Η ύπαρξη της αστυνομίας είναι η παραδοχή της Πολιτείας ότι απέτυχε να παιδεύσει τους πολίτες της.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με τα πανεπιστήμια.

Τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν αποτύχει, δυστυχώς, και τώρα προσπαθούμε να τα γεμίσουμε μπαλώματα. Με μερικούς από τους καλύτερους καθηγητές και φοιτητές στον κόσμο, τα ελληνικά πανεπιστήμια σαπίζουν, πνιγμένα στις παθογένειες τους.

Θα προσπαθήσω να απαριθμήσω αυτά που παρατήρησα εγώ μέσα στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο:

Τα ελληνικά πανεπιστήμια αντιμετωπίζονται ως ιστορικοί φορείς με θεσμικό χαρακτήρα και όχι σας ένας οργανισμός που πρέπει να αλλάζει και να είναι αυτός που θα οδηγεί την κοινωνία στο “αύριο”. Από τη μεταπολίτευση και μέχρι σήμερα η εικόνα των ελληνικών πανεπιστημίων παραμένει η ίδια: πολιτικές αφίσες, κατειλλημένοι χώροι, σπασμένα έδρανα και βρώμικες αίθουσες. Όταν μια επανάσταση μετατρέπεται, έστω και άτυπα, σε εξουσία για πενήντα σχεδόν χρόνια, αρχίζει και “φέρνει” σε αυτό που ήθελε αρχικά να πολεμήσει.

Δεν υπάρχει ισονομία. Για οτιδήποτε επιχειρήσεις να κάνεις μέσα στο πανεπιστήμιο δεν εξαρτάσαι από αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία είναι δημόσια προσβάσιμα, εξαρτάσαι από τη διάθεση της διοίκησης του πανεπιστημίου και από το πόσο θα ενοχλήσεις τις παρατάξεις.

Δηλαδή δεν είσαι ελεύθερος να εισάγεις οτιδήποτε καινούριο, διότι παρότι δημόσιο το πανεπιστήμιο, λειτουργεί υπό αδιαφανείς και άγραφους κανόνες.

Για οτιδήποτε επιχειρήσεις να πραγματοποιήσεις μέσα στο ελληνικό πανεπιστήμιο, πρέπει να λάβεις υπόψιν σου τη πιθανότητα να φας ξύλο. Προσωπικά έχω κινδυνεύσει δύο φορές με ξυλοδαρμό τη μία γιατί διοργάνωσα εθελοντική δράση και την άλλη επειδή είχα φέρει κάποιες εταιρίες να μιλήσουν στους φοιτητές για τη δουλειά του μηχανικού. (Διευκρινίζω ότι ποτέ δεν πληρώθηκα για ό,τι έκανα μέσα στο ΕΜΠ, για να μην παρεξηγηθώ.).

Η δημοκρατία και η ελευθερία των πανεπιστημίων ξεκινάει με ξύλο. Στις Γενικές Συνελεύσεις του Φοιτητικού Συλλόγου είναι σύνηθες να προπηλακίζεσαι αν έχεις διαφορετική άποψη, στην καλύτερη με έναν καφέ στο πρόσωπο και στη χειρότερη με μια μπουνιά.

Τα πανεπιστήμια λειτουργούν με όρους βαθιού δημοσίου. Αν, για παράδειγμα, ο Δρ. Δασκαλάκης, του MIT, έμενε στην Ελλάδα, μέχρι τα 40 του θα κουβαλούσε καφέδες στους καθηγητές αμισθί προκειμένου να κάνει την έρευνα που ήθελε και αργότερα ίσως λάμβανε και κάποια θέση.

Τα ελληνικά πανεπιστήμια παράγουν τεχνολογίες, απλώς δεν τις αξιοποιούν. Σε δημοσιευμένη έρευνα του ΣΕΒ το 2018 παρατηρούμε ότι η συνεργασία πανεπιστημίων και εταιριών στην Ελλάδα βρίσκεται στο ¼ του μέσου όρου της ΕΕ, ενώ το ποσοστό της εξαγωγής προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και άρα υψηλής προστιθέμενης αξίας βρίσκεται στο ½ του αντίστοιχου Ευρωπαϊκού μέσου όρου. Θα ήταν καλό λοιπόν τα ελληνικά πανεπιστήμια να πάψουν να βασίζονται αποκλειστικά σε εθνικά και ευρωπαϊκά κονδύλια για να επιβιώσουν.

Έχουν τις τεχνολογίες, έχουν και τους ανθρώπους, τι τους σταματάει όμως από το να γίνουν ουσιαστικά εξωστρεφή; Μα φυσικά η στείρα πίστη στο ότι τα πανεπιστήμια δεν πρέπει να συνεργάζονται με τον ιδιωτικό τομέα.

Σίγουρα έχω αφήσει πολλά ακόμα εκτός αυτών των έξι σημείων, αλλά ας περάσουμε στο βασικό ερώτημα. Πρέπει να δημιουργηθεί Πανεπιστημιακή Αστυνομία;

Κανείς άνθρωπος δε θέλει να υπάρχει αστυνομία μέσα στα πανεπιστήμια.
Η διασφάλιση της ελευθερίας των πανεπιστημίων δε γίνεται από ένστολους. Εδώ όμως έρχεται ένα τεράστιο “αλλά”. Σχεδόν 50 χρόνια τώρα, αυτό που έχουμε μέσα στα πανεπιστήμια δεν είναι ελευθερία, είναι καταπίεση της ελεύθερης έκφρασης και σε πολλές περιπτώσεις είναι βιασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπιας.

Μπορεί η Πανεπιστημιακή Αστυνομία να λύσει τα προβλήματα των ελληνικών πανεπιστημίων; Σε καμία περίπτωση. Ο δημόσιος διάλογος βολεύει αυτή τη στιγμή τους ίδιους ανθρώπους που λυμαίνονται τόσα χρόνια τα ελληνικά πανεπιστήμια.

Όλοι βολεύονται να αντιδρούν σε ένα νομικό πλαίσιο, αντί να προτείνουν άλλους ουσιαστικότερους τρόπους βελτίωσης των ελληνικών πανεπιστημίων. (Και όχι, μόνο τα επιπλέον χρήματα δε θα επιλύσουν κανένα πρόβλημα.)

Η ύπαρξη της αστυνομίας εντός των πανεπιστημίων θα έχει ως αποτέλεσμα ή το να συμβούν τραγικά γεγονότα με θύματα, ή στην καλύτερη η σύγκρουση που θα προκύψει να κινητοποιήσει επιτέλους την ελληνική κοινωνία, που βολικά, το μόνο που σκέφτεται είναι “να πάρει το παιδί της το πτυχίο”.

Το Δημόσιο Πανεπιστήμιο δεν είναι καθόλου δωρεάν και καθόλου φθηνό.
Το Δημόσιο Πανεπιστήμιο είναι ο αντικατοπτρισμός της παιδείας και του πολιτισμού που λείπει από την κοινωνία μας.

Ας σταματήσουμε, λοιπόν, να λέμε μόνο “ΟΧΙ” και ας σχεδιάσουμε επιτέλους την εκ βάθρων αναδόμηση των Ελληνικών Πανεπιστημίων.