× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη

Παρουσίαση: Δημήτρης Πατίλας

Δημοσίευση 10/11/2025

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη
' χρόνος ανάγνωσης

«Μας κλώθει η ζωή στ’ άσκημο διάβα της…
μα η ψυχή μες στην αντάρα της δεν λύγισε.»
«Ήτανε δίσεκτοι καιροί γιομάτοι ομίχλη στην καρδιά.
από το πρώτο βήμα μου μέχρι το τελευταίο.
Πάντα φυσούσε ο βοριάς απ’ της φωλιάς μου την μεριά,
όμως δεν απελπίστηκα κι ούτε ποτέ μου κλαίω...»
( Από τον «Εικοστό πρώτο αιώνα»)


Ο Δημήτρης Σιμιτσής γεννήθηκε στη Μυτιλήνη το 1934. Από τα παιδικά του χρόνια γνώρισε τη στέρηση και τη βιοπάλη. Με μόνη τυπική μόρφωση το Δημοτικό σχολείο - τα χρόνια του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου δεν άφηναν περιθώρια για περισσότερα- βρέθηκε από παιδί να εργάζεται σε πλήθος χειρωνακτικές εργασίες, στα μεροκάματα της ανάγκης και από το 1955 στα γιαπιά και τις οικοδομές. Αυτή η ίδια ζωή που τον παίδεψε , έγινε και το πρώτο του σχολείο. Στις ώρες της σιωπής, στα διαλείμματα του μόχθου, γεννιόταν ο στίχος• πάνω σε χαρτάκια, εφημερίδες, πακέτα τσιγάρων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αυτοδίδακτος, μα με βαθιά εσωτερική παιδεία, πορεύτηκε παράλληλα με την καθημερινή βιοπάλη και τη συλλογική δράση. Συμμετείχε στο εργατικό και ειρηνιστικό κίνημα, υπήρξε μέλος της Ε.Ε.Δ.Υ.Ε. Λέσβου και της Εταιρείας Αιολικών Μελετών και μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού της Εταιρείας «Αιολικά Φύλλα».

Οι πρώτες του ποιητικές συλλογές, «Μόχθος και Ιδρώτας Α΄ και Β΄» (1977, 1978), τον καθιερώνουν ήδη εκφραστή και διερμηνευτή της ψυχής των ανθρώπων του μόχθου, των κατατρεγμένων, των αδικημένων, με τους οποίους ταυτίζεται, όντας ένας από αυτούς. «Απ’ την πληγή του κοίταξε του κόσμου την Πληγή» όπως έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Γράφει διακηρύσσοντας την αποστολή του:
Να τραγουδώ μια ολόκληρη ζωή, τόχω ποθήσει/ των αδυνάτων βάσανα και των φτωχών τα πάθια./ ……Θα τραγουδώ όπου βρεθώ, στα κόντρα και το μπάσο
και θα μιλώ για εργατιά, για βάσανα για πόνο./ Έτσι το νοιώθω μέσα μου και πως να το ξεγράψω / λάθος δεν πήρα το στρατί, γι’ αυτό δε μετανιώνω.»
Στο έργο του κυριαρχεί η προτροπή για στωική αντοχή και δράση ενάντια στο Λοιμό (τις μεγάλες δυσκολίες, τις πληγές) «μέσα στην στράτα πούγινε δύσβατη ανηφόρα, μέσα στ’ ανεμοδαρσίματα, όποια κι αν έρθει μπόρα.»
«Τι κι αν οι πίκρες σου δεν έχουν τελειωμό…/ πρέπει ν’ αντέχεις να παλεύεις το Λοιμό…».

Παράλληλα ο ποιητής ασκεί σκληρή κοινωνική κριτική. Στο «Νέα Τάξη» καταγγέλλει τη φτώχεια, τη βία και τον αφανισμό των λαών, καλώντας τους πνευματικούς ανθρώπους σε εγρήγορση:«Αφήστε τ’ όνειρο, μη ζήτε μ’ ουτοπίες•/ας γίνουνε τα φώτα σας λεπίδες,/για ν’ αποτρέψουν τον καινούργιο χαλασμό.»
Μα και οι υπαρξιακές του ανησυχίες είναι έντονες. Η βασανιστική αναζήτηση του «Γιατί» μέσα στον πόνο:«Σαν το τρυγόνι που θρηνεί μες την σπασμένη φτέρη /και σαν το γκιόνη που ζητάει χαμένον αδελφό,/περιπλανώμενο πουλί στου χαλασμού τ’ αγέρι/μες το μυαλό μου το «Γιατί» ψάχνω κι αναζητώ.».

Στον ποιητικό απολογισμό του, ο Σιμιτσής θεωρεί πως ζωή του, όσο κι αν ήταν πονεμένη, δικαιώνεται από τη δημιουργία και την προσφορά στους συνανθρώπους του.«Στ’ αλήθεια χαίρεται κανείς μονάχα όταν δίνει…/ χαλάλι πάει ο κόπος μου κι η προσφορά θα μείνει.»

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η συλλογή «Εικοστός πρώτος Αιώνας», η έκτη κατά σειρά, συνοψίζει όλη του τη διαδρομή. H κοινωνική ευαισθησία, η ανθρωπιά, ο αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη, ελευθερία όλων των ανθρώπων από κάθε καταναγκασμό, η καταδίκη της βίας, η Ειρήνη, η αξιοπρέπεια συναποτελούν το κυρίαρχο ιδεολογικό πλαίσιο. Και βέβαια και οι υπαρξιακοί προβληματισμοί: η φθορά του χρόνου, η διάψευση των ονείρων, οι πίκρες μιας ολόκληρης ζωής, η νοσταλγία ενός γαλήνιου, ευτυχισμένου παρελθόντος σε αντιπαράθεση με τις εναντιότητες του παρόντος. Είναι η κατάθεση ενός ανθρώπου που πάλεψε, πόνεσε, μα δεν λύγισε.

Κράτησε ζωντανή την ελπίδα και την πίστη πως παρά τα δαρσίματα «η Ιθάκη υπάρχει»:«Όλα της φύσης τα στοιχειά κι άν πέσουν πάνω μας /Έστω κι αργά, σαν τον Δυσέα θα την βρούμε την Ιθάκη./Μες στα δαρσίματα πάντα τον πνίγαμε τον πόνο μας /το πλοίο βούλιαξε μα δεν μας έφερε καπάκι».

Ο Δημήτρης Σιμιτσής είναι ένας λαϊκός δημιουργός που καλλιέργησε αυθεντική ποιητική φωνή και αξιοπρόσεκτη τεχνική, αποδεικνύοντας πως η τέχνη ανθίζει και μέσα στις δυσκολίες. Ο λόγος του, βιωματικός, αυθεντικός, συγκινημένος και συγκινητικός, ρεαλιστικός και λυρικός, χωρίς επιτήδευση και ρητορείες και στόμφο, (θυμίζει συχνά το δημοτικό και λαϊκό τραγούδι, μα χωρίς μίμηση), αποκαλύπτει ότι η αληθινή τέχνη δεν γεννιέται στα προνομιούχα σαλόνια, αλλά εκεί όπου ο άνθρωπος παλεύει να κρατήσει ζωντανή την ψυχή του.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΙΒΛΙΟ

Ο έρωτας μέσα από τις λέξεις των δημιουργών του Αιγαίου

Η Ένωση Λογοτεχνών Αιγαίου αφιερώνει την Ημέρα των Ερωτευμένων σε κείμενα γεμάτα πάθος και ευαισθησία
Ο έρωτας μέσα από τις λέξεις των δημιουργών του Αιγαίου
ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλία που ταιριάζουν στις μέρες τούτες

Γράφει η ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΔΑΦΙΩΤΗ*
Βιβλία που ταιριάζουν στις μέρες τούτες
ΘΕΑΤΡΟ

Ο «Σταθμός Ω» η αρχή μιας φιλόδοξης πολιτιστικής συνεργασίας

Με ιδιαίτερη ικανοποίηση η αντιδήμαρχος Πολιτισμού Μυτιλήνης Εριφύλη Χιωτέλλη παρουσίασε την ομάδα του Εθνικού θεάτρου που ετοιμάζεται για να δώσει δύο σημαντικές παραστάσεις στις 13 και 14 Φλεβάρη
Ο «Σταθμός Ω» η αρχή μιας φιλόδοξης πολιτιστικής συνεργασίας
ΒΙΒΛΙΟ

Η Σαπφώ της Μαρίας Βρανά Παπάλα, ταξιδεύει στην Αθήνα

Διπλή παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου της ποιήτριας την Τετάρτη και την Πέμπτη 25 και 26 Φεβρουαρίου με την στήριξη της ΟΛΣΑ
Η Σαπφώ της Μαρίας Βρανά Παπάλα, ταξιδεύει στην Αθήνα
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του

Από τη Ρώμη του 268 μ.Χ. έως τον Καθολικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου – Ο Len Meachim μιλά στο «Ν» για την ιστορία και τις φετινές εκδηλώσεις
Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του
ΒΙΒΛΙΟ

Η Νάσια Δαφιώτη στον πανελλήνιο μαραθώνιο αφήγησης της 9ης Φεβρουαρίου

Στο πλαίσιο της πανελλαδικής πρωτοβουλίας που δρομολογεί το Σωματείο Επαγγελματιών Αφήγησης Ιστόρησης
Η Νάσια Δαφιώτη στον πανελλήνιο μαραθώνιο αφήγησης της 9ης Φεβρουαρίου
ΘΕΑΤΡΟ

«Ο Σταθμός Ω είναι μια ιστορία που μας αφορά όλους»

Ο σκηνοθέτης του Εθνικού Θεάτρου Δημήτρης Τσικούρας έρχεται στη Λέσβο με μια συγκλονιστική παράσταση που συνδέει την τελευταία ραψωδία της Ιλιάδας με έναν φόνο στο σύγχρονο κόσμο
«Ο Σταθμός Ω είναι μια ιστορία που μας αφορά όλους»
ΜΟΥΣΙΚΗ

Μια κατανυκτική μουσική διαδρομή στον Καθολικό Ναό της Μυτιλήνης

Έργα εκκλησιαστικής και κοσμικής μουσικής από το μπαρόκ έως τον 20ό αιώνα
Μια κατανυκτική μουσική διαδρομή στον Καθολικό Ναό της Μυτιλήνης
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

Από τον Θεόφιλο και το καρναβάλι έως τη συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο

Πολιτισμός χωρίς ανάσα στον Δήμο Μυτιλήνης- Τι λέει η αντιδήμαρχος, Εριφύλη Χιωτέλλη στο «Ν»
Από τον Θεόφιλο και το καρναβάλι έως τη συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο
ΘΕΑΤΡΟ

Αποκριάτικο δρώμενο στο Μουσείο της Αγίας Παρασκευής στη Λέσβο

Σε συνεργασία με την Καρναβαλική Ομάδα Λαογραφικού Συλλόγου Αγίας Παρασκευής, την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου
Αποκριάτικο δρώμενο στο Μουσείο της Αγίας Παρασκευής στη Λέσβο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Νέος εξοπλισμός αποθήκευσης για τα έργα του Θεόφιλου στη Μυτιλήνη

Το έργο βελτίωσης της μουσειακής αποθήκης του Μουσείου Θεόφιλου στη Βαρειά υλοποιήθηκε με στενή συνεργασία ανάμεσα στον Δήμο Μυτιλήνης και τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων
Νέος εξοπλισμός αποθήκευσης για τα έργα του Θεόφιλου στη Μυτιλήνη
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ρεσιτάλ πιάνου για τέσσερα χέρια

Το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου στις 8.30 το βράδυ στο θέατρο ΦΟΜ με τους πιανίστες Christian Boissel και Νίκη Κεραμέκη
Ρεσιτάλ πιάνου για τέσσερα χέρια