
Κατώτερη των προσδοκιών του τουριστικού κόσμου της Λέσβου φαίνεται ότι εξελίσσεται φέτος η κίνηση των πτήσεων τσάρτερ από την Ευρώπη. Παρά την αισιοδοξία που υπήρχε στην έναρξη της περιόδου και τις εκτιμήσεις για σημαντική άνοδο, η σεζόν δεν έφερε τελικά το πολυαναμενόμενο «μεγάλο μπαμ».
Την προηγούμενη χρονιά η κίνηση έκλεισε κοντά στις 85.000 αφίξεις, ενώ οι φετινοί υπολογισμοί τοποθετούν τον τελικό αριθμό κάτω από τις 80.000. Πρόκειται για μια εξέλιξη που προκαλεί προβληματισμό, καθώς αρκετές πτήσεις από ευρωπαϊκές χώρες δεν κατέγραψαν τις υψηλές πληρότητες που ανέμεναν οι επαγγελματίες του κλάδου.
Την εικόνα αυτή περιγράφει στο «Ν» ο γνωστός τουριστικός πράκτορας της Λέσβου Λευτέρης Καραμπλιάς, ο οποίος δραστηριοποιείται αποκλειστικά στον ευρωπαϊκό τουρισμό, συνεργαζόμενος κυρίως με τις αγορές της Ολλανδίας και του Βελγίου.
Σύμφωνα με τον κ. Καραμπλιά, η φετινή σεζόν δεν εξελίχθηκε τόσο θετικά όσο αναμενόταν, παρά το καλό κλίμα που είχε διαμορφωθεί τους προηγούμενους μήνες. Τα αεροπλάνα δεν εμφάνισαν υψηλές πληρότητες, ενώ η Λέσβος εξακολουθεί να δυσκολεύεται να ενισχύσει τη θέση της στον ευρωπαϊκό τουριστικό χάρτη.
Όπως επισημαίνει, το νησί παραμένει σε μεγάλο βαθμό στάσιμο ως τουριστικός προορισμός εδώ και δεκαετίες, χωρίς να έχει ανανεώσει ουσιαστικά το προϊόν του και χωρίς να προσφέρει αρκετές νέες εμπειρίες στους επισκέπτες. Την ίδια ώρα, οι Ευρωπαίοι ταξιδιώτες γίνονται ολοένα και πιο απαιτητικοί, αναζητώντας πέρα από τη διαμονή και τη θάλασσα οργανωμένες δραστηριότητες, ιδιαίτερες εμπειρίες και περισσότερες επιλογές κατά τη διάρκεια των διακοπών τους.
Η φυσική ομορφιά, η γαστρονομία, ο πολιτισμός και η αυθεντικότητα της Λέσβου παραμένουν σημαντικά πλεονεκτήματα, ωστόσο δεν αρκούν από μόνα τους εάν δεν συνδεθούν με ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο τουριστικό προϊόν.
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά το παραδοσιακό μοντέλο των οργανωμένων διακοπών μέσω tour operators. Το συγκεκριμένο μοντέλο, όπως εξηγεί ο Λευτέρης Καραμπλιάς, έχει αρχίσει να υποχωρεί, καθώς όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες οργανώνουν μόνοι τους τις διακοπές τους.
Αρκετοί επιλέγουν να κλείσουν την τελευταία στιγμή τα αεροπορικά τους εισιτήρια και να αναζητήσουν ανεξάρτητα δωμάτιο, ξενοδοχείο ή κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η επιλογή αυτή προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία, χωρίς όμως να σημαίνει απαραίτητα ότι είναι και οικονομικότερη από ένα οργανωμένο πακέτο.
Ένα εβδομαδιαίο πακέτο διακοπών στη Λέσβο από χώρα της Ευρώπης διαμορφώνεται σήμερα περίπου από 500 έως 700 ευρώ, ενώ μόνο τα εισιτήρια με πτήση τσάρτερ μετ’ επιστροφής κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 150 και 200 ευρώ.
Οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί τουριστικοί οργανισμοί εμφανίζονται πλέον περισσότερο επιφυλακτικοί απέναντι στους λιγότερο γνωστούς προορισμούς. Προτιμούν περιοχές που διαθέτουν ήδη ισχυρή αναγνωρισιμότητα, σταθερή ζήτηση και μεγάλο αριθμό επισκεπτών, περιορίζοντας το επιχειρηματικό ρίσκο.
Η Λέσβος, παρά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, παραμένει ένας προορισμός με περιορισμένη προβολή σε σημαντικές ευρωπαϊκές αγορές. Η ένταξη ενός νέου προορισμού στο πρόγραμμα μιας μεγάλης εταιρείας προϋποθέτει εγγυήσεις ότι το εγχείρημα θα είναι βιώσιμο. Απαιτεί ακόμη εξασφαλισμένες ξενοδοχειακές κλίνες, συνεργασίες με τοπικές επιχειρήσεις και μια συνολική πρόταση που θα μπορεί να υποστηρίξει σταθερές πτήσεις για ολόκληρη τη σεζόν.
Για τον λόγο αυτό θεωρείται δύσκολη, υπό τις σημερινές συνθήκες, η είσοδος νέων αγορών όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει κατά καιρούς προς αυτή την κατεύθυνση.
Η βρετανική αγορά αποτελεί τη θετική εξαίρεση στη φετινή εικόνα. Η κίνηση από τη Μεγάλη Βρετανία εξελίσσεται ικανοποιητικά, ενώ για την επόμενη τουριστική περίοδο αναμένεται η προσθήκη ενός ακόμη δρομολογίου της Jet2 από το Λονδίνο.
Αντίθετα, η αγορά της Ολλανδίας, η οποία αποτελεί διαχρονικά μια από τις πιο σταθερές πηγές επισκεπτών για τη Λέσβο, φαίνεται ότι φέτος παρουσιάζει κάμψη σε σύγκριση με τις προηγούμενες χρονιές. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι Ολλανδοί τουρίστες αποτελούν εδώ και χρόνια βασικό τμήμα της ευρωπαϊκής τουριστικής κίνησης του νησιού.
Η σύγκριση με τη γειτονική Σάμο ενισχύει ακόμη περισσότερο τον προβληματισμό. Η Σάμος αναμένεται φέτος να ξεπεράσει τις 180.000 αφίξεις με πτήσεις τσάρτερ, καταγράφοντας αριθμό-ρεκόρ για το νησί από το 2000.
Το ενδιαφέρον για τη Σάμο εμφανίζεται αυξημένο από πολλές ευρωπαϊκές αγορές και ιδιαίτερα από τη Μεγάλη Βρετανία, όπου πλέον δραστηριοποιείται και η Jet2. Την ίδια στιγμή, το αεροδρόμιο της Μυτιλήνης εξακολουθεί να βρίσκεται στην τελευταία θέση ως προς τις αφίξεις μεταξύ των δεκατεσσάρων περιφερειακών αεροδρομίων που διαχειρίζεται η Fraport Greece.
Καθοριστική για τη φετινή τουριστική αγορά της Λέσβου ήταν, σύμφωνα με τον Λευτέρη Καραμπλιά, η παρουσία των Τούρκων επισκεπτών. Η μεγάλη κίνηση από τα απέναντι παράλια ενίσχυσε τα καταλύματα, την εστίαση, το εμπόριο και συνολικά την τοπική οικονομία, καλύπτοντας σε σημαντικό βαθμό το κενό που άφησε η μειωμένη ευρωπαϊκή αγορά.
Όπως παραδέχεται ο ίδιος, χωρίς τους Τούρκους τουρίστες τα πράγματα θα ήταν φέτος πολύ δύσκολα για τον τουρισμό της Λέσβου. Η διαπίστωση αυτή, ωστόσο, αναδεικνύει και την ανάγκη να ενισχυθεί παράλληλα η ευρωπαϊκή αγορά, ώστε το νησί να μη στηρίζεται υπερβολικά σε μία μόνο δεξαμενή επισκεπτών.
Η φετινή εικόνα λειτουργεί ως ακόμη ένα προειδοποιητικό μήνυμα. Η Λέσβος διαθέτει όλα τα βασικά στοιχεία για να διεκδικήσει ισχυρότερη θέση στον διεθνή τουρισμό, χρειάζεται όμως ανανέωση του προϊόντος της, νέες εμπειρίες, σταθερή προβολή, περισσότερες συνεργασίες και ένα οργανωμένο σχέδιο που θα πείσει τόσο τους ταξιδιώτες όσο και τις μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες.