× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Έφυγε η Ρενέ Χίρσον που έβαλε τη σφραγίδα της στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Η πρώτη πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξή του στη Μυτιλήνη και άφησε σημαντικό επιστημονικό έργο για την προσφυγιά και τη μικρασιατική μνήμη

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 29/10/2026

Έφυγε η Ρενέ Χίρσον που έβαλε τη σφραγίδα της στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Πέθανε στις 27 Οκτωβρίου η Ρενέ Χίρσον (Renée Hirschon), η ανθρωπολόγος που συνέδεσε την επιστημονική της διαδρομή με τη μελέτη των Μικρασιατών προσφύγων και με τα πρώτα βήματα του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Μυτιλήνη. Πρώτη πρόεδρος και ένα από τα ιδρυτικά στελέχη του Τμήματος, του σημερινού Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, άφησε ουσιαστικό αποτύπωμα τόσο στην ανάπτυξή του όσο και στη συγκρότηση μιας γενιάς ανθρωπολόγων.

Η παρουσία της στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου άρχισε το 1987, σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνική ανθρωπολογία αποκτούσε τη δική της πανεπιστημιακή στέγη στην Ελλάδα. Παρέμεινε στην προεδρία έως το 1998, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της επιστημονικής φυσιογνωμίας του Τμήματος. Η συμβολή της εντάσσεται στην ιστορία του πρώτου Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στη χώρα.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μια δασκάλα που άνοιξε επιστημονικούς δρόμους

Η προσφορά της δεν περιορίστηκε στο διοικητικό και ερευνητικό έργο. Στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου εισήγαγε από νωρίς μαθήματα για τις μειονότητες, τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, αναδεικνύοντας ζητήματα που επρόκειτο να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στον δημόσιο διάλογο.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το προσωπικό αποχαιρετιστήριο κείμενο πρώην διδακτορικού φοιτητή και μετέπειτα συνεργάτη της αποτυπώνει τη βαθιά επίδρασή της στους ανθρώπους που μαθήτευσαν κοντά της. «Είναι μάλλον αδύνατο να περιγράψω εδώ όσα της οφείλω», σημειώνει, περιγράφοντάς την ως μια φωτισμένη δασκάλα που συνέβαλε καθοριστικά στη δική του επιστημονική συγκρότηση, όπως και πολλών άλλων.

Η ζωή των προσφύγων στο επίκεντρο της έρευνάς της

Κεντρική θέση στο έργο της κατείχε η εκτεταμένη επιτόπια έρευνα στην Κοκκινιά του Πειραιά, ανάμεσα σε Μικρασιάτες πρόσφυγες, στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Μελέτησε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι οργάνωσαν τον χώρο και την καθημερινότητά τους, οικοδόμησαν σχέσεις αλληλεγγύης παρά τους περιορισμένους πόρους και διατήρησαν τη συλλογική μνήμη των κοινοτήτων καταγωγής τους.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μέσα από αυτή την προσέγγιση, η προσφυγική εμπειρία φωτίστηκε μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις, τις γειτονιές και τις πρακτικές της καθημερινής ζωής. Η έρευνά της ανέδειξε πώς η μνήμη της πατρίδας εξακολουθούσε να συμμετέχει στη διαμόρφωση της ταυτότητας και της ζωής των προσφύγων στον τόπο εγκατάστασής τους.

Αποτέλεσμα υπήρξε το βιβλίο «Heirs of the Greek Catastrophe», που κυκλοφόρησε το 1989 και μεταφράστηκε στα ελληνικά ως «Κληρονόμοι της Μικρασιατικής Καταστροφής. Η κοινωνική ζωή των Μικρασιατών προσφύγων στον Πειραιά». Το έργο αποτέλεσε σημαντικό σημείο αναφοράς για την ανθρωπολογική μελέτη της προσφυγιάς.

Σημαντική ήταν επίσης η συμβολή της με τον συλλογικό τόμο «Crossing the Aegean», που επιμελήθηκε και εκδόθηκε το 2003. Προϊόν διεθνούς συνεδρίου που οργάνωσε στην Οξφόρδη, έφερε σε διάλογο Έλληνες και Τούρκους ακαδημαϊκούς γύρω από την ανταλλαγή των πληθυσμών και τις μακροχρόνιες συνέπειές της στις δύο κοινωνίες.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από τη Μυτιλήνη στην Οξφόρδη

Η Ρενέ Χίρσον σπούδασε στα πανεπιστήμια του Κέιπ Τάουν, του Σικάγου και της Οξφόρδης. Πριν από τη θητεία της στη Μυτιλήνη δίδαξε στο Oxford Brookes University.

Στην Οξφόρδη, όπου εγκαταστάθηκε μετά την αποχώρησή της από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, συνέχισε την επιστημονική της δραστηριότητα. Διετέλεσε Senior Research Fellow στο St Peter’s College και συνδέθηκε με το Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών και τις Σπουδές Νοτιοανατολικής Ευρώπης στο St Antony’s College, καθώς και με το Κέντρο Προσφυγικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.

Ήταν παντρεμένη με τον αρχιτέκτονα και μουσικό Μανώλη Φιλιππάκη και είχαν αποκτήσει δύο παιδιά, τον Νίκο και τον Γιάννη. Όπως αναφέρεται στο αποχαιρετιστήριο κείμενο, τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε επί χρόνια δεν την απέτρεψαν από τη συνέχιση της έρευνάς της.

Για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, η διαδρομή της παραμένει συνδεδεμένη με τα χρόνια της θεμελίωσης της κοινωνικής ανθρωπολογίας στη Μυτιλήνη. Για τους φοιτητές και τους συνεργάτες της, η παρακαταθήκη της βρίσκεται επίσης στη διδασκαλία και στην επιστημονική καθοδήγηση που τους πρόσφερε.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ

Καθολική συμμετοχή στη στάση εργασίας στη ΔΟΥ Μυτιλήνης

Οι εργαζόμενοι αντιδρούν στον σχεδιασμό που, σύμφωνα με τον σύλλογό τους, προβλέπει μεταφορά αρμοδιοτήτων στην Αλεξανδρούπολη
Καθολική συμμετοχή στη στάση εργασίας στη ΔΟΥ Μυτιλήνης
ΔΡΑΣΕΙΣ

Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία

Σπάνια φύλλα, μαρτυρίες προσφύγων και πρώτες εκδόσεις του Μυριβήλη και του Βενέζη παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης για τα 100 χρόνια της ΕΣΗΕΠΗΝ
Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία
ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ

ΑΣΕΠ – 23 από τους 25 υποψηφίους είχαν ήδη κληθεί για διορισμό

Ο Σύλλογος Επιτυγχόντων Πρώτου Πανελλήνιο Διαγωνισμού ΑΣΕΠ ζητά να επαναπροκηρυχθούν οι κενές θέσεις ώστε όλοι οι επιτυχόντες του γραπτού διαγωνισμού να λάβουν πρόταση διορισμού
ΑΣΕΠ – 23 από τους 25 υποψηφίους είχαν ήδη κληθεί για διορισμό
ΥΓΕΙΑ

Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο

Την Τρίτη 24 Νοεμβρίου, από τις 10:30 έως τις 12:30, στο πρώην Δημαρχείο
Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη

Συνελήφθη 29χρονος το μεσημέρι της Τρίτης για παράβαση της νομοθεσίας για τα όπλα
Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης

Δύο ποδηλάτες, 55 και 56 ετών, τραυματίστηκαν στο ατύχημα. Δέκα ημέρες αργότερα, η έρευνα του Αστυνομικού Τμήματος Αγιάσου οδήγησε στην ταυτοποίηση του 20χρονου οδηγού δικύκλου
Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ζωντάνεψαν οι μνήμες του Πολυτεχνείου στο Δημοτικό Σχολείο Βαρειάς

Μια ξεχωριστή συνάντηση με τον κ. Παυλή, ο οποίος μοιράστηκε με τους μαθητές προσωπικές εμπειρίες και βιώματα από την ιστορική περίοδο της εξέγερσης του 1973
Ζωντάνεψαν οι μνήμες του Πολυτεχνείου στο Δημοτικό Σχολείο Βαρειάς
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Μικροί κηπουροί στο 5ο Δημοτικό Μυτιλήνης

Πρωτάκια και μεγαλύτεροι μαθητές ετοίμασαν το χώμα και φύτεψαν τα πρώτα λαχανικά στην αυλή του σχολείου τους
Μικροί κηπουροί στο 5ο Δημοτικό Μυτιλήνης
ΑΤΖΕΝΤΑ

Ο Αλέξανδρος Παναγούλης μέσα από κείμενα και σπάνια ντοκουμέντα στη Μυτιλήνη

Η αφιερωματική έκδοση «Αλέξανδρος Παναγούλης – Απείθεια στο θάνατο» παρουσιάζεται την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, στις 18:30, στο φουαγέ του Δημοτικού Θεάτρου Μυτιλήνης
Ο Αλέξανδρος Παναγούλης μέσα από κείμενα και σπάνια ντοκουμέντα στη Μυτιλήνη
ΥΓΕΙΑ

«Πρόληψη σήμερα, προστασία για πάντα!»

Ενημερωτική δράση για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας από το Κέντρο Υγείας Μυτιλήνης και την 1η ΤΟΜΥ Λέσβου
«Πρόληψη σήμερα, προστασία για πάντα!»
ΔΡΑΣΕΙΣ

Η Παναγιούδα ψάχνει το πιο όμορφα στολισμένο σπίτι

Χριστουγεννιάτικος διαγωνισμός από τον Πολιτιστικό Σύλλογο και την Κοινότητα, με δώρα για τις τρεις καλύτερες συμμετοχές
Η Παναγιούδα ψάχνει το πιο όμορφα στολισμένο σπίτι
ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ

Πολυτεχνείο στη Μυτιλήνη – Καταγγελία για τρίτη χρονιά απουσίας του Συλλόγου του Νοσοκομείου

Το «Νέο Όραμα Υγειονομικών» αναφέρει ότι ζήτησε απόφαση για συμμετοχή στις εκδηλώσεις και κατάθεση στεφάνου, αλλά η πρότασή του δεν συζητήθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο
Πολυτεχνείο στη Μυτιλήνη – Καταγγελία για τρίτη χρονιά απουσίας του Συλλόγου του Νοσοκομείου