Μια καθημερινή καλοκαιρινή εμπειρία για τους περισσότερους – η επίσκεψη στη θάλασσα – παραμένει όνειρο άπιαστο για χιλιάδες συμπολίτες μας με κινητικές δυσκολίες. Η νέα επιστημονική έρευνα της Δρ. Βαλεντίνης Σταματιάδου, που διεξήχθη από το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, αποκαλύπτει το μέγεθος του αποκλεισμού και βάζει στο προσκήνιο το δικαίωμα στην ισότητα, μέσα από τον φακό της επιστήμης. Στην έρευνα συμμετείχαν ακόμη ο Στέλιος Κατσανεβάκης,  Αντώνης Μαζάρης, Αντώνης Βελεγράκης και Θοδωρής Χαλαζάς

Μόνο 35 παραλίες πλήρως προσβάσιμες σε όλη τη χώρα 

Από τις 2.573 παραλίες που καταγράφηκαν πανελλαδικά, μόλις 322 διαθέτουν ειδική ράμπα για ΑμεΑ, ενώ μόνο 35 παραλίες σε ολόκληρη τη χώρα παρέχουν όλες τις απαραίτητες υποδομές – από θέσεις στάθμευσης και αποδυτήρια, μέχρι τουαλέτες και σκιερά σημεία.

Σε καλό επίπεδο σε σύγκριση με άλλες περιοχές είναι το Βόρειο Αιγαίο. Η Περιφέρεια συγκεντρώνει 29 από τις συνολικές 322 ράμπες της χώρας, δηλαδή σχεδόν το 10%. Στη Λέσβο, συγκεκριμένα, έχουν καταγραφεί περίπου 8 παραλίες με ειδικές ράμπες, ενώ η Αγία Φωτιά στη Χίο αποτελεί μία από τις ελάχιστες πλήρως προσβάσιμες παραλίες στην Ελλάδα, με όλες τις απαραίτητες υποδομές που εξασφαλίζουν αυτονομία στους χρήστες.

Όπως σημείωσε η ίδια η ερευνήτρια στη συνέντευξή της στον «Ν» 99 FM, «το Βόρειο Αιγαίο είναι από τις καλύτερα οργανωμένες περιφέρειες στο θέμα της προσβασιμότητας, όχι μόνο για τους κατοίκους αλλά και για τους τουρίστες με κινητικά προβλήματα».

Η εμπειρία της θάλασσας δεν είναι δεδομένη για όλους

«Για εμάς, η επίσκεψη στην παραλία είναι απλή υπόθεση. Για ένα άτομο σε αμαξίδιο, απαιτεί σχεδιασμό, κόστος και τύχη», αναφέρει η Δρ. Σταματιάδου. Η μελέτη της αναδεικνύει πως το 69% των χρηστών αμαξιδίων αξιολογεί την προσβασιμότητα στις ελληνικές ακτές ως κακή έως πολύ κακή, ενώ το 82% δηλώνει ότι η βελτίωσή της θα βελτίωνε αισθητά την ποιότητα ζωής τους.

Η οικονομική διάσταση του αποκλεισμού

Η ετήσια οικονομική αξία της παραθαλάσσιας αναψυχής για τους χρήστες αναπηρικών αμαξιδίων στην Ελλάδα ανέρχεται στα 237 εκατ. ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, η απουσία υποδομών προκαλεί απώλειες 57 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο – ποσό που, όπως υπογραμμίζεται, αντιστοιχεί στην εγκατάσταση 560 νέων ραμπών.

Τουριστική ανισότητα και στρατηγική έλλειψη

Περιοχές με έντονη τουριστική κίνηση, όπως η Χαλκιδική στην Κεντρική Μακεδονία, διαθέτουν μόλις 17 ράμπες. Η γεωγραφική κατανομή των υποδομών δεν ευθυγραμμίζεται με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό, όχι αποσπασματικές ενέργειες.

Το Βόρειο Αιγαίο ξεχωρίζει όχι μόνο για την πληθώρα ραμπών, αλλά και για την κατανομή τους σε νησιά όπως η Λέσβος και η Χίος, όπου έχει γίνει πρόοδος συγκριτικά με άλλες τουριστικές περιοχές.

Προσβάσιμος τουρισμός: Μια ανεκμετάλλευτη ευκαιρία

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αγορά του προσβάσιμου τουρισμού παραμένει σε χαμηλή ανάπτυξη, παρά τη ζήτηση. «Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να επενδύσει στο προσβάσιμο τουριστικό προϊόν», εξηγεί η Σταματιάδου. «Δεν αφορά μόνο τα άτομα με αναπηρίες, αλλά και ηλικιωμένους ή ανθρώπους με παροδικές κινητικές δυσκολίες».

Από την καταγραφή στην πράξη

Η μελέτη δεν σταματά στα συμπεράσματα. Παρέχει εργαλεία και δεδομένα που μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα από τους ΟΤΑ και τις περιφέρειες. «Στόχος μας δεν είναι μόνο να καταγράψουμε την εικόνα, αλλά να βοηθήσουμε και στον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων», επισημαίνει η επιστήμονας.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Marine Policy και είναι διαθέσιμη δωρεάν: Δείτε εδώ