× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη

Παρουσίαση: Δημήτρης Πατίλας

Δημοσίευση 10/11/2025

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

«Μας κλώθει η ζωή στ’ άσκημο διάβα της…
μα η ψυχή μες στην αντάρα της δεν λύγισε.»
«Ήτανε δίσεκτοι καιροί γιομάτοι ομίχλη στην καρδιά.
από το πρώτο βήμα μου μέχρι το τελευταίο.
Πάντα φυσούσε ο βοριάς απ’ της φωλιάς μου την μεριά,
όμως δεν απελπίστηκα κι ούτε ποτέ μου κλαίω...»
( Από τον «Εικοστό πρώτο αιώνα»)


Ο Δημήτρης Σιμιτσής γεννήθηκε στη Μυτιλήνη το 1934. Από τα παιδικά του χρόνια γνώρισε τη στέρηση και τη βιοπάλη. Με μόνη τυπική μόρφωση το Δημοτικό σχολείο - τα χρόνια του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου δεν άφηναν περιθώρια για περισσότερα- βρέθηκε από παιδί να εργάζεται σε πλήθος χειρωνακτικές εργασίες, στα μεροκάματα της ανάγκης και από το 1955 στα γιαπιά και τις οικοδομές. Αυτή η ίδια ζωή που τον παίδεψε , έγινε και το πρώτο του σχολείο. Στις ώρες της σιωπής, στα διαλείμματα του μόχθου, γεννιόταν ο στίχος• πάνω σε χαρτάκια, εφημερίδες, πακέτα τσιγάρων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αυτοδίδακτος, μα με βαθιά εσωτερική παιδεία, πορεύτηκε παράλληλα με την καθημερινή βιοπάλη και τη συλλογική δράση. Συμμετείχε στο εργατικό και ειρηνιστικό κίνημα, υπήρξε μέλος της Ε.Ε.Δ.Υ.Ε. Λέσβου και της Εταιρείας Αιολικών Μελετών και μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού της Εταιρείας «Αιολικά Φύλλα».

Οι πρώτες του ποιητικές συλλογές, «Μόχθος και Ιδρώτας Α΄ και Β΄» (1977, 1978), τον καθιερώνουν ήδη εκφραστή και διερμηνευτή της ψυχής των ανθρώπων του μόχθου, των κατατρεγμένων, των αδικημένων, με τους οποίους ταυτίζεται, όντας ένας από αυτούς. «Απ’ την πληγή του κοίταξε του κόσμου την Πληγή» όπως έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Γράφει διακηρύσσοντας την αποστολή του:
Να τραγουδώ μια ολόκληρη ζωή, τόχω ποθήσει/ των αδυνάτων βάσανα και των φτωχών τα πάθια./ ……Θα τραγουδώ όπου βρεθώ, στα κόντρα και το μπάσο
και θα μιλώ για εργατιά, για βάσανα για πόνο./ Έτσι το νοιώθω μέσα μου και πως να το ξεγράψω / λάθος δεν πήρα το στρατί, γι’ αυτό δε μετανιώνω.»
Στο έργο του κυριαρχεί η προτροπή για στωική αντοχή και δράση ενάντια στο Λοιμό (τις μεγάλες δυσκολίες, τις πληγές) «μέσα στην στράτα πούγινε δύσβατη ανηφόρα, μέσα στ’ ανεμοδαρσίματα, όποια κι αν έρθει μπόρα.»
«Τι κι αν οι πίκρες σου δεν έχουν τελειωμό…/ πρέπει ν’ αντέχεις να παλεύεις το Λοιμό…».

Παράλληλα ο ποιητής ασκεί σκληρή κοινωνική κριτική. Στο «Νέα Τάξη» καταγγέλλει τη φτώχεια, τη βία και τον αφανισμό των λαών, καλώντας τους πνευματικούς ανθρώπους σε εγρήγορση:«Αφήστε τ’ όνειρο, μη ζήτε μ’ ουτοπίες•/ας γίνουνε τα φώτα σας λεπίδες,/για ν’ αποτρέψουν τον καινούργιο χαλασμό.»
Μα και οι υπαρξιακές του ανησυχίες είναι έντονες. Η βασανιστική αναζήτηση του «Γιατί» μέσα στον πόνο:«Σαν το τρυγόνι που θρηνεί μες την σπασμένη φτέρη /και σαν το γκιόνη που ζητάει χαμένον αδελφό,/περιπλανώμενο πουλί στου χαλασμού τ’ αγέρι/μες το μυαλό μου το «Γιατί» ψάχνω κι αναζητώ.».

Στον ποιητικό απολογισμό του, ο Σιμιτσής θεωρεί πως ζωή του, όσο κι αν ήταν πονεμένη, δικαιώνεται από τη δημιουργία και την προσφορά στους συνανθρώπους του.«Στ’ αλήθεια χαίρεται κανείς μονάχα όταν δίνει…/ χαλάλι πάει ο κόπος μου κι η προσφορά θα μείνει.»

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η συλλογή «Εικοστός πρώτος Αιώνας», η έκτη κατά σειρά, συνοψίζει όλη του τη διαδρομή. H κοινωνική ευαισθησία, η ανθρωπιά, ο αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη, ελευθερία όλων των ανθρώπων από κάθε καταναγκασμό, η καταδίκη της βίας, η Ειρήνη, η αξιοπρέπεια συναποτελούν το κυρίαρχο ιδεολογικό πλαίσιο. Και βέβαια και οι υπαρξιακοί προβληματισμοί: η φθορά του χρόνου, η διάψευση των ονείρων, οι πίκρες μιας ολόκληρης ζωής, η νοσταλγία ενός γαλήνιου, ευτυχισμένου παρελθόντος σε αντιπαράθεση με τις εναντιότητες του παρόντος. Είναι η κατάθεση ενός ανθρώπου που πάλεψε, πόνεσε, μα δεν λύγισε.

Κράτησε ζωντανή την ελπίδα και την πίστη πως παρά τα δαρσίματα «η Ιθάκη υπάρχει»:«Όλα της φύσης τα στοιχειά κι άν πέσουν πάνω μας /Έστω κι αργά, σαν τον Δυσέα θα την βρούμε την Ιθάκη./Μες στα δαρσίματα πάντα τον πνίγαμε τον πόνο μας /το πλοίο βούλιαξε μα δεν μας έφερε καπάκι».

Ο Δημήτρης Σιμιτσής είναι ένας λαϊκός δημιουργός που καλλιέργησε αυθεντική ποιητική φωνή και αξιοπρόσεκτη τεχνική, αποδεικνύοντας πως η τέχνη ανθίζει και μέσα στις δυσκολίες. Ο λόγος του, βιωματικός, αυθεντικός, συγκινημένος και συγκινητικός, ρεαλιστικός και λυρικός, χωρίς επιτήδευση και ρητορείες και στόμφο, (θυμίζει συχνά το δημοτικό και λαϊκό τραγούδι, μα χωρίς μίμηση), αποκαλύπτει ότι η αληθινή τέχνη δεν γεννιέται στα προνομιούχα σαλόνια, αλλά εκεί όπου ο άνθρωπος παλεύει να κρατήσει ζωντανή την ψυχή του.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΙΒΛΙΟ

Ο Ισίδωρος Ζουργός παρουσιάζει τα «Χάλκινα κατώφλια» στο Book and Art

Ο συγγραφέας επιστρέφει στη Μυτιλήνη με ένα μυθιστόρημα που ξαναδιαβάζει τον Τρωικό Πόλεμο και την επιστροφή του Οδυσσέα μέσα από τα μάτια εκείνων που έμειναν στη σκιά των ηρώων
Ο Ισίδωρος Ζουργός παρουσιάζει τα «Χάλκινα κατώφλια» στο Book and Art
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Εγκαινιάζεται το ανακαινισμένο Παλαιό Λιμεναρχείο Μυτιλήνης

Την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου ανοίγουν το Κέντρο Πληροφόρησης και η Αίθουσα Εκθέσεων στην Πλατεία Σαπφού
Εγκαινιάζεται το ανακαινισμένο Παλαιό Λιμεναρχείο Μυτιλήνης
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Τα παιδιά ζωγραφίζουν το Αιγαίο στο aRtοποιώ

Δωρεάν καλλιτεχνική δράση για παιδιά και εφήβους στο πλαίσιο του πανελλήνιου προγράμματος «Αιγαίου Αγλαΐσματα»
Τα παιδιά ζωγραφίζουν το Αιγαίο στο aRtοποιώ
ΘΕΑΤΡΟ

Μια βραδιά αφιερωμένη στον θεατρικό μονόλογο στην Καλλονή

Συγγραφείς, ηθοποιοί και μουσικοί συμμετέχουν στην εκδήλωση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και της Ένωσης Λογοτεχνών Αιγαίου
Μια βραδιά αφιερωμένη στον θεατρικό μονόλογο στην Καλλονή
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΘΕΑΤΡΟ

Ο «Επικήδειος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη σε Μυτιλήνη και Πλωμάρι για καλό σκοπό

Ο ηθοποιός Μιχάλης Δουκάκης και η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Εριφύλη Χιωτέλλη μίλησαν στο «Ν» 99 fm για τις δύο παραστάσεις. Ελεύθερη συνεισφορά του κοινού και όλα τα έσοδα στο Μιχαλέλειο Ίδρυμα
Ο «Επικήδειος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη σε Μυτιλήνη και Πλωμάρι για καλό σκοπό
ΜΟΥΣΙΚΗ

Εκπαιδευτική δράση για τον Μίκη Θεοδωράκη στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας

Μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης θα γνωρίσουν τη ζωή και το έργο του μεγάλου συνθέτη μέσα από ψηφιακά μέσα και διαδραστικά παιχνίδια – Δωρεάν συμμετοχή με κράτηση θέσης
Εκπαιδευτική δράση για τον Μίκη Θεοδωράκη στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Το Αρχοντικό Γεωργιάδη ξαναζωντανεύει ως «Σπίτι του Πολιτισμού»

Ξεκίνησαν οι εργασίες στο Αρχοντικό Γεωργιάδη, έργο περίπου 2 εκατ. ευρώ με αίθουσες εκθέσεων και εκδηλώσεων, βιβλιοθήκη και χώρους φιλοξενίας
Το Αρχοντικό Γεωργιάδη ξαναζωντανεύει ως «Σπίτι του Πολιτισμού»
ΜΟΥΣΙΚΗ

Χορωδιακά εργαστήρια για παιδιά στη Μυτιλήνη

Το Φεστιβάλ Χορωδιών Μυτιλήνης γιορτάζει τα δέκα χρόνια του με δράσεις για παιδιά από 8 έως 17 ετών και συναυλία λήξης στο Δημοτικό Θέατρο
Χορωδιακά εργαστήρια για παιδιά στη Μυτιλήνη
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Αφιέρωμα στον Αλέν Ντελόν στις Αποθήκες Σαπλιτζά

Η «Μαύρη Τουλίπα» προβλήθηκε στο πλαίσιο των Βραδιών Γαλλικού Κινηματογράφου στη Μυτιλήνη
Αφιέρωμα στον Αλέν Ντελόν στις Αποθήκες Σαπλιτζά
ΜΟΥΣΙΚΗ

Τα σαντούρια του Αναγνωστηρίου Αγιάσου δεν σταματούν να παίζουν

Νέα εμφάνιση στις 4 Οκτωβρίου στα Πηγαδάκια μαζί με το Χορευτικό Τμήμα Ενηλίκων – Ολοκληρώθηκε ένας πλούσιος κύκλος καλοκαιρινών δράσεων
Τα σαντούρια του Αναγνωστηρίου Αγιάσου δεν σταματούν να παίζουν
ΜΟΥΣΙΚΗ

Νέα χορευτική και χορωδιακή χρονιά για τους «Αιολείς»

Στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου ξεκινούν οι εγγραφές και τα μαθήματα παραδοσιακού χορού και τραγουδιού στη Μυτιλήνη
Νέα χορευτική και χορωδιακή χρονιά για τους «Αιολείς»