Οι εκλογές του 2023 διαμόρφωσαν ένα πρωτοφανές πεδίο: ένα κόμμα με κυβερνητικές βλέψεις και προοπτικές και τα υπόλοιπα να κινούνται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Σε αυτό συνέβαλαν μια σειρά από λόγους που δεν είναι του παρόντος να αναλυθούν. Αυτό που μάλλον θα πρέπει να είναι κοινώς αποδεκτό είναι το γεγονός ότι η ψήφος στο κυβερνών κόμμα ήταν λιγότερο θετική προς αυτό και περισσότερο αποδοκιμαστική προς την αξιωματική αντιπολίτευση.

Από τότε μέχρι σήμερα μεσολάβησαν πολλά. Περισσότερο από ένα χρόνο μετά από τις εκλογές και επί  μία πενταετία, οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης είναι, ηπίως χαρακτηριζόμενες, αντιλαϊκές. Σκάνδαλα, υποβάθμιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας που βαθμιαία οδηγείται στην ιδιωτικοποίησή του, απογευματινά χειρουργεία επί πληρωμή, παροχή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από ιδιωτικά ιδρύματα (με έναν καταφανώς αντισυνταγματικό νόμο), ακρίβεια, στεγαστική κρίση… Θα μπορούσα να συνεχίσω, αλλά δεν θα τελειώσω την απαρίθμηση σε εύλογο χρονικό διάστημα. Το κράτος συνεχώς υποχωρεί και παραχωρεί αρμοδιότητες στους ιδιώτες.

Αυτό ακριβώς το πολιτικό τοπίο βρήκε αποτύπωση μέσω των ευρωεκλογών, στις οποίες αφενός η ΝΔ καταποντίστηκε κατά 13 ποσοστιαίες μονάδες, αφετέρου στα δεξιότερα καταγράφηκε αισθητή ενίσχυση. Η ρευστοποίηση και τα προβλήματα στο χώρο της ΝΔ δεν γίνεται αισθητή, γιατί κάποιοι… καλοθελητές φροντίζουν για αυτό. Ωστόσο, υπάρχει. Ήδη, έχει σχηματιστεί εσωκομματική αντιπολίτευση, με αιχμή του δόρατος δύο πρώην πρωθυπουργούς.

Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση ασχολείται περισσότερο με το δικό της εσωτερικό μικρόκοσμο. Δεν προβάλλει σε καμία περίπτωση τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία και δεν επιτελεί τον σημαντικό θεσμικό ρόλο που της έχει ανατεθεί: να ελέγχει την κυβέρνηση. Επί της ουσίας παράγει πολύ περισσότερες παραπολιτικές ειδήσεις από εκείνες που μπορεί να μεταβολίσει ο μέσος πολίτης.

Το πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι ακροδεξιές απόψεις έχουν επικρατήσει οριζόντια. Η ατζέντα της ακροδεξιάς έχει εισχωρήσει ακόμα και σε κόμματα που αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικά. Κι όλα αυτά τη στιγμή που η Γερμανία (στην κυβέρνηση της οποίας βρίσκεται ένα προοδευτικό κόμμα), με τη μεταναστευτική πολιτική που ακολουθεί, τορπιλίζει τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο μιμητισμός δεν θα προσφέρει απολύτως τίποτα, καθώς το συνήθως συμβαίνον είναι προτιμάται το πρωτότυπο από τα αντίγραφα.

Η ρευστοποίηση που διαπερνά τη δεδομένη στιγμή το πολιτικό σκηνικό θυμίζει έντονα το πολιτικό τοπίο του 2012. Με την ανάδειξη της επελαύνουσας ακροδεξιάς και ενός πολιτικού κενού το οποίο είχε καταφέρει να το απορροφήσει ο τότε ΣΥΡΙΖΑ. Η συνεργασία των αριστερών και ευρύτερα προοδευτικών δυνάμεων είναι μονόδρομος, προκειμένου να καλυφθεί το σημερινό πολιτικό κενό που έχει σχηματισθεί και να βρουν επιτέλους έκφραση τα κοινωνικά προβλήματα. Αυτή θα δώσει λύση στο σημερινό πολιτικό αδιέξοδο και σίγουρα όχι η υιοθέτηση της ακροδεξιάς ατζέντας. Διαφορετικά, το ρόλο αυτό θα τον αναλάβουν σκοταδιστικές και αναχρονιστικές δυνάμεις σε ένα δυστοπικό σενάριο.

* Ο Στράτος Μαρινάτος είναι δικηγόρος, απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ.