Εκεί χάθηκε το παιχνίδι και βγήκαμε από τον χάρτη», λέει ο τουριστικός πράκτορας Ηλίας Πίκουλος, αναφερόμενος στην περίοδο της προσφυγικής κρίσης και στις επιπτώσεις της στον τουρισμό της Λέσβου. Η ανάκαμψη της κρουαζιέρας, όπως εξηγεί, δεν μπορεί να γίνει από τη μια χρονιά στην άλλη, καθώς οι εταιρείες σχεδιάζουν τα δρομολόγιά τους τέσσερα και πέντε χρόνια νωρίτερα. Μάλιστα, όπως ανέφερε, έχουν ήδη αρχίσει να καταγράφονται προσεγγίσεις για το 2028. 

Τα στοιχεία που παρουσίασε για την περίοδο 2003–2025 καταγράφουν συνολικά 333.556 επιβάτες και 603 προσεγγίσεις. Η καλύτερη χρονιά ως προς τον αριθμό των επιβατών ήταν το 2014, με 44.000, ενώ το 2025 καταγράφηκαν 5.007. Η πτώση από το υψηλότερο σημείο φτάνει περίπου το 89%.

Η κάμψη έγινε ιδιαίτερα έντονη μετά το 2015. Το 2017 οι επιβάτες έπεσαν στους 2.482, το 2018 στις 260, ενώ το 2020 δεν καταγράφηκε καμία προσέγγιση. Το 2025 εμφανίζει βελτίωση σε σχέση με το 2024, με 13 προσεγγίσεις έναντι επτά και 5.007 επιβάτες έναντι 3.432, αλλά η απόσταση από τα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας παραμένει μεγάλη.

Ο Πίκουλος εξήγησε ότι οι χρονιές με τις υψηλότερες επιδόσεις συνδέονταν και με μικρότερα πλοία που προσέγγιζαν τον Μόλυβο, αλλά και με εβδομαδιαίες αφίξεις από την Κύπρο. Για την αποβίβαση στον Μόλυβο, όπως ανέφερε, είχε βρεθεί τότε προσωρινή λύση μέσω της Πέτρας. Σήμερα, πρόσθεσε, γίνεται προσπάθεια να ανοίξει ξανά η κυπριακή αγορά, ενώ εξετάζεται και το ενδεχόμενο απευθείας αεροπορικής σύνδεσης.

Η έλλειψη ντόκου αφήνει τα πλοία αρόδο

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι η Μυτιλήνη δεν διαθέτει κατάλληλο ντόκο για να δένουν τα κρουαζιερόπλοια και να αποβιβάζονται οι επιβάτες απευθείας. Η εξυπηρέτηση με λάντζες εξαρτάται από τον καιρό και από τις αποφάσεις του καπετάνιου και της εταιρείας, που έχουν ως πρώτη προτεραιότητα την ασφάλεια των ταξιδιωτών.

Η μεταφορά με λάντζες απαιτεί συντονισμό, διαδοχικά δρομολόγια και αναμονή των επιβατών σε ομάδες. Για ένα πλοίο που μένει στο λιμάνι από το πρωί έως το απόγευμα, η διαδικασία μπορεί να χρειαστεί δύο ή τρεις λάντζες και να περιορίσει την ελευθερία των επισκεπτών να κατέβουν και να επιστρέψουν όποτε θέλουν. Ακόμη και όταν οι καιρικές συνθήκες δεν φαίνονται απαγορευτικές, οι εταιρείες μπορεί να επιλέξουν να μην αποβιβάσουν κόσμο.

Ο Πίκουλος αναφέρθηκε σε πρόσφατη περίπτωση κατά την οποία κρουαζιερόπλοιο δεν αποβίβασε επιβάτες στη Μυτιλήνη και συνέχισε προς άλλο λιμάνι. Για τον Νοέμβριο απομένουν, όπως είπε, τέσσερις με πέντε προγραμματισμένες προσεγγίσεις, για τις οποίες υπάρχει ανησυχία λόγω των καιρικών συνθηκών. Σύμφωνα με την ίδια παρέμβαση, περίπου 35 προσεγγίσεις που χάθηκαν από το νησί μεταφέρθηκαν στη Λήμνο.

Προσωρινή λύση στο νέο Γάμα  για να σωθούν αφίξεις

Μέχρι να προχωρήσει η κατασκευή εξωτερικού ντόκου, ο Πίκουλος προτείνει να εξεταστεί άμεσα η αξιοποίηση διαθέσιμης θέσης στο νέο Γάμα. Η λύση, όπως την περιέγραψε, θα προϋπέθετε να εξυπηρετηθεί το πλοίο της ακτοπλοϊκής γραμμής σε άλλη θέση, στο παλιό Γ, και να χρησιμοποιηθεί το νέο Γ για την πρόσδεση κρουαζιερόπλοιου.

Για να γίνει αυτό, απαιτείται συνεννόηση με τις λιμενικές υπηρεσίες και το Τελωνείο, καθώς ο χώρος δεν είναι διαμορφωμένος ως ζώνη ISPS. Ο στόχος θα ήταν να εξασφαλιστούν οι απαραίτητες εγκρίσεις ή εξαιρέσεις για δύο ή τρεις προσεγγίσεις, ώστε να μη χαθούν οι τελευταίες αφίξεις της χρονιάς.

Παράλληλα, ο Πίκουλος μίλησε για την ανάγκη να προσελκυστούν μικρότερα κρουαζιερόπλοια, μήκους περίπου 100 έως 130 μέτρων, τα οποία θα μπορούσαν να πλαγιοδετήσουν. Για πλοίο μήκους έως 180 μέτρων, ανέφερε ότι απαιτείται διαθέσιμο μήκος περίπου 220–230 μέτρων, ώστε να ασφαλιστούν οι κάβοι στην πλώρη και στην πρύμνη.