Την αναστολή της έναρξης ή της εκτέλεσης εργασιών που ενδέχεται να προκαλέσουν μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις στην Παναγιά Κρυφτή ζητά ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πλωμαρίου «Το Πόλιον», εκφράζοντας σοβαρές αντιρρήσεις για τις παρεμβάσεις που προβλέπονται στο έργο «Αποκατάσταση βατότητας οδού από Μελίντα έως Παναγιά Κρυφτή».

Με διαμαρτυρία του προς την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, ο Σύλλογος θέτει ζήτημα συμβατότητας του έργου με το καθεστώς προστασίας της περιοχής και ζητά να δοθούν στη δημοσιότητα του ελέγχου τα τεχνικά και περιβαλλοντικά στοιχεία του. Παράλληλα, καλεί όσους ενδιαφέρονται για τη διατήρηση του τοπίου να στηρίξουν την προσπάθειά του.

Κεντρικό αίτημα είναι να προηγηθεί ο έλεγχος των σχεδιαζόμενων επεμβάσεων και των απαιτούμενων εγκρίσεων, πριν προχωρήσουν εργασίες που θα μπορούσαν να μεταβάλουν οριστικά τη φυσιογνωμία της περιοχής.

Από τη φροντίδα του εξωκλησιού στην προστασία του τοπίου

Η σχέση του «Πολίου» με την Παναγιά Κρυφτή ξεκινά από τα πρώτα χρόνια μετά την ίδρυσή του, το 1999, όταν η καταγραφή και η φροντίδα των εξωκλησιών της περιοχής αποτέλεσαν μία από τις προτεραιότητές του.

Όπως αναφέρει ο Σύλλογος, η Παναγιά Κρυφτή ήταν η πρώτη επιλογή αυτής της προσπάθειας. Από τις 18 Αυγούστου 2007 καθιερώθηκε η διοργάνωση λειτουργίας και πανηγυριού, τα οποία συνεχίστηκαν τα επόμενα χρόνια μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, σε συνεργασία με την Κοινότητα Παλαιοχωρίου, κατά το πρότυπο του πανηγυριού της Δευτέρας του Θωμά.

Πιστοί από το Πλωμάρι και τη Μελίντα προσέγγιζαν το εξωκλήσι με το καΐκι «Ασπασία», ενώ, σύμφωνα με την ανακοίνωση, η συμμετοχή διευρύνθηκε σταδιακά με επισκέπτες από ολόκληρη τη Λέσβο.

Ο Σύλλογος συνδέει την κινητοποίησή του για τη θεσμική προστασία της περιοχής με παλαιότερα σχέδια επιχειρηματικής αξιοποίησης της γύρω έκτασης, τα οποία, όπως υποστηρίζει, είχαν προκαλέσει αντιδράσεις και δικαστικές διαμάχες. Ακολούθησε η προσπάθεια χαρακτηρισμού της ως Προστατευόμενου Τοπίου, με τη συνδρομή εθελοντών επιστημόνων και φίλων του Συλλόγου.

Η προσπάθεια αυτή, σύμφωνα με το «Πόλιον», οδήγησε στην απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ ΑΑΠ 308/29-12-2017. Σήμερα, ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι η προστασία που επιτεύχθηκε τότε δοκιμάζεται από τις παρεμβάσεις οδοποιίας.

Τι καταγγέλλει για τον δρόμο

Στην ανακοίνωσή του, το «Πόλιον» καταγγέλλει επέμβαση με τσιμεντένιο δρόμο στην προστατευόμενη περιοχή. Επικαλείται το άρθρο 5 της απόφασης χαρακτηρισμού, το οποίο, όπως επισημαίνει, απαγορεύει τη διάνοιξη νέων δρόμων ή μονοπατιών.

Παράλληλα, αναφέρει ότι το άρθρο 6 επιτρέπει τη συντήρηση και την αισθητική βελτίωση των απολύτως αναγκαίων υφιστάμενων υποδομών, χωρίς επέκτασή τους, καθώς και την πεζοπορία εντός της προστατευόμενης περιοχής.

Το ερώτημα που θέτει προς τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι εάν οι διαπλατύνσεις, οι εκσκαφές και τα τεχνικά έργα βρίσκονται μέσα στα θεσμοθετημένα όρια προστασίας και εάν συμβιβάζονται με τους ειδικούς περιορισμούς της περιοχής. Ζητά, επίσης, να αποσαφηνιστεί εάν έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες εγκρίσεις.

Έντεκα τεχνικά απορροής και κλίσεις έως 19%

Πέρα από το ζήτημα της προστασίας του τοπίου, ο Σύλλογος θέτει συγκεκριμένα τεχνικά ερωτήματα για τον σχεδιασμό του έργου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της τεχνικής περιγραφής που επικαλείται, προβλέπονται έντεκα νέα τεχνικά απορροής και μία ιρλανδική διάβαση, ενώ οι κατά μήκος κλίσεις φτάνουν έως το 19%. Η χάραξη, όπως αναφέρει, διέρχεται από περιοχή με έντονο ανάγλυφο, διαδοχικές φυσικές γραμμές απορροής και απότομα πρανή.

Με αυτά τα δεδομένα, ζητά να τεκμηριωθεί η επάρκεια των υδραυλικών και γεωτεχνικών λύσεων, ιδίως ως προς τη διαχείριση των νερών της βροχής, τη σταθερότητα των πρανών και την αποφυγή διάβρωσης ή αλλοίωσης του φυσικού τοπίου.

Διαδοχικές παρεμβάσεις προς τις αρμόδιες αρχές

Η νέα διαμαρτυρία αποτελεί συνέχεια προηγούμενων ενεργειών. Στις 26 Φεβρουαρίου 2026, ο Σύλλογος υπέβαλε ένσταση με αριθμό πρωτοκόλλου 209/2026, θέτοντας ζητήματα παραλείψεων και πρόδηλου σφάλματος στην τήρηση θεσμοθετημένων περιβαλλοντικών όρων.

Στις 9 Οκτωβρίου 2026 ακολούθησε προσφυγή στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση, με κοινοποίηση στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

Η νεότερη παρέμβαση απευθύνεται στην Περιφέρεια και κοινοποιείται, μεταξύ άλλων, στην Αναπτυξιακή Βορείου Αιγαίου, στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, στην αρμόδια Διεύθυνση Προστασίας Βιοποικιλότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, στον Δήμο Μυτιλήνης και στη Δημοτική Ενότητα Πλωμαρίου.

Στην ανακοίνωσή του, το «Πόλιον» ευχαριστεί επίσης τη δημοσιογράφο Ανδρονίκη Κουτσαβλή και την εφημερίδα «Εμπρός» για την ανάδειξη του ζητήματος ήδη από τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.

Ζητούν τις μελέτες και ακριβή αποτύπωση των παρεμβάσεων

Ο Σύλλογος αναγνωρίζει την ανάγκη βελτίωσης της πρόσβασης στην Παναγιά Κρυφτή, επιμένει όμως ότι κάθε παρέμβαση πρέπει να τεκμηριώνεται και να συμμορφώνεται με το ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας της.

Για τον λόγο αυτό ζητά να του χορηγηθούν η εγκεκριμένη οριζοντιογραφία και μηκοτομή του έργου, οι υδραυλικές και γεωτεχνικές μελέτες, οι πράξεις περιβαλλοντικής αδειοδότησης ή απαλλαγής, καθώς και οι γνωμοδοτήσεις και εγκρίσεις των αρμόδιων φορέων.

Ζητά ακόμη διάγραμμα που να αποτυπώνει με ακρίβεια τη σχέση της προτεινόμενης επέμβασης με τα όρια του Προστατευόμενου Τοπίου, προκειμένου να ελεγχθεί πού ακριβώς σχεδιάζονται οι εργασίες και ποιοι περιορισμοί ισχύουν στα συγκεκριμένα σημεία.