτική πλειοψηφία των δημοτών-κατοίκων της Παναγιούδας είναι εξόφθαλμα ανεφάρμοστη, λανθασμένη και κοινωνικά άδικη.

Οι πραγματικές συνέπειες μιας λανθασμένης επιλογής

Η δημιουργία νέου νεκροταφείου στην Αγία Κατερίνα συνεπάγεται:

• την ανέγερση νέου ναού, με υπέρογκη δαπάνη,
• τη διπλή παράλληλη λειτουργία του παλαιού και του νέου κοιμητηρίου για πολλά χρόνια, (τουλάχιστον μια δεκαετία), αφού δεν προβλέπεται εκταφή και μεταφορά υφιστάμενων ταφών.
• την πολύμηνη ή και πολυετή καθυστέρηση μέχρι να καταστεί λειτουργικό, , δεδομένου ότι οι μελέτες, οι άδειες και η κατασκευή νέων κοιμητηριακών εγκαταστάσεων είναι μακροχρόνιες διαδικασίες.
• Υπερβολικά υψηλό κόστος για τον Δήμο και, τελικά, για τους δημότες.
• και, κυρίως, την απομάκρυνση της κοιμητηριακής υποδομής από την καθημερινότητα της κοινότητας.

Η λύση αυτή δεν υπηρετεί ούτε την αξιοπρέπεια των ανθρώπων, ούτε τη λειτουργικότητα, ούτε το δημόσιο συμφέρον. Αντίθετα, το υπονομεύει.

Το κοιμητήριο Παναγιούδας ιδρύθηκε και λειτουργεί στο ίδιο μέχρι σήμερα σημείο από το έτος 1922 σύμφωνα με το από 3-2-1922 Βασιλικό Διάταγμα περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Γηπέδου προς ανέγερση Νεκροταφείου (Φύλλο 19/11-2-1922 Εφημερίδας Κυβερνήσεως), σε συνδυασμό σχετική από 1922 Πράξη Αποδοχής Απαλλοτρίωσης.

Ως προϋφιστάμενο κοιμητήριο καλύπτεται πλήρως από ειδικές μεταβατικές προβλέψεις ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ κατά παρέκκλιση, για τα «υπάρχοντα κοιμητήρια», ανεξάρτητα από την εκπλήρωση όλων  ή  ενός  μέρους όρων  πού επιβάλλονται από μεταγενέστερες διατάξεις νόμου.

Το ουσιαστικό πρόβλημα: δεκαετίες αδράνειας:

• Το πρόβλημα ανεπάρκειας του υφιστάμενου κοιμητηρίου υφίσταται εδώ και δεκαετίες.
• Καμία δημοτική αρχή – ούτε η σημερινή ούτε οι προηγούμενες – δεν έλαβαν τις απαιτούμενες πρωτοβουλίες για:
• επέκταση,
• εκσυγχρονισμό,
• αύξηση δυναμικότητας,
• βελτίωση λειτουργιών.

Η συνεχής αναβολή έχει οδηγήσει σε οριακές συνθήκες λειτουργίας, πλήττοντας την αξιοπρέπεια των οικογενειών και δημιουργώντας σοβαρό πρόβλημα δημόσιας ευθύνης.

·        Προκλητική Απόσυρση (άλλως μετονομασία) θέματος επέκτασης κοιμητηρίου και αλλαγή πλεύσης σε πρόσφατη Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου:

Στη πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου την 8^η Δεκεμβρίου 2025, παριστάμενος πολίτης – ζήτησε και έλαβε το λόγο- και επικαλούμενος ιδιοκτησιακά δικαιώματα ακινήτων που γειτνιάζουν με το υφιστάμενο κοιμητήριο, ζήτησε την απόσυρση της μελέτης επέκτασης που είχε εισαχθεί στο τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου, προειδοποιώντας μάλιστα με προσφυγές.

Παρόμοια απόσυρση συναφούς θέματος ημερήσιας διάταξης φέρεται να επεδίωξε και επέτυχε ο ίδιος πολίτης έναντι της αρμόδιας δημοτικής επιτροπής, με παρόμοια επιχειρηματολογία.

Η στάση όμως της δημοτικής αρχής, με αιφνιδιαστική απόσυρση, αναβάπτιση και τροποποίηση θεμάτων κατ’ απαίτηση συγκεκριμένων ιδιωτών, καταδεικνύει μια εξόφθαλμη προχειρότητα, αλλά και μια ανησυχητική έλλειψη θεσμικής ουδετερότητας.

Η δημοτική αρχή οφείλει να προστατεύει το δημόσιο συμφέρον, όχι να εμφανίζεται πρόθυμη να εξυπηρετήσει μεμονωμένες ιδιωτικές επιδιώξεις.

Οι χειρισμοί της δημοτικής αρχής

Ο τρόπος με τον οποίο αποσύρθηκε και τροποποιήθηκε το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο:

• χαρακτηρίζεται ως προχειρότητα,
• υποδηλώνει ανεπαρκή προετοιμασία για τόσο σοβαρά ζητήματα υποδομής,
• εγείρει ζητήματα διαφάνειας και ίσων αποστάσεων, καθώς η δημοτική αρχή εμφανίζεται να ενδίδει «άμεσα» στις αιτιάσεις και πιέσεις ενός συγκεκριμένου ιδιώτη.

Όπως και να χει οι παραπάνω χειρισμοί δεν ενισχύουν την έξωθεν καλή μαρτυρία της δημοτικής αρχής και δεν συνάδουν την υποχρέωσή της να σταθμίζει και προτάσσει το δημόσιο συμφέρον έναντι μεμονωμένων ιδιωτικών απαιτήσεων.

Αναθεώρηση τώρα: η μόνη ρεαλιστική, δίκαιη και εφαρμόσιμη λύση:

Από τη στιγμή που η χωροθέτηση της Αγίας Κατερίνας έμεινε ανενεργή επί 20 χρόνια, είναι θεσμικά, πολεοδομικά και ουσιαστικά αναγκαίο να ξεκινήσει άμεσα η διαδικασία:

✔ Αναθεώρησης της σχετικής πρόβλεψης του ΓΠΣ Μυτιλήνης

και

✔ Επανεκτίμησης όλων των παραμέτρων, με στόχο τη χωροθέτηση στην υφιστάμενη θέση.

Η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός του υφιστάμενου κοιμητηρίου:

• είναι τεχνικά εφικτά,
• είναι λειτουργικά απαραίτητα,
• είναι οικονομικά βιώσιμα,
• σέβονται την κοινωνική πραγματικότητα της Παναγιούδας,
• και αποτελούν τη μόνη ρεαλιστική λύση που μπορεί να εξυπηρετήσει άμεσα τους δημότες.

Η Παναγιούδα δεν αντέχει άλλη αδιαφορία:

Η χρόνια καθυστέρηση και η συνεχής διολίσθηση σε πρόχειρες αποφάσεις δεν είναι απλώς διοικητική αδράνεια. Συνιστά  στάση αδιαφορίας απέναντι σε μια ολόκληρη κοινότητα.
Συνιστά ασέβεια προς τις οικογένειες, προς τις ανάγκες και προς τα αυτονόητα δικαιώματα των κατοίκων.

Η Παναγιούδα χρειάζεται λύσεις – και τις χρειάζεται τώρα!

Η Παναγιούδα απαιτεί ισότιμη αντιμετώπιση.
Απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό, υπευθυνότητα και πολιτικό θάρρος.
Και κυρίως, απαιτεί από τη δημοτική αρχή να θυμηθεί ποιον υπηρετεί.

Εν κατακλείδι: Το ζήτημα του κοιμητηρίου δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθιά ανθρώπινο, κοινωνικό και θεσμικό.

Η Παναγιούδα δεν θα δεχθεί άλλες αναβολές, ούτε άλλες λανθασμένες επιλογές.
Η λύση υπάρχει, είναι ρεαλιστική και επιτακτική:
επέκταση τώρα – αναθεώρηση τώρα – σεβασμός τώρα.

Νικόλαος Χωριατέλλης

Δικηγόρος – Κάτοικος Παναγιούδας