× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Προς όσους βεβήλωσαν την προτομή του στη Μυτιλήνη

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20! Το χρονικό της εν ψυχρώ δολοφονίας με ευθεία βολή στο κεφάλι από τον χουντικό Ταγματάρχη Ντερτιλή στη συμβολή των οδών Πατησίων και Στουρνάρη στο Πολυτεχνείο.

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 14/11/2021

Προς όσους βεβήλωσαν την προτομή του στη Μυτιλήνη
' χρόνος ανάγνωσης

Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου συνεχίστηκαν και μετά τη 17η Νοεμβρίου του 1973 με οδομαχίες, επεισόδια και συλλήψεις τόσο στο Πολυτεχνείο όσο και στους γύρω δρόμους. Ένα από τα θύματα των γεγονότων αυτών ήταν και ο 20χρονος ηλεκτρολόγος από τη Μυτιλήνη, Μιχάλης Μυρογιάννης.

To μεσημέρι της 18ης Νοέμβρη 1973, ο Ταγματάρχης Νίκος Ντερτιλής βρίσκεται με το υπηρεσιακό τζιπ έξω από την κατεστραμμένη πύλη του Πολυτεχνείου. Απέναντι, Πατησίων και Στουρνάρη, οι αστυφύλακες χτυπούν ένα νεαρό, που προς στιγμή τους ξεφεύγει.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο Ντερτιλής μόλις είδε τον νεαρό να ξεφεύγει βγάζει από το μπουφάν το περίστροφο και πυροβολεί σε ευθεία βολή εν ψυχρώ στο κεφάλι. Αμέσως μετά σαν να μην έτρεξε τίποτα μπήκε στο αυτοκίνητο όπου τον περίμενε ο οδηγός του και του είπε χτυπώντας τον στην πλάτη: «Με παραδέχεσαι ρε; 45 χρονών άνθρωπος και με τη μία τον πέτυχα στο κεφάλι». Ο Μυρογιάννης μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του Ερυθρού Σταυρού (Γ΄ Σεπτεμβρίου) σε κωματώδη κατάσταση και κατόπιν στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου πέθανε αυθημερόν.

Ο Ντερτιλής μετά την πτώση της χούντας δικάστηκε για το έγκλημά του. Καταδικάστηκε για ανθρωποκτονία από πρόθεση σε ισόβια κάθειρξη. Ήταν ο μόνος χουντικός που δεν έκανε αίτηση αποφυλάκισης επειδή δεν ήθελε να αναγνωρίσει τη νομιμότητα του δημοκρατικού πολιτεύματος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Καταπέλτης υπήρξε η ένορκη κατάθεση του οδηγού Αντώνη Αγριτέλλη, οδηγού του Ντερτιλή, η οποία έχει ως εξής: «Στις 4 ή 4:30 ξημερώνοντας Σάββατο παρέλαβα τον Ντερτιλή και τον μετέφερα από την ΑΣΔΕΝ στο Πολυτεχνείο με το τζιπ. Σταμάτησα κοντά στην κατεστραμμένη πύλη, ο Ντερτιλής κατέβηκε και συζητούσε με κάποιον αξιωματικό της Αστυνομίας. Ξαφνικά αντελήφθην φασαρία και φωνές προς τη μεριά της διασταύρωσης Πατησίων και Στουρνάρα.

Παρετήρησα ότι αστυφύλακες έδερναν έναν νεαρό. Ξαφνικά αυτός κατόρθωσε να αποσπασθεί από τους αστυφύλακες. Τότε ο Ντερτιλής, που μόλις είχε αντιληφθεί το επεισόδιο, έβγαλε από το μπουφάν του το περίστροφό του και πυροβόλησε χωρίς να πολυσκεφθεί. Ο νεαρός έπεσε σαν κοτόπουλο. Έμεινε επί τόπου ακριβώς στην διασταύρωση Πατησίων και Στουρνάρα, προς την πλευρά της Ομόνοιας.

Εγώ φαντάστηκα ότι του έριξε στα πόδια και περίμενα να κινηθεί. Όταν όμως είδα να σχηματίζεται μια λίμνη από αίμα και μια μικρή άσπρη λιμνούλα από μυαλά, κατάλαβα ότι τον πυροβόλησε στο κεφάλι και ήταν ήδη νεκρός. Μετά, σαν να μην συνέβαινε τίποτα, μπήκε στο τζιπ και κτυπώντας με στην πλάτη, μου είπε “με παραδέχεσαι ρε; 45 χρονών άνθρωπος και με τη μια τον πέτυχα στο κεφάλι”.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Εγώ τα είχα χάσει και ήμουνα φοβερά ταραγμένος και φοβισμένος. Συνεχίσαμε προς την Πατησίων και φθάσαμε στο Μουσείο. Εκεί κάποιος υπάλληλος των τρόλεϊ ήταν μπλοκαρισμένος και οι αστυφύλακες του φώναζαν και τον έσπρωχναν. Ο Ντερτιλής κατέβηκε απ’ το τζιπ, κόλλησε το περίστροφό του στο στομάχι του ανθρώπου και τον φοβέριζε ότι θα τον σκοτώσει αν δεν εξαφανιστεί. Μετά προχωρήσαμε προς τον ΟΤΕ όπου ευρίσκοντο αρκετοί πολίτες. Ο Ντερτιλής έβγαλε το περίστροφό του και άρχισε να πυροβολεί χωρίς να μπορώ να διαπιστώσω αν χτυπήθηκε κανείς. (…).

Ο ίδιος έδινε διαταγές με το περίστροφο στο χέρι λέγοντας: “Βαράτε στο ψαχνό, πέντε παλιόπαιδα θα μας κάνουν ό,τι θέλουν;”. Μετά από μέρες με ρώτησε ο Ντερτιλής: “Θυμάσαι ρε, αυτόν που πυροβόλησα στο Πολυτεχνείο; Ε, τη γλίτωσε τελικά.” Φυσικά ήταν προφανής ο σκοπός του, ήθελε να απαλύνει την τρομερή εντύπωση που μου είχε δημιουργήσει με τον φόνο που έκανε εν ψυχρώ και να τον λησμονήσω.

Αλλά το φοβερό αυτό γεγονός θα το θυμάμαι σ’ όλη μου τη ζωή. Έκανα πως τον πίστεψα αλλά δεν είχα την παραμικρή αμφιβολία ότι ο νεαρός ήταν νεκρός. Πράγμα που το διάβασα αργότερα στις εφημερίδες. Μετά από αρκετές μέρες μ’ έδιωχναν με δυσμενή μετάθεση στο Πολύκαστρο.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Με κάλεσε ο Ντερτιλής και μου είπε: “Παιδί μου, δεν πρέπει να ξεχνάς ένα πράγμα, ότι στην Υπηρεσία μας ό,τι ακούμε και ό,τι βλέπουμε μένει για την Υπηρεσία, δεν το λέμε αυτό ούτε στην μάνα μας”. Κατάλαβα τι εννοούσε. Η μετάθεσή μου στο Πολύκαστρο γινόταν επειδή ήμουν προσωπικός οδηγός του Ντερτιλή.

Την δικαιολόγησαν όμως ότι είχα σπάσει τον καθρέπτη του αυτοκινήτου του και για τιμωρία έπαιρνα την μετάθεση αυτή. Επίσης, θέλω να προσθέσω ότι κατά την διάρκεια των γεγονότων του Πολυτεχνείου ο Ντερτιλής έλεγε συνεχώς σε όποιον συναντούσε, “βαράτε στο ψαχνό”. Έλεγε ακόμη σε μερικούς άλλους ότι: “Όταν δείτε τέσσερα άτομα τον έναν να τον σκοτώνετε και τους τρεις να τους βάζετε στο καμιόνι”».

Συγκλονιστική ήταν η κατάθεση του πατέρα του Μυρογιάννη στη δίκη για το Πολυτεχνείο, όπως δημοσιεύτηκε σε εφημερίδες της εποχής (2/11/1975).

-Ερώτηση υπεράσπισης: «Ήταν ψηλός ο γιος σας;».

-Απάντηση: «Ένα μέτρο κι ενενήντα. Τέτοιο παλικάρι σκότωσαν. Δεν χωρούσαν τα πόδια του μες στο φέρετρο. Είχα δώσει 3.000 δραχμές και το φέρετρο ήταν μικρό. Για να τον βάλουν σε άλλο, μεγαλύτερο, μου ζήταγαν άλλες 9.000. Δεν τις είχα. Και μάζεψαν τα πόδια του όπως-όπως…».

Χρόνια μετά, τον Νοέμβριο του 1983, η μητέρα του Μιχάλη Μυρογιάννη με αφορμή τα αποκαλυπτήρια της προτομής του στην είσοδο του πάρκου της Αγίας Ειρήνης στη Μυτιλήνη απέστειλε την παρακάτω επιστολή στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία»:

«ΜΑΝΑ ΔΕΝ ΠΕΘΑΝΑ»

Πριν 10 χρόνια, αυτή τη μέρα, είχα κι εγώ ένα παλικάρι, που έφυγε να πάει στο Πολυτεχνείο και από τότε δεν ξαναγύρισε. Θυμάμαι τα τελευταία του λόγια: «Μάνα, πόσο όμορφη είναι η ζωή. Μάνα, τι ωραία λόγια έχει ο Εθνικός μας Ύμνος».

Θυμάμαι και κάτι ακόμα: Εκείνο το πρωί όσες φορές έπαιρνα νερό κι έβγαινα στην αυλή να ποτίσω τις γλάστρες με τα λουλούδια, έτρεχε και με φιλούσε. Τότε δεν μπορούσα να εξηγήσω το γιατί. Τα δεχόμουν όλα αμίλητη και περήφανη. Τώρα ξέρω γιατί.

Τώρα έχω μείνει με ένα χαρτί στο χέρι που λέει: «Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας».

Κι όταν πια η μοναξιά, η πίκρα, ο πόνος, γίνονται αγανάκτηση, είναι σαν να ακούω τη φωνή του να μου λέει: «Μάνα, δεν πέθανα. Το αίμα μου σας ελευθέρωσε«.

Και τότε σκέπτομαι και ευχαριστώ όλους εκείνους που τον τίμησαν και τον τιμούν με οποιονδήποτε τρόπο. Και βλέπω τη μορφή της προτομής του, που βρίσκεται στη Μυτιλήνη, να μου χαμογελά».

 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Εφυγε από τη ζωή ο Ολλανδός εθελοντής της Λέσβου που συγκίνησε το πανελλήνιο

Ο Pieter Wittenberg, που αθωώθηκε έπειτα από οκτώ χρόνια δικαστικής διαμάχης στη Λέσβο, πέθανε στα 78 του
Εφυγε από τη ζωή ο Ολλανδός εθελοντής της Λέσβου που συγκίνησε το πανελλήνιο
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολυετής έρευνα στις πιο ταραγμένες σελίδες της Λεσβιακής ιστορίας

1.180 νεκροί, 80 θανατικές καταδίκες, 900 τεκμήρια: το νέο βιβλίο του Γιώργου Γαλέτσα για τη Λέσβο του ’40
Πολυετής έρευνα στις πιο ταραγμένες σελίδες της Λεσβιακής ιστορίας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές

Μια ήσυχη μορφή της καθημερινότητας που δίνει αξιοπρέπεια και νόημα στην εργασία- Μέσα από το πρόγραμμα 55-67 της ΔΥΠΑ συνεχίζει να δουλεύει με πίστη και αγάπη για τη Μυτιλήνη
Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930

Η Winifred Lamb, η αρχαιολογία και οι αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών
Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης

Ο συγγραφέας Γιώργος Γαλέτσας μιλά για τις συγκλονιστικές φωτογραφίες των μελλοθανάτων και την ιστορία των συμπατριωτών που εκτελέστηκαν μαζί με τους 200 στην Καισαριανή
Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μνήμες, γενιές και ιστορίες στο 1ο Λεσβιακό μαθητικό φεστιβάλ

«Η ιστορία του σχολείου μου είναι η ιστορία του τόπου μου»
Μνήμες, γενιές και ιστορίες στο 1ο Λεσβιακό μαθητικό φεστιβάλ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι συντακτες που γράφουν ιστορία εδώ και 100 χρόνια

Η αυλαία των επετειακών εκδηλώσεων της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου Ηπείρου και Νήσων ανοίγει στις 27 Μαρτίου στο Ηράκλειο
Οι συντακτες που γράφουν ιστορία εδώ και 100 χρόνια
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Είμαι η Εύα Τσάπαρη και ήμουν στο τρίτο βαγόνι για τα Τέμπη»

Επιζώσες και επιζώντες στο ντοκιμαντέρ του Dnews
«Είμαι η Εύα Τσάπαρη και ήμουν στο τρίτο βαγόνι για τα Τέμπη»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Αποκριές στη Μυτιλήνη το 1913

Λίγους μήνες μετά την απελευθέρωση του νησιού -Γράφει η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ*
Αποκριές στη Μυτιλήνη το 1913
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής

Φεβρουάριος 1973-2026
53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»

Με αφορμή τη για πρώτη φορά δημοσιοποίηση φωτογραφιών από τις εκτελέσεις των 200 στην Καισαριανή, ας θυμηθούμε τα ονόματά τους. Γιάννης Ανούσας, Ιγνάτης Αντωνέλλης, Τηλέμαχος Βασάλος, Ηλίας Κακαλιός, Αναστάσης Πατέστος και Στέφανος Φουντής
Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του

Από τη Ρώμη του 268 μ.Χ. έως τον Καθολικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου – Ο Len Meachim μιλά στο «Ν» για την ιστορία και τις φετινές εκδηλώσεις
Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του