× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη

Παρουσίαση: Δημήτρης Πατίλας

Δημοσίευση 10/11/2025

Δημήτρης Σιμιτσής , Εικοστός πρώτος αιώνας, Ποιήματα , 2002, Μυτιλήνη
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

«Μας κλώθει η ζωή στ’ άσκημο διάβα της…
μα η ψυχή μες στην αντάρα της δεν λύγισε.»
«Ήτανε δίσεκτοι καιροί γιομάτοι ομίχλη στην καρδιά.
από το πρώτο βήμα μου μέχρι το τελευταίο.
Πάντα φυσούσε ο βοριάς απ’ της φωλιάς μου την μεριά,
όμως δεν απελπίστηκα κι ούτε ποτέ μου κλαίω...»
( Από τον «Εικοστό πρώτο αιώνα»)


Ο Δημήτρης Σιμιτσής γεννήθηκε στη Μυτιλήνη το 1934. Από τα παιδικά του χρόνια γνώρισε τη στέρηση και τη βιοπάλη. Με μόνη τυπική μόρφωση το Δημοτικό σχολείο - τα χρόνια του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου δεν άφηναν περιθώρια για περισσότερα- βρέθηκε από παιδί να εργάζεται σε πλήθος χειρωνακτικές εργασίες, στα μεροκάματα της ανάγκης και από το 1955 στα γιαπιά και τις οικοδομές. Αυτή η ίδια ζωή που τον παίδεψε , έγινε και το πρώτο του σχολείο. Στις ώρες της σιωπής, στα διαλείμματα του μόχθου, γεννιόταν ο στίχος• πάνω σε χαρτάκια, εφημερίδες, πακέτα τσιγάρων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αυτοδίδακτος, μα με βαθιά εσωτερική παιδεία, πορεύτηκε παράλληλα με την καθημερινή βιοπάλη και τη συλλογική δράση. Συμμετείχε στο εργατικό και ειρηνιστικό κίνημα, υπήρξε μέλος της Ε.Ε.Δ.Υ.Ε. Λέσβου και της Εταιρείας Αιολικών Μελετών και μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού της Εταιρείας «Αιολικά Φύλλα».

Οι πρώτες του ποιητικές συλλογές, «Μόχθος και Ιδρώτας Α΄ και Β΄» (1977, 1978), τον καθιερώνουν ήδη εκφραστή και διερμηνευτή της ψυχής των ανθρώπων του μόχθου, των κατατρεγμένων, των αδικημένων, με τους οποίους ταυτίζεται, όντας ένας από αυτούς. «Απ’ την πληγή του κοίταξε του κόσμου την Πληγή» όπως έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Γράφει διακηρύσσοντας την αποστολή του:
Να τραγουδώ μια ολόκληρη ζωή, τόχω ποθήσει/ των αδυνάτων βάσανα και των φτωχών τα πάθια./ ……Θα τραγουδώ όπου βρεθώ, στα κόντρα και το μπάσο
και θα μιλώ για εργατιά, για βάσανα για πόνο./ Έτσι το νοιώθω μέσα μου και πως να το ξεγράψω / λάθος δεν πήρα το στρατί, γι’ αυτό δε μετανιώνω.»
Στο έργο του κυριαρχεί η προτροπή για στωική αντοχή και δράση ενάντια στο Λοιμό (τις μεγάλες δυσκολίες, τις πληγές) «μέσα στην στράτα πούγινε δύσβατη ανηφόρα, μέσα στ’ ανεμοδαρσίματα, όποια κι αν έρθει μπόρα.»
«Τι κι αν οι πίκρες σου δεν έχουν τελειωμό…/ πρέπει ν’ αντέχεις να παλεύεις το Λοιμό…».

Παράλληλα ο ποιητής ασκεί σκληρή κοινωνική κριτική. Στο «Νέα Τάξη» καταγγέλλει τη φτώχεια, τη βία και τον αφανισμό των λαών, καλώντας τους πνευματικούς ανθρώπους σε εγρήγορση:«Αφήστε τ’ όνειρο, μη ζήτε μ’ ουτοπίες•/ας γίνουνε τα φώτα σας λεπίδες,/για ν’ αποτρέψουν τον καινούργιο χαλασμό.»
Μα και οι υπαρξιακές του ανησυχίες είναι έντονες. Η βασανιστική αναζήτηση του «Γιατί» μέσα στον πόνο:«Σαν το τρυγόνι που θρηνεί μες την σπασμένη φτέρη /και σαν το γκιόνη που ζητάει χαμένον αδελφό,/περιπλανώμενο πουλί στου χαλασμού τ’ αγέρι/μες το μυαλό μου το «Γιατί» ψάχνω κι αναζητώ.».

Στον ποιητικό απολογισμό του, ο Σιμιτσής θεωρεί πως ζωή του, όσο κι αν ήταν πονεμένη, δικαιώνεται από τη δημιουργία και την προσφορά στους συνανθρώπους του.«Στ’ αλήθεια χαίρεται κανείς μονάχα όταν δίνει…/ χαλάλι πάει ο κόπος μου κι η προσφορά θα μείνει.»

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η συλλογή «Εικοστός πρώτος Αιώνας», η έκτη κατά σειρά, συνοψίζει όλη του τη διαδρομή. H κοινωνική ευαισθησία, η ανθρωπιά, ο αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη, ελευθερία όλων των ανθρώπων από κάθε καταναγκασμό, η καταδίκη της βίας, η Ειρήνη, η αξιοπρέπεια συναποτελούν το κυρίαρχο ιδεολογικό πλαίσιο. Και βέβαια και οι υπαρξιακοί προβληματισμοί: η φθορά του χρόνου, η διάψευση των ονείρων, οι πίκρες μιας ολόκληρης ζωής, η νοσταλγία ενός γαλήνιου, ευτυχισμένου παρελθόντος σε αντιπαράθεση με τις εναντιότητες του παρόντος. Είναι η κατάθεση ενός ανθρώπου που πάλεψε, πόνεσε, μα δεν λύγισε.

Κράτησε ζωντανή την ελπίδα και την πίστη πως παρά τα δαρσίματα «η Ιθάκη υπάρχει»:«Όλα της φύσης τα στοιχειά κι άν πέσουν πάνω μας /Έστω κι αργά, σαν τον Δυσέα θα την βρούμε την Ιθάκη./Μες στα δαρσίματα πάντα τον πνίγαμε τον πόνο μας /το πλοίο βούλιαξε μα δεν μας έφερε καπάκι».

Ο Δημήτρης Σιμιτσής είναι ένας λαϊκός δημιουργός που καλλιέργησε αυθεντική ποιητική φωνή και αξιοπρόσεκτη τεχνική, αποδεικνύοντας πως η τέχνη ανθίζει και μέσα στις δυσκολίες. Ο λόγος του, βιωματικός, αυθεντικός, συγκινημένος και συγκινητικός, ρεαλιστικός και λυρικός, χωρίς επιτήδευση και ρητορείες και στόμφο, (θυμίζει συχνά το δημοτικό και λαϊκό τραγούδι, μα χωρίς μίμηση), αποκαλύπτει ότι η αληθινή τέχνη δεν γεννιέται στα προνομιούχα σαλόνια, αλλά εκεί όπου ο άνθρωπος παλεύει να κρατήσει ζωντανή την ψυχή του.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ο Γιάννης Ζουγανέλης στη Bracciera με τραγούδι, χιούμορ και άμεση επαφή με το κοινό

Ο αγαπημένος καλλιτέχνης μίλησε στο «Ν» 99 fm για την εμφάνιση του Σαββάτου 25 Ιουλίου, τη σχέση του με τη Λέσβο, την Ελλάδα, την τέχνη, τους νέους και τη δύναμη της δημιουργίας
Ο Γιάννης Ζουγανέλης στη Bracciera με τραγούδι, χιούμορ και άμεση επαφή με το κοινό
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥΣΙΚΗ

Όταν η νέα γενιά «συνομιλεί» μέσα από τη μουσική

Θερμό χειροκρότημα για τα μέλη της Ορχήστρας Νέων και τον ταλαντούχο Δημήτρη Παπακυριαζή, στο πλαίσιο του Μουσικού Φεστιβάλ του Δήμου Μυτιλήνης
Όταν η νέα γενιά «συνομιλεί» μέσα από τη μουσική
ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλία για μικρούς και μεγάλους που ανοίγουν παράθυρα στη ζωή

Η Δρ Αθανασία Δαφιώτη* προτείνει δύο ξεχωριστές παιδικές εκδόσεις και μια διεισδυτική μελέτη για τη νοσταλγία
Βιβλία για μικρούς και μεγάλους που ανοίγουν παράθυρα στη ζωή
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

13 χρόνια σύγχρονης τέχνης στη Λέσβο με τη νέα έκθεση «SPECTRAL»

Ο επιμελητής Νικόλας Βαμβουκλής παρουσιάζει μια διοργάνωση που συνδυάζει διεθνείς δημιουργούς και νέες καλλιτεχνικές αναγνώσεις, διατηρώντας στο επίκεντρο τη σχέση της K-Gold Temporary Gallery με τη Λέσβο
13 χρόνια σύγχρονης τέχνης στη Λέσβο με τη νέα έκθεση «SPECTRAL»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Η Πλατεία Σαπφούς μετατρέπεται σε υπαίθρια φωτογραφική γκαλερί

Τριάντα τρεις φωτογράφοι παρουσιάζουν 132 έργα στην ετήσια ομαδική έκθεση της Φωτογραφικής Εταιρείας Μυτιλήνης, από τις 31 Ιουλίου έως τις 7 Αυγούστου
Η Πλατεία Σαπφούς μετατρέπεται σε υπαίθρια φωτογραφική γκαλερί
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ο Γιάννης Πλούταρχος έρχεται στη Μυτιλήνη για μια μεγάλη λαϊκή βραδιά

Το Σάββατο 1 Αυγούστου ανεβαίνει στη σκηνή του Κτήματος Οινοφόρος, έχοντας στο πλευρό του την Κατερίνα – Ένα πρόγραμμα γεμάτο διαχρονικές επιτυχίες, συναίσθημα και αγαπημένες μελωδίες
Ο Γιάννης Πλούταρχος έρχεται στη Μυτιλήνη για μια μεγάλη λαϊκή βραδιά
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥΣΙΚΗ

Μια συναυλία με τούρκικους και ελληνικούς ρυθμούς

Τα έργα του Tanburi Ali Efeldi γέμισαν με μουσική το τζαμί Τσαρσί Χαμάμ
Μια συναυλία με τούρκικους και ελληνικούς ρυθμούς
ΘΕΑΤΡΟ

«Εκκλησιάζουσες» στο Κάστρο Μυτιλήνης με τις γυναίκες στην εξουσία

Η ανατρεπτική κωμωδία του Αριστοφάνη παρουσιάζεται την Κυριακή 2 Αυγούστου, στο πλαίσιο του «Λεσβιακού Καλοκαιριού 2026», με πρωταγωνιστές τον Χρήστο Χατζηπαναγιώτη, τη Μαρίνα Ασλάνογλου και τον Κωνσταντίνο Ασπιώτη
«Εκκλησιάζουσες» στο Κάστρο Μυτιλήνης με τις γυναίκες στην εξουσία
ΘΕΑΤΡΟ

Η «Αντιγόνη» υψώνει το δικό της «όχι» στο Κάστρο Μυτιλήνης

Η πολυσυζητημένη παράσταση του Θέμη Μουμουλίδη έρχεται την Πέμπτη 30 Ιουλίου, με τη Λένα Παπαληγούρα και τον Μελέτη Ηλία στους πρωταγωνιστικούς ρόλους
Η «Αντιγόνη» υψώνει το δικό της «όχι» στο Κάστρο Μυτιλήνης
ΜΟΥΣΙΚΗ

Το 14ο Διεθνές φεστιβάλ κιθάρας «Αρίων» στην Αγία Παρασκευή

Άριες και τραγούδια της Αναγέννησης σε μια ατμοσφαιρική συναυλία με ελεύθερη είσοδο στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου
Το 14ο Διεθνές φεστιβάλ κιθάρας «Αρίων» στην Αγία Παρασκευή
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥΣΙΚΗ

Οι «μικροί» μουσικοί συνεπαίρνουν και καθηλώνουν το κοινό

Στο θεατράκι της Επάνω Σκάλας σε μια συναυλία γεμάτη νεανικό πνεύμα
Οι «μικροί» μουσικοί συνεπαίρνουν και καθηλώνουν το κοινό
ΒΙΒΛΙΟ

Η «Χαλιούρω» της Γιάννας Γιαννοπούλου ταξιδεύει στη σκοτεινή Ελλάδα της δικτατορίας

Ένα κοινωνικό και ιστορικό μυθιστόρημα ενηλικίωσης για μια νέα γυναίκα που εγκαταλείπει την επαρχία, αναμετριέται με τη φτώχεια και την καταπίεση και αγωνίζεται να κερδίσει τη ζωή της
Η «Χαλιούρω» της Γιάννας Γιαννοπούλου ταξιδεύει στη σκοτεινή Ελλάδα της δικτατορίας