× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η γιορτή της Αγιας Κατερίνας στη Σμύρνη

Η μεγάλη εκκλησιά της πρωτεύουσας της Ιωνίας που δεν κάηκε στην καταστροφή αλλά.... γκρεμίστηκε-Γράφει ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΝΤΑΡΑΣ

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 25/11/2020

Η γιορτή της Αγιας Κατερίνας στη Σμύρνη
' χρόνος ανάγνωσης

Την Άγια Κατερίνα τήνε τιμούσανε πάρα πολύ στην Πατρίδα. Πρώτ’ από ούλα, τα κορίτσια τση παντρειάς τήνε λογαριάζανε για προστάτισσά ντως και τήνε περικαλούσανε ναν τσι βρει κάνα καλόν άντρα ναν τόνε κουκουλωθούνε και να στέσουνε τη φαμελιά ντως. Ηφοβούντουστε, μαθές, μη λάχει και μείνουνε γεροντοκόρες κι απέ… μόνε το μοναστήρι τσι ‘πόμενε πια!

Στη Σμύρνη μας, ο γυναικόκοσμος ηπήαινε να προσκυνήσει στο αγίασμα τση Άγιας Κατερίνας, ένα μικρό παρεκκλησάκι, εκειδανά που ύστερις (το 1898) ηχτίσανε παραδίπλα του οι Σμυρνιοί τη μεγαλύτερη εκκλησιά τση πόλης τους, μαρμαρένια, αθεόρατη και λίγο πιο μεγάλη από τη Μητρόπολη τση Αθήνας. Ηλέγανε κιόλα πως τέτοια εκκλησιά δεν είχε ματαγίνει!

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ούλα τα Σμυρνιοκόριτσα, το λοιπό, ηπηαίνανε στο αγίασμα, άφτανε το κερί τως, ηπίνανε μια γουλίτσα αγίασμα κι ηβρέχανε την κορφή τση κεφαλής τως με τ’ άγιο νερό, για να βοηθήσει η χάρη τσης να βάλουνε ογλήγορις στεφάνι. Μα και τα ζευγαράκια των αρραβωνιασμένων ήπρεπε να πάνε οπωσδήποτε να προσκυνήσουνε τη μέρα αυτή, για να γένει ογλήγορις η βλόγα.

Μέσα στη μεγάλη εκκλησιά τση Άγιας Κατερίνας, η εικόνα ήτανε ασημοκαπλαντισμένη αλάκερη από τάματα τω Σμυρνιώ που τσι βοήθησε η Άγια να καλοπαντρευτούνε. Απάνου τσης ηκρεμούντοστε πολλά βαριά τάματα τω γυναικώνε, μαλαματικά, διαμαντικά, σταυροί, κολαΐνες, βραχόγια, καδένες, μενταγιά, παν’τατιά, δαχτυλίδια, ακόμα και μαλαματένια ή ασημένια στέφανα γάμου! Ούλα ‘φτά τα ηβάνανε από βνωμοσύνη και πίστη στην Άγια.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το παναΰρι ήντανε από τα μεγαλύτερα τση Σμύρνης γιατί ούλο το κοριτσοθέμι τση πόλης και τω χωριώνε ουλοτρόυρα ηερχούντανε να προσκυνήσει. Και για τ’ αντέτι τση μέρας ετούτης, ούλοι οι φούρνοι ηψήνανε κατιμέρια, μα πιο πολύ οι φούρνοι στσι κοντινοί μαχαλάδες τση Άγιας Κατερίνας. Ήντανε, μαθές, το γλυκό τση Αγίας κι ήπρεπε οπωσδήποτε να φας από ‘φτό. Αλάκερη η Σμύρνη ημοσκομύριζε απ’ τα φρεσκοψημένα κατιμέρια που σου νταλώνανε τη μύτη απ’ τη μυρουδιά ντως!

Η εκκλησιά τση Άγιας Κατερίνας ηαπόμεινε αλόρτη κι άκαυτη μετά τη μεγάλη φωτιά που ηκατάκαψε τη Σμύρνη το 1922.

Μα ούλα ετούτα πάνε του κάκου μετά το ’22… Η πελώρια εκκλησιά ανατινάχτηκε (δεν ηκάηκε στο γιανγκίνι τση Σμύρνης) και σήμερα δεν ηπόμεινε τίποτας από ‘φτήν! Στη θέση τση εκκλησιάς και του μεγάλου μαχαλά τση Άγιας Κατερίνας είναι τώρα δα ένα κομμάτι απ’ το μεγάλο πάρκο τση Σμύρνης. Κάποιοι λένε όμως πως ησώθηκε το αγίασμα και πως υπάρχει ακόμας αυτού μέσα.

Όσα σου ήγραψα πιο πάνω για τη γιορτή τση Άγιας Κατερίνας, ούλα τα ηύρα και τα ‘χω διαβασμένα από ‘να σπάνιο βιβλίο, που το ήγραψε ένας σπουδαίος Σμυρνιός, ο Δημήτρης Αρχιγένης, στα 1981 και λέγεται «Η ζωή στη Σμύρνη». Αυτό δα κι ούλα τα βιβλία του (έχει γράψει 5-6, θαρρώ, με θέμα τη Σμύρνη) είναι πολύτιμα και μονάκριβα, επειδής αυτού μέσα ζωντανεύει αλάκερη τη ζωή, τσι αθρώποι και τη γλώσσα τση χαμένης Σμύρνης μας.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

H Φυκιότρυπα και η ενεργός πολιτειότητα

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΓΟΣ, Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ακούσιες ψυχιατρικές νοσηλείες: 10 αλήθειες

Γράφει η ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΖΗΣΗ, Καθηγήτρια Ψυχολογίας, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ο «Θεόφιλος» του Παράσχου Μανιάτη και του λαϊκού ποιητή Δημήτρη Σιμιτσή*

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΩΣΤΟΥΛΑΣ, φιλόλογος, μουσικός ερευνητής
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μπορούν και χειρότερα

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΜΑΡΙΝΑΤΟΣ, δικηγόρος
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Όταν λαλούν οι Cantaλαλούν

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΓΟΥ, Καθηγητής Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Βρείτε ομοιότητες ‑ διαφορές...

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ*
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Οι «Βάστριες», γεμίζουν με όσους γλυτώσουν απ’ τις «Γάζες»

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ, Αντιπρόεδρος Παλλεσβιακού Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Υπάρχει και αυτός ο Πολιχνιάτης …

Μια παρέμβαση από κάποιον που έμεινε!
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Απόδραση» σε μνημεία, μουσεία, πλατείες, πολύκεντρα…

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
ΑΧΙΝΟΣ

Πάτησε τον αχινό 18/8/2025

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Μια Μυτιληνιά στην Κωνσταντινούπολη

Tο εντυπωσιακό μαρμάρινο άγαλμα της Αρτέμιδος ανακαλύφθηκε στο νησί της Λέσβου κατά τη δεκαετία του 1860 και μεταφέρθηκε αμέσως στην Κωνσταντινούπολη
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Φαρά

Γράφει ο ΟΡΕΣΤΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ