Στην κοινή παρέμβαση πέντε συλλόγων πανεπιστημιακών για τη χρηματοδότηση της έρευνας συμμετέχει ο Σύλλογος ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ζητώντας συνάντηση με τη διοίκηση του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.).

Με επιστολή τους, στις 15 Οκτωβρίου, οι σύλλογοι αναδεικνύουν τις συνέπειες της χρόνιας υποχρηματοδότησης, των μεγάλων διαστημάτων μεταξύ των προσκλήσεων και των καθυστερήσεων στην αξιολόγηση των ερευνητικών προτάσεων. Παράλληλα, ζητούν ενημέρωση για τον σχεδιασμό του Ιδρύματος, ιδίως στο πλαίσιο του Στρατηγικού Προγραμματισμού 2026–2030.

Την επιστολή συνυπογράφουν οι σύλλογοι μελών ΔΕΠ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, του Πανεπιστημίου Αιγαίου, της Φιλοσοφικής Σχολής και της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΕΚΠΑ.

Πρόσθετα εμπόδια για τα περιφερειακά πανεπιστήμια

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις δυσκολίες των περιφερειακών πανεπιστημίων, οι οποίες προστίθενται στα κοινά προβλήματα χρηματοδότησης της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Όπως επισημαίνουν οι σύλλογοι, τα περιφερειακά ιδρύματα αντιμετωπίζουν «αυξημένα κόστη μετακινήσεων και άνισο ανταγωνισμό στην προσέλκυση και διατήρηση ερευνητικού δυναμικού». Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι οι ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες διαθέτουν ακόμη λιγότερες ευκαιρίες σταθερής και προβλέψιμης χρηματοδότησης.

Για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, η παρέμβαση αποτελεί συνέχεια προηγούμενου αιτήματος. Σύμφωνα με την επιστολή, ο Σύλλογος ΔΕΠ είχε ζητήσει συνάντηση με το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. τον Νοέμβριο του 2025, χωρίς να λάβει απάντηση.

«Στο μεταξύ, η σύνθεση των οργάνων διοίκησης του Ιδρύματος έχει ανανεωθεί, ενώ τα προβλήματα που περιγράφονται παραπάνω όχι μόνο παραμένουν αλλά έχουν οξυνθεί», αναφέρουν οι υπογράφοντες, εξηγώντας την απόφασή τους να επανέλθουν από κοινού.

Χωρίς σταθερό προγραμματισμό οι ερευνητικές ομάδες

Στην επιστολή περιγράφεται ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τα μέλη ΔΕΠ και τους ερευνητές, οι οποίοι καλούνται να αναζητούν εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους μέσα από προσκλήσεις «ακανόνιστης ροής και περιορισμένου συνολικού προϋπολογισμού».

Σύμφωνα με τους συλλόγους, αυτή η κατάσταση δυσκολεύει τη συνέχεια του ερευνητικού έργου, τον προγραμματισμό των δημοσιεύσεων, τη λειτουργία των εργαστηρίων και τη στήριξη νέων επιστημόνων.

«Συχνά, όταν εκδίδονται προσκλήσεις χρηματοδότησης μετά από μεγάλα διαστήματα παύσης, υποβάλλονται εκατοντάδες προτάσεις», σημειώνουν, προσθέτοντας ότι η αξιολόγησή τους μπορεί να διαρκεί πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια. Όπως υποστηρίζουν, το ποσοστό των προτάσεων που τελικά χρηματοδοτούνται είναι εξαιρετικά μικρό και τις περισσότερες φορές μονοψήφιο.

Καθυστερήσεις στις βασικές δράσεις του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.

Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα, οι σύλλογοι παραθέτουν την προκήρυξη ερευνητικών έργων για την ενίσχυση μελών ΔΕΠ και ερευνητών, η οποία, σύμφωνα με την επιστολή, δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2023, με ολοκλήρωση των υποβολών τον Ιανουάριο του 2024.

Αντίστοιχα, αναφέρουν ότι η υποβολή προτάσεων για την ενίσχυση μεταδιδακτορικών ερευνητών ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2024, χωρίς έκτοτε, όπως καταγγέλλουν, να έχει υπάρξει εξέλιξη.

Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν ότι η απουσία νέων προκηρύξεων στις δύο αυτές βασικές δράσεις στερεί από ερευνητικές ομάδες σε όλη τη χώρα την προοπτική χρηματοδότησης από το Ίδρυμα.

Ανάλογη εικόνα περιγράφουν και για τις ερευνητικές υποτροφίες του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, επικαλούμενοι συνάντηση ενός από τους συλλόγους με την πρόεδρο του ΙΚΥ τον Ιούνιο του 2026.

«Η ταυτόχρονη στασιμότητα των δύο βασικών εθνικών φορέων χρηματοδότησης της έρευνας και των υποτροφιών αφήνει ουσιαστικά χωρίς στήριξη ολόκληρες γενιές νέων ερευνητών/-τριών, σε μια περίοδο που αναζητούνται πολιτικές ανάσχεσης του brain-drain», τονίζεται στην επιστολή.

Ζητούν διάλογο για τον σχεδιασμό της έρευνας

Οι πέντε σύλλογοι ζητούν να παρουσιάσουν στη διοίκηση του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. τους στόχους και τις διεκδικήσεις τους, επισημαίνοντας ότι η συμμετοχή των εκπροσώπων του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού μπορεί να συμβάλει στον σχεδιασμό της ερευνητικής πολιτικής.

Την επιστολή υπογράφουν οι πρόεδροι Ηλίας Κονδύλης από τον Ενιαίο Σύλλογο ΔΕΠ ΑΠΘ, Μαρία Μενεγάκη από τον Σύλλογο ΔΕΠ ΕΜΠ, Κωνσταντίνα Ζορμπαλά από τον Σύλλογο ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου, Κώστας Γαγανάκης από τον Σύλλογο Διδακτικού Προσωπικού Φιλοσοφικής Σχολής ΕΚΠΑ και Δημήτρης Φασουλιώτης από τον Σύλλογο Διδασκόντων Σχολής Θετικών Επιστημών ΕΚΠΑ.