
Την ανησυχία των πυροσβεστών για την αντιπυρική περίοδο που ξεκινά επίσημα την 1η Μαΐου, αλλά στην πράξη έχει ήδη αρχίσει με διαδοχικά περιστατικά φωτιάς στα νησιά, ανέδειξαν μέσα από τη συνέντευξή τους στο «Ν» 99 fm ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πυροσβεστών Νίκος Λαυράνος, ο πρόεδρος της Ένωσης Πυροσβεστών Βορείου Αιγαίου Γιώργος Ντίνος και ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Χρήστος Μπούτας.
Οι τρεις συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι των πυροσβεστών βρέθηκαν στη Μυτιλήνη με αφορμή τη γενική συνέλευση της Ένωσης Πυροσβεστών Βορείου Αιγαίου, η οποία έχει εκλογοαπολογιστικό χαρακτήρα, καθώς μέσα στον Μάιο αναμένεται να πραγματοποιηθούν οι εκλογές για τη νέα διοίκηση.
Η συζήτηση ξεκίνησε με τα περιστατικά πυρκαγιών που καταγράφηκαν ήδη σε νησιά του Βορείου Αιγαίου, πριν από την επίσημη έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. Όπως ανέφερε ο Χρήστος Μπούτας, στη Σάμο η φωτιά ήρθε νωρίς, καθώς «δεν ξεκίνησε η αντιπυρική περίοδος και ξεκίνησαν οι φωτιές», σημειώνοντας ότι το νησί είναι κατάφυτο και η δραστηριότητα στην ύπαιθρο αυξημένη.
Ο Γιώργος Ντίνος πρόσθεσε ότι μέσα στην ίδια ημέρα υπήρξαν 3 περιστατικά στην περιφέρεια, στη Χίο, στη Σάμο και στη Λέσβο. Στη Χίο κινητοποιήθηκαν δυνάμεις, ενώ υπήρξε αρχικά πρόβλεψη ακόμη και για συνδρομή από άλλα νησιά, που τελικά δεν χρειάστηκε. Στη Λέσβο καταγράφηκε φωτιά προς την περιοχή του Παλαιοχωρίου, η οποία αντιμετωπίστηκε άμεσα και χαρακτηρίστηκε η πιο εύκολη από τα περιστατικά της ημέρας.
Ο Νίκος Λαυράνος επισήμανε ότι η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει πως δασικές πυρκαγιές πλέον εμφανίζονται και πριν και μετά την αντιπυρική περίοδο. Τόνισε, μάλιστα, ότι στα νησιά το πρόβλημα είναι εντονότερο, καθώς η γεωγραφική απομόνωση δυσκολεύει την άμεση ενίσχυση των τοπικών δυνάμεων. «Τα πρώτα λεπτά είναι κρίσιμα σε μια φωτιά», σημείωσε, εξηγώντας ότι αν μια πυρκαγιά δεν ελεγχθεί γρήγορα, μπορεί να ξεφύγει.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις καύσεις αγροτικών υπολειμμάτων, που μέχρι τις 30 Απριλίου επιτρέπονται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας υπογράμμισε ότι η ελεγχόμενη καύση απαιτεί καθαρή ζώνη τουλάχιστον 5 μέτρων, διαθέσιμο νερό και φυσική παρουσία του αγρότη σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Όπως είπε, τις προηγούμενες ημέρες καταγράφηκαν πυρκαγιές σε πολλές περιοχές της χώρας, από την Πελοπόννησο και την Αιτωλοακαρνανία μέχρι την Κεφαλονιά και τη Ζάκυνθο, που σε πολύ μεγάλο ποσοστό σχετίζονταν με καύσεις υπολειμμάτων.
Το βασικό πρόβλημα που ανέδειξαν και οι 3 εκπρόσωποι είναι η υποστελέχωση. Ο Νίκος Λαυράνος αναγνώρισε ότι φέτος το Πυροσβεστικό Σώμα θα αριθμεί περίπου 18.800 πυροσβέστες, αριθμό αυξημένο σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, ωστόσο υποστήριξε ότι οι ανάγκες παραμένουν πολύ μεγαλύτερες.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Ομοσπονδίας, απαιτούνται ακόμη 2.000 με 2.500 πυροσβέστες ώστε οι υπηρεσίες να λειτουργούν ομαλά και το προσωπικό να μπορεί να λαμβάνει τα προβλεπόμενα ρεπό και τις άδειές του. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι μέσα στην επόμενη πενταετία αναμένεται «ιστορική συνταξιοδοτική ροή» άνω των 4.000 πυροσβεστών, γεγονός που θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Ο Γιώργος Ντίνος εξήγησε ότι στη Λέσβο το προσωπικό δεν επαρκεί για να εργαστεί με ανθρώπινους όρους. Όπως είπε, ακόμη και μικρότερα περιστατικά οδηγούν σε επιφυλακές, ενώ αρκετοί πυροσβέστες έχουν συσσωρευμένα ρεπό που φτάνουν τα 150, 180 ακόμη και 200. Για το θέμα αυτό, όπως ανέφερε, έχουν ήδη γίνει δικαστικές διεκδικήσεις.
Αντίστοιχη εικόνα περιέγραψε και ο Χρήστος Μπούτας για τη Σάμο, σημειώνοντας ότι σε περιόδους αιχμής οι ώρες εργασίας μπορεί να φτάνουν ακόμη και τις 300 τον μήνα, όταν το κανονικό πλαίσιο κινείται περίπου στις 196 ώρες.
Σημαντική αναφορά έγινε στην αναμενόμενη ενίσχυση της Λέσβου και της Σάμου με πυροσβεστικά πλοιάρια, καθώς και στη λειτουργία της ειδικής ομάδας «Ίκαρος» με drones στη Μυτιλήνη. Ο Γιώργος Ντίνος χαρακτήρισε τα drones ιδιαίτερα χρήσιμα εργαλεία, καθώς μπορούν σε λίγα λεπτά να καλύψουν περιοχές που διαφορετικά θα απαιτούσαν πολλές ώρες ανθρώπινης έρευνας.
Ωστόσο, όπως τόνισε, τα νέα μέσα απαιτούν και ανθρώπινο δυναμικό. Αν το προσωπικό που θα τα στελεχώσει αφαιρεθεί από τις ήδη πιεσμένες υπηρεσίες, τότε δεν θα πρόκειται για πραγματική ενίσχυση αλλά για ανακύκλωση των ίδιων ανθρώπων σε διαφορετικά καθήκοντα.
Για τους εποχικούς πυροσβέστες, ο Νίκος Λαυράνος ανέφερε ότι ο αριθμός παραμένει περίπου στις 2.500 προσλήψεις πανελλαδικά, ενώ υπάρχει αίτημα για αύξηση στις 3.000. Από πέρυσι η απασχόλησή τους έχει επεκταθεί σε 8 μήνες, από 1η Απριλίου έως 30 Νοεμβρίου, όμως η Ομοσπονδία ζητά ομογενοποίηση του προσωπικού και σταθερές σχέσεις εργασίας, καθώς οι ανάγκες δεν περιορίζονται πλέον μόνο στους καλοκαιρινούς μήνες.
Στη Λέσβο, όπως είπε ο Γιώργος Ντίνος, υπηρετούν περίπου 45 εποχικοί, ενώ μαζί με τη Λήμνο ο αριθμός φτάνει περίπου τους 65. Στη Λήμνο υπάρχουν 2 κενά, ενώ στη Λέσβο δεν καταγράφονται κενές θέσεις εποχικών.
Παράλληλα, τέθηκε το ζήτημα του αυξημένου μέσου όρου ηλικίας στο Πυροσβεστικό Σώμα. Ο Νίκος Λαυράνος ανέφερε ότι υπάρχουν ακόμη πυροσβέστες ηλικίας 68, 70 ακόμη και 74 ετών, κυρίως πενταετούς υποχρέωσης, που παραμένουν στο Σώμα λόγω του συνταξιοδοτικού καθεστώτος. Στο Βόρειο Αιγαίο, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, ο μέσος όρος ηλικίας παραμένει υψηλός, περίπου στα 49 έτη.
Ένα από τα κεντρικά αιτήματα της Ομοσπονδίας είναι η αναγνώριση του επαγγέλματος του πυροσβέστη ως επικίνδυνου και ανθυγιεινού. Ο Νίκος Λαυράνος χαρακτήρισε αδιανόητο το γεγονός ότι το επάγγελμα δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί θεσμικά, παρά τους 70 νεκρούς εν ώρα καθήκοντος από την ίδρυση του Πυροσβεστικού Σώματος.
Όπως είπε, σήμερα υπάρχει μόνο επιδοματική αναγνώριση της επικινδυνότητας, με ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 100 ευρώ μεικτά. Η Ομοσπονδία βρίσκεται ήδη στα δικαστήρια, με κρίσιμη ημερομηνία την 8η Ιουνίου, ενώ παράλληλα ξεκινά καμπάνια σε συνεργασία με ευρωπαϊκές πυροσβεστικές ενώσεις για την αναγνώριση συγκεκριμένων μορφών καρκίνου ως επαγγελματικής ασθένειας.
Η παρουσία του Νίκου Λαυράνου στη Μυτιλήνη συνδέθηκε με τη γενική συνέλευση της Ένωσης Πυροσβεστών Βορείου Αιγαίου. Ο Γιώργος Ντίνος εξήγησε ότι η συνέλευση είναι εκλογοαπολογιστική, με διοικητικό και οικονομικό απολογισμό, αλλά και με ανοιχτό βήμα για τους συναδέλφους από όλα τα νησιά.
Όπως σημείωσε, τα ζητήματα που απασχολούν τους πυροσβέστες είναι το μέλλον της εργασίας τους, το συνταξιοδοτικό, οι μισθοί, η υπερεργασία και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα πιο απαιτητικά περιστατικά.
Οι εκπρόσωποι των πυροσβεστών έκλεισαν τη συζήτηση επισημαίνοντας ότι ο συνδικαλισμός δεν είναι «γκρίνια», αλλά διεκδίκηση. Όπως ειπώθηκε, μέσα από πίεση και συλλογική δράση κατακτήθηκαν ακόμη και αυτονόητα πράγματα, όπως η καταγραφή των ωρών υπερεργασίας, που παλαιότερα χάνονταν χωρίς καν να αποτυπώνονται.