× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη

Παρουσίαση: Δημήτρης Πατίλας

Δημοσίευση 10/11/2025

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

«Μας κλώθει η ζωή στ’ άσκημο διάβα της…
μα η ψυχή μες στην αντάρα της δεν λύγισε.»
«Ήτανε δίσεκτοι καιροί γιομάτοι ομίχλη στην καρδιά.
από το πρώτο βήμα μου μέχρι το τελευταίο.
Πάντα φυσούσε ο βοριάς απ’ της φωλιάς μου την μεριά,
όμως δεν απελπίστηκα κι ούτε ποτέ μου κλαίω...»
( Από τον «Εικοστό πρώτο αιώνα»)


Ο Δημήτρης Σιμιτσής γεννήθηκε στη Μυτιλήνη το 1934. Από τα παιδικά του χρόνια γνώρισε τη στέρηση και τη βιοπάλη. Με μόνη τυπική μόρφωση το Δημοτικό σχολείο - τα χρόνια του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου δεν άφηναν περιθώρια για περισσότερα- βρέθηκε από παιδί να εργάζεται σε πλήθος χειρωνακτικές εργασίες, στα μεροκάματα της ανάγκης και από το 1955 στα γιαπιά και τις οικοδομές. Αυτή η ίδια ζωή που τον παίδεψε , έγινε και το πρώτο του σχολείο. Στις ώρες της σιωπής, στα διαλείμματα του μόχθου, γεννιόταν ο στίχος• πάνω σε χαρτάκια, εφημερίδες, πακέτα τσιγάρων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αυτοδίδακτος, μα με βαθιά εσωτερική παιδεία, πορεύτηκε παράλληλα με την καθημερινή βιοπάλη και τη συλλογική δράση. Συμμετείχε στο εργατικό και ειρηνιστικό κίνημα, υπήρξε μέλος της Ε.Ε.Δ.Υ.Ε. Λέσβου και της Εταιρείας Αιολικών Μελετών και μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού της Εταιρείας «Αιολικά Φύλλα».

Οι πρώτες του ποιητικές συλλογές, «Μόχθος και Ιδρώτας Α΄ και Β΄» (1977, 1978), τον καθιερώνουν ήδη εκφραστή και διερμηνευτή της ψυχής των ανθρώπων του μόχθου, των κατατρεγμένων, των αδικημένων, με τους οποίους ταυτίζεται, όντας ένας από αυτούς. «Απ’ την πληγή του κοίταξε του κόσμου την Πληγή» όπως έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Γράφει διακηρύσσοντας την αποστολή του:
Να τραγουδώ μια ολόκληρη ζωή, τόχω ποθήσει/ των αδυνάτων βάσανα και των φτωχών τα πάθια./ ……Θα τραγουδώ όπου βρεθώ, στα κόντρα και το μπάσο
και θα μιλώ για εργατιά, για βάσανα για πόνο./ Έτσι το νοιώθω μέσα μου και πως να το ξεγράψω / λάθος δεν πήρα το στρατί, γι’ αυτό δε μετανιώνω.»
Στο έργο του κυριαρχεί η προτροπή για στωική αντοχή και δράση ενάντια στο Λοιμό (τις μεγάλες δυσκολίες, τις πληγές) «μέσα στην στράτα πούγινε δύσβατη ανηφόρα, μέσα στ’ ανεμοδαρσίματα, όποια κι αν έρθει μπόρα.»
«Τι κι αν οι πίκρες σου δεν έχουν τελειωμό…/ πρέπει ν’ αντέχεις να παλεύεις το Λοιμό…».

Παράλληλα ο ποιητής ασκεί σκληρή κοινωνική κριτική. Στο «Νέα Τάξη» καταγγέλλει τη φτώχεια, τη βία και τον αφανισμό των λαών, καλώντας τους πνευματικούς ανθρώπους σε εγρήγορση:«Αφήστε τ’ όνειρο, μη ζήτε μ’ ουτοπίες•/ας γίνουνε τα φώτα σας λεπίδες,/για ν’ αποτρέψουν τον καινούργιο χαλασμό.»
Μα και οι υπαρξιακές του ανησυχίες είναι έντονες. Η βασανιστική αναζήτηση του «Γιατί» μέσα στον πόνο:«Σαν το τρυγόνι που θρηνεί μες την σπασμένη φτέρη /και σαν το γκιόνη που ζητάει χαμένον αδελφό,/περιπλανώμενο πουλί στου χαλασμού τ’ αγέρι/μες το μυαλό μου το «Γιατί» ψάχνω κι αναζητώ.».

Στον ποιητικό απολογισμό του, ο Σιμιτσής θεωρεί πως ζωή του, όσο κι αν ήταν πονεμένη, δικαιώνεται από τη δημιουργία και την προσφορά στους συνανθρώπους του.«Στ’ αλήθεια χαίρεται κανείς μονάχα όταν δίνει…/ χαλάλι πάει ο κόπος μου κι η προσφορά θα μείνει.»

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η συλλογή «Εικοστός πρώτος Αιώνας», η έκτη κατά σειρά, συνοψίζει όλη του τη διαδρομή. H κοινωνική ευαισθησία, η ανθρωπιά, ο αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη, ελευθερία όλων των ανθρώπων από κάθε καταναγκασμό, η καταδίκη της βίας, η Ειρήνη, η αξιοπρέπεια συναποτελούν το κυρίαρχο ιδεολογικό πλαίσιο. Και βέβαια και οι υπαρξιακοί προβληματισμοί: η φθορά του χρόνου, η διάψευση των ονείρων, οι πίκρες μιας ολόκληρης ζωής, η νοσταλγία ενός γαλήνιου, ευτυχισμένου παρελθόντος σε αντιπαράθεση με τις εναντιότητες του παρόντος. Είναι η κατάθεση ενός ανθρώπου που πάλεψε, πόνεσε, μα δεν λύγισε.

Κράτησε ζωντανή την ελπίδα και την πίστη πως παρά τα δαρσίματα «η Ιθάκη υπάρχει»:«Όλα της φύσης τα στοιχειά κι άν πέσουν πάνω μας /Έστω κι αργά, σαν τον Δυσέα θα την βρούμε την Ιθάκη./Μες στα δαρσίματα πάντα τον πνίγαμε τον πόνο μας /το πλοίο βούλιαξε μα δεν μας έφερε καπάκι».

Ο Δημήτρης Σιμιτσής είναι ένας λαϊκός δημιουργός που καλλιέργησε αυθεντική ποιητική φωνή και αξιοπρόσεκτη τεχνική, αποδεικνύοντας πως η τέχνη ανθίζει και μέσα στις δυσκολίες. Ο λόγος του, βιωματικός, αυθεντικός, συγκινημένος και συγκινητικός, ρεαλιστικός και λυρικός, χωρίς επιτήδευση και ρητορείες και στόμφο, (θυμίζει συχνά το δημοτικό και λαϊκό τραγούδι, μα χωρίς μίμηση), αποκαλύπτει ότι η αληθινή τέχνη δεν γεννιέται στα προνομιούχα σαλόνια, αλλά εκεί όπου ο άνθρωπος παλεύει να κρατήσει ζωντανή την ψυχή του.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Από τη Λέσβο στη Θεσσαλονίκη οι εκδόσεις της K‑Gold

Η γκαλερί της Αγίας Παρασκευής συμμετέχει στο 5ο Pinakotheke PhotoBook Fair, ενώ ετοιμάζει νέα έκθεση φωτογραφίας στο νησί για τον Ιανουάριο του 2027
Από τη Λέσβο στη Θεσσαλονίκη οι εκδόσεις της K‑Gold
ΒΙΒΛΙΟ

Η «Απείθεια στο θάνατο» του Αλέξανδρου Παναγούλη στη Μυτιλήνη

Πενήντα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Δήμος Μυτιλήνης παρουσιάζει την αφιερωματική έκδοση την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, με σπάνια συνέντευξη του Παναγούλη και τον Σταύρο Ξαρχάκο να διαβάζει ποίημά του σε ηχογράφηση
Η «Απείθεια στο θάνατο» του Αλέξανδρου Παναγούλη στη Μυτιλήνη
ΒΙΒΛΙΟ

Ο Μιχάλης Αλμπάτης στο Book and Art

Την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, στις 19.30, παρουσιάζει το μυθιστόρημα «Η νόσος των ουρητηρίων»
Ο Μιχάλης Αλμπάτης στο Book and Art
ΘΕΑΤΡΟ

Τα στολίδια που δεν βλέπει κανείς ανεβαίνουν στη σκηνή της Μυτιλήνης!

Η Θεατρική Ομάδα ΠασπARTού παρουσιάζει στις 5 και 6 Δεκεμβρίου τη χριστουγεννιάτικη παράσταση «Η Πίσω Πλευρά του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου», μια ιστορία γεμάτη χιούμορ, ανατροπές και μηνύματα για μικρούς και μεγάλους
Τα στολίδια που δεν βλέπει κανείς ανεβαίνουν στη σκηνή της Μυτιλήνης!
ΔΡΑΣΕΙΣ

Οι Πρόσκοποι του Μολύβου ανακάλυψαν τα μυστικά του Απολιθωμένου Δάσους

Οι Ναυτοπρόσκοποι της Μήθυμνας γνώρισαν τα μυστικά του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου μέσα από εκπαιδευτική επίσκεψη στην έκθεση του Παλαιού Λιμεναρχείου Μυτιλήνης
Οι Πρόσκοποι του Μολύβου ανακάλυψαν τα μυστικά του Απολιθωμένου Δάσους
ΜΟΥΣΙΚΗ

«Το Καφέ της Μνήμης» συγκίνησε στο κατάμεστο Δημοτικό Θέατρο

Περισσότεροι από 100 συντελεστές ένωσαν τις δυνάμεις τους στην επετειακή παράσταση για τα 114 χρόνια από την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
«Το Καφέ της Μνήμης» συγκίνησε στο κατάμεστο Δημοτικό Θέατρο
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ένα εμβατήριο για την απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Γράφει ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΦΕΥΓΑΛΑΣ*
Ένα εμβατήριο για την απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλία για δημιουργικές αναγνώσεις

Γράφει η ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΔΙΑΦΙΩΤΗ*
Βιβλία για δημιουργικές αναγνώσεις
ΒΙΒΛΙΟ

Η Λέσβος του ’40 ζωντάνεψε μέσα από «Τα χρόνια της ανακατωσούρας»

Με μεγάλη προσέλευση η παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Γαλέτσα στην Αθήνα — Είκοσι χρόνια έρευνας και περισσότερα από 2.500 δημοσιεύματα φωτίζουν την ιστορία και την καθημερινότητα του νησιού
Η Λέσβος του ’40 ζωντάνεψε μέσα από «Τα χρόνια της ανακατωσούρας»
ΘΕΑΤΡΟ

«Το Καφέ της Μνήμης» ζωντανεύει την ιστορία της Λέσβου

Μια μεγάλη μουσικοθεατρική παραγωγή με 120 συντελεστές για την 114η επέτειο Απελευθέρωσης της Μυτιλήνης, με στόχο να γνωρίσουν οι νέες γενιές την ιστορία του τόπου τους και να κατανοήσουν το πραγματικό νόημα των επετείων
«Το Καφέ της Μνήμης» ζωντανεύει την ιστορία της Λέσβου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Μια έκθεση γεμάτη Λέσβο στου Ζωγράφου

Έργα των σπουδαίων Λέσβιων ζωγράφων Ορέστη Κανέλλη και Τάκη Ελευθεριάδη φιλοξενούνται στο Μουσείο Γουναρόπουλου στην Αθήνα – Εγκαίνια στις 11 Νοεμβρίου
Μια έκθεση γεμάτη Λέσβο στου Ζωγράφου