× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα διαφορετικά κάλαντα της Πρωτοχρονιάς του 1948 στις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ

Συμμετείχε η Φιφή Χελιώτη σύζυγος του συμπατριώτη μας Φρίξου Πρωτογερέλλη

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 31/12/2019

Τα διαφορετικά κάλαντα της Πρωτοχρονιάς του 1948 στις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Από τις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ, τα διαφορετικά κάλαντα, της ιστορικής αισιοδοξίας, της υπερηφάνιας και της αξιοπρέπειας, "μακριά ροδίζει η ανατολή" τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς.

Ένα κεφάλαιο αγωνιστικού ήθους, μεγάλης ψυχικής δύναμης οι γυναίκες πολιτικές κρατούμενες μέσα από τις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ το 1948, τραγουδούν μέσα από τα κάγκελα τηςφυλακής, μαζί με τη φύση, το νέο χρόνο που έρχεται και διαδηλώνουν με αξιοπρέπεια και περηφάνια το άσβεστο πάθος τους για λευτεριά και ειρήνη.Κάλαντα γραμμένα και τραγουδισμένα από αντάρτισσες και πολιτικές κρατούμενες.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μακριά ροδίζει η ανατολή
κάθε κλωνί κι ένα πουλί
πανηγυρίζει η φύση
το νιο χρόνο που θα αρχίσει.
Με της καμπάνας τη βουή
χαράζει μέρα γιορτινή
η αρχή του νέου χρόνου
και το τέλος κάθε πόνου.
Ερείπια και μνήματα
στέλνουν χαράς μηνύματα
πως θα σωθεί το δάκρυ
μες στην πλάση απ’ άκρη σ’ άκρη.
Γιορτάζουμε στη φυλακή
με έναν πόνο μιαν ευχή
χαρά παντού να ανθίσει
της ειρήνης ο ύμνος να αντηχήσει.
Ευχόμαστε στην καθεμιά
με την καινούρια την χρονιά
στο σπίτι να γυρίσει
και χαράς ζωή να αρχίσει.
Με την καινούρια την χρονιά
παντού ειρήνη και χαρά
τραγούδι να αντηχήσει
σε ανατολή και δύση.

Οι φυλακές Αβέρωφ μέχρι την Κατοχή ήταν Εφηβείο και ως Δικαστική Φυλακή Αθηνών.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στη διάρκεια της Κατοχής υπήρξαν δεσμωτήριο εκατοντάδων αντιστασιακών (οι μελλοθάνατοι περνούσαν την τελευταία τους νύχτα έξω από το κυρίως κτίριο, σε ιδιαίτερο κελί, το λεγόμενο Αράπης).

Κατά τις εμφύλιες συγκρούσεις του Δεκεμβρίου του 1944 υπήρξαν θέατρο σφοδρότατων μαχών και για ένα μικρό διάστημα πέρασαν στον έλεγχο του ΕΛΑΣ, ενώ ένα μέρος τους γκρεμίστηκε από ανατίναξη.

Στην επταετία της χούντας, από τις φυλακές Αβέρωφ περνούσαν όλοι πριν δικαστούν. Η λειτουργία τους διακόπηκε το 1971. Τελικά το 1972 οι φυλακές Αβέρωφ γκρεμίστηκαν και πέρασαν στην ιστορία.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από το 1945 τα κτίρια των Φυλακών Αβέρωφ άρχισαν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για πολιτικούς κρατούμενους. Παράλληλα οι γειτονικές γυναικείες φυλακές, που μέχρι τις αρχές της δεκαετίας ’70 φιλοξένησαν γυναίκες πολιτικές κρατούμενες με τα παιδιά τους, περιελάμβαναν 101 κελία, θαλάμους εργασίας, εκκλησία, σχολεία και βοηθητικές εγκαταστάσεις.

Οι εκτελέσεις των γυναικών άρχισαν τον Ιούλιο του 1946 και συνεχίστηκαν αδιάλειπτα μέχρι τη λήξη του εμφυλίου.

Η χορωδία των φυλακισμένων γυναικών
Η Χορωδία αποτελεί ένα μέρος της δραστηριότητας, που ανέπτυξαν οι πολιτικές κρατούμενες στις Φυλακές Αβέρωφ. Η φυλάκισή τους, η καταδίκη τους σε ισόβια, ακόμα και σε θάνατο, δεν τους στέρησε τη θέληση, το κουράγιο να οργανώσουν τη ζωή τους και τις άμυνες τους στη νέα πραγματικότητα – πίσω από τα κάγκελα.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από την πρώτη στιγμή, ό,τι ήξερε η καθεμιά, το πρόσφερε και στις άλλες. Ετσι, κάθε πρωί η Βούλα Μαγουλά και η Ελένη Κιολεΐδου είχαν αναλάβει τη γυμναστική των κρατουμένων γυναικών. Οι γιατρίνες Ηρώ Χατζημάρκου, Μαντώ Δημητριάδου, Μαρία Νικολέτου έσωσαν πολλές γυναίκες, φροντίζοντας έγκαιρα να μεταφερθούν σε νοσοκομεία. Οι φοιτήτριες οδοντιατρικής Ζωή Αρσένη, Καίτη Παπαδάκη, Ελένη Παπαθεοδώρου, Λίτσα Ραμπαούνη και Φιφή Χελιώτη έγιναν βοηθοί του οδοντιάτρου της φυλακής. Οι δικηγόροι Αργυρώ Δροσάκη, Αριάδνη Χριστοπούλου, Δανάη Κουχτσόγλου μελετούσαν και προσπαθούσαν να βρουν στοιχεία αθωωτικά για την αναίρεση της ποινής των μελλοθανάτων. Οι φιλόλογοι Ειρήνη Ζάγκα, Λίζα Κότου, Λίτσα Νάση, Κλειώ Πολυζωίδου, Χάρις Σαρκοπούλου, Μαρούσα Σαρλή, Τούλα Τσιτίλου, Ιφιγένεια Ψαλτοπούλου διδάσκουν αυτές που άφησαν το Γυμνάσιο κι εκείνες που προορίζονταν για το Πανεπιστήμιο.

Οι δασκάλες Αμαλία και Ευρυδίκη Γιαννοπούλου, Φανή Γουσοπούλου, Καλυψώ Αλεξούλη, Καίτη Ζεύγου, Πέπη Καραγιάννη, Ευθυμία Κιάου, Πόπη Κορναράκη, Μαργαρίτα Κωτσάκη, Ιουλία Πλουμπίδου, Αννα Λαμπριανού, Δήμητρα Τερζάκη μάθαιναν ανάγνωση και γραφή τις αγράμματες, που έφταναν σχεδόν το 80%. Μαθηματικά δίδασκε η Ισμήνη Σιδηροπούλου και στενογραφία η τραπεζική υπάλληλος Φεβρωνία Χρυσαφίδου. Μέχρι και ξένες γλώσσες δίδασκαν οι Αννα Εφραιμίδου, Ηρώ Ιωαννίδου, Μπεάτα Κιτσίκη, Νίνα Ξανθού, Αύρα Παρτσαλίδου. Λογιστικά δίδασκαν οι Δήμητρα Αλεξανδρίδου, Ελένη Γαλέου, Ελπίδα Μαλιοπούλου, Φρόσω Πετρίτση, που κατάφεραν να εκπαιδεύσουν τέλειες λογίστριες, οι οποίες δούλεψαν αργότερα και βγάλανε το ψωμί τους από αυτή τη δουλιά.

Οι ηθοποιοί Μαλαίνα Ανουσάκη, Σωτηρία Ιατρίδου, Ολυμπία Παπαδούκα και Μαρία Φωκά ανέλαβαν την ψυχαγωγία των κρατουμένων, ενώ οι νηπιαγωγοί Δέσποινα Ζυμαρίδου, Αννα Κατσούλη, Βούλα Μαγουλά, Άννα και Ελένη Πέπα ασχολούνταν με τα 90-100 παιδιά, που βρίσκονταν στη φυλακή με τις μητέρες του

Η ηχογράφηση των τραγουδιών έγινε το 1977, όταν ένα τμήμα της χορωδίας των φυλακισμένων γυναικών (του 1948) βρέθηκε μετά από τριάντα σχεδόν χρόνια. Η λογοκρισία τότε είχε απαγορεύσει την έκδοσή του στην Ελλάδα, με τη δικαιολογία ότι "αναμοχλεύει το παρελθόν".

Ο δίσκος κυκλοφόρησε το 2002 από την εταιρία "Protasis", με τη σύμφωνη γνώμη των εν ζωή κρατουμένων τότε γυναικών.

[ΠΗΓΗ]

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά

Η 8η Νοεμβρίου 1912 μέσα από τη ματιά του Ασημάκη Πανσέληνου – Τα καράβια στο φως της αυγής, οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και η ανθρωπιά μέσα στην ανατροπή του παλιού κόσμου
Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Ο Ιστορικός Στρατής Αναγνώστου εξιστορεί τα γεγονότα της 8ης Νοεμβρίου 1912
Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος» -Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι 296 σημαίες της Λέσβου

Τα ονόματα όλων των νεκρών Λέσβιων στα μέτωπα της Αλβανίας και της Μακεδονίας από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 22 Απριλίου 1941
Οι 296 σημαίες της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

82 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής
10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο παπά Στρατής έφυγε, μα το φως του δεν έσβησε ποτέ

Μια μέρα σαν τη σημερινή πριν 11 χρόνια, σε ηλικία μόλις 57 ετών, έφυγε από τη ζωή ο παπά Στρατής Δήμου από το Κεράμι της Λέσβου -Το παράδειγμα αγάπης και αλληλεγγύης του «μπαμπα-Νουρ» παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ
Ο παπά Στρατής έφυγε, μα το φως του δεν έσβησε ποτέ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Παίζει «μπάλα» από τριών ετών... και σήμερα ποδοσφαιρίστρια στην ομάδα της Καλλονής!

Η 25χρονη Αμερικανίδα, επαγγελματίας ποδοσφαιρίστρια στην ομάδα της Καλλονής, μιλά στο «Ν» για τη διαδρομή της στον κόσμο του ποδοσφαίρου και τη προσπάθειά της να διαμορφώσει τη ζωή της με τον δικό της τρόπο
Παίζει «μπάλα» από τριών ετών... και σήμερα ποδοσφαιρίστρια στην ομάδα της Καλλονής!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ενα ιστορικό ντοκουμέντο για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο

Ο Δημήτρης Μάντζαρης αντιπαραβάλλει τα μέτρα του 1952 με τη σημερινή αντιμετώπιση της επιζωοτίας
Ενα ιστορικό ντοκουμέντο για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Αφησε το Δημόσιο και ακολούθησε τον δρόμο του αργαλειού

Ο Αργύρης Χατζημαλλής βραβεύτηκε στο 10ο Φεστιβάλ Αμπελουργίας Ανεμώτιας και μίλησε από καρδιάς για την επιστροφή στη Λέσβο, τις δυσκολίες και τη δύναμη να κυνηγά κανείς τα όνειρά του
Αφησε το Δημόσιο και ακολούθησε τον δρόμο του αργαλειού
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η αγάπη για τα ελληνικά φέρνει την Αντυ Ελ Αραμπι στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Η τυφλή Αιγύπτια φιλελληνίδα συνεχίζει με πλήρη υποτροφία τη διαδρομή της στην ελληνική γλώσσα
Η αγάπη για τα ελληνικά φέρνει την Αντυ Ελ Αραμπι στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου