Εκ προοιμίου, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι κανείς εξ όσων τάσσονται υπέρ υλοποίησης του έργου της Νότιας Παράκαμψης δεν έχει κάποια «σαδιστική» τάση εναντίον των θιγομένων. Προσωπικά, αν ήμουν στη θέση τους, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο θα αντιδρούσα και θα αξιοποιούσα κάθε έννομο μέσο που μου παρέχει η πολιτεία για την προστασία της περιουσίας μου.

Σε δεύτερο, όμως, επίπεδο θα πρέπει να εξεταστεί και το αν και κατά πόσο το εν λόγω έργω θα συμβάλλει στην ανάπτυξη και στην επίλυση προβλημάτων. Είναι αξιοσημείωτο ότι από το 2006 έως και το 2012 ασκήθηκαν εναντίον διοικητικών πράξεων που αφορούν στο έργο τέσσερα ένδικα μέσα από τους θιγομένους και, με σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, απορρίφθηκαν για λόγους ουσίας.

Το πιο σημαντικό που πρέπει κανείς να συγκρατήσει είναι το γεγονός ότι τα επιχειρήματα που αναπαράχθηκαν την περασμένη εβδομάδα και συνεχίζουν να αναπαράγονται από όσους θίγονται έχουν απαντηθεί, ως επί το πλείστον, από το ΣτΕ. Για παράδειγμα, ακούστηκε πολλές φορές ότι ό δρόμος δεν αποτελεί παράκαμψη, καθώς διέρχεται μέσα από την πόλη.

Παρ’ όλα αυτά, «η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν παραγνωρίζει το γεγονός ότι πρόκειται για οδό διερχόμενη από αστικές και μη περιοχές... ενώ σε κάθε περίπτωση, δεν απαγορεύεται εκ του νόμου άνευ ετέρου η χάραξη οδού σε αστικές και δομημένες ή υπό δόμηση περιοχές» (3031/2015 ΣτΕ, σκέψη 10). Μάλιστα, το ανωτέρω επιχείρημα υιοθετήθηκε, κατά τη διεξαγωγή της αυτοψίας, από τον Περιφερειάρχη, πράγμα που σημαίνει είτε ότι ο τελευταίος αγνοεί την απόφαση είτε ότι την απαξιώνει, για δικούς του λόγους.

Διακινήθηκε, επίσης, ότι ενδεχόμενο υλοποίησης θα οδηγήσει σε απώλεια διατηρητέων ακινήτων. Η απάντηση έχει και πάλι δοθεί με τη γνωμοδότηση 1097/27.7.2006 της Υπηρεσίας Νεώτερων Μνημείων και Τεχνικών Έργων, σύμφωνα με την οποία δεν υπήρχε αντίρρηση από μεριάς της ως προς την έγκριση του έργου και μόνο σε περίπτωση που προκύψει ανάγκη αποξήλωσης παλαιών λιθόστρωτων θα πρέπει να ζητηθεί έγκρισή της (2475/2017 Στε, σκέψη 9, 3031/2015 ΣτΕ, σκέψη 18).

Από την άλλη, κάθε ενδεχόμενο επαναχάραξης του έργου δεν θα πρέπει να συζητείται. Συγκεκριμένα, η Διεύθυνση Μελετών Έργων Οδοποιίας του ΥΠΕΧΩΔΕ υποστηρίζει ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, θα ξεκινούσε και πάλι μια νέα διαδικασία ανάθεσης μελετών και νέων εγκρίσεων που θα είχε ως αποτέλεσμα την ουσιαστική ακύρωση του έργου (3031/2015 ΣτΕ, σκέψη 6).

Τέλος, είναι ενδεικτικό ότι όλες οι αποφάσεις του ΣτΕ δέχονται ότι το έργο θα συμβάλλει στην εκτροπή της διερχόμενης κυκλοφορίας από το κέντρο της πόλης και θα αποσυμφορήσει το κυκλοφοριακό πρόβλημα, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες. Επίσης, θα καταστήσει ταχύτερη, για τους κατοίκους των χωριών, την πρόσβαση στο νοσοκομείο. Αυτοί ήταν, άλλωστε, και οι λόγοι για τους οποίους με την Πράξη 3 του Φεβρουαρίου του 2019 το τότε Υπουργικό Συμβούλιο ενέταξε τη Νότια Παράκαμψη στα έργα γενικότερης σημασίας για την οικονομία της χώρας.

Είναι, λοιπόν, ζήτημα πολιτικής βούλησης το αν η Νότια Παράκαμψη θα καταστεί ένα ρεαλιστικό έργο ή μια απαξιωμένη μακέτα, ενώ κρίνεται αναγκαίο επ’ αυτού να τοποθετηθεί ανοιχτά και με σαφήνεια και η τοπική αυτοδιοίκηση σε όλους της τους βαθμούς. Και θα πρέπει να αναλάβει κάποιος να εξηγήσει τί ακριβώς σημαίνει η πολυχρησιμοποιημένη φράση «σημειακές τροποποιήσεις»…

*Ο Στράτος Μαρινάτος είναι δικηγόρος στη Μυτιλήνη