Με λόγια ευγνωμοσύνης για την προσφορά του στην προστασία και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Λέσβου, ο Δήμος Μυτιλήνης τίμησε τον Δρ. Παύλο Τριανταφυλλίδη, ανακηρύσσοντάς τον Επίτιμο Δημότη Μυτιλήνης. Η τελετή πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Παρασκευής 23 Οκτωβρίου στο Δημοτικό Θέατρο, έπειτα από ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.

Στις παρεμβάσεις του δημάρχου Παναγιώτη Χριστόφα, του πρώην υπουργού Αιγαίου Νίκου Σηφουνάκη και του δημοσιογράφου Στρατή Μπαλάσκα, ο οποίος συντόνισε την εκδήλωση, αναδείχθηκε η συμβολή του προϊσταμένου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου στη σύνδεση των μνημείων με τη σύγχρονη ζωή του νησιού. Κοινή αναφορά αποτέλεσαν η επιμονή του, η διάθεση συνεργασίας και η αντίληψη ότι η ιστορία ενός τόπου πρέπει να είναι προσβάσιμη στους ανθρώπους του.

Η προσφορά που δημιουργεί δεσμούς με έναν τόπο

Ο Παναγιώτης Χριστόφας χαρακτήρισε την ανακήρυξη ένδειξη τιμής και αναγνώρισης ενός πολύπλευρου επιστημονικού και διοικητικού έργου. Στάθηκε στη διαρκή παρουσία του Παύλου Τριανταφυλλίδη, στη συνεργασία του με τους τοπικούς φορείς και στη συμβολή του στην ενίσχυση της σχέσης της κοινωνίας με την πολιτιστική της κληρονομιά.

Για τον δήμαρχο, μία από τις σημαντικότερες παρακαταθήκες του τιμώμενου είναι ότι ανέδειξε τον αρχαιολογικό πλούτο της Λέσβου ως ζωντανό στοιχείο της ταυτότητας και της καθημερινότητας του νησιού, πέρα από τα όρια των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η προστασία του πολιτισμού αποτελεί συλλογική ευθύνη και πολιτική επιλογή, που αφορά την αυτοδιοίκηση, τους θεσμούς, την επιστημονική κοινότητα και τους πολίτες. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην πρόσβαση των παιδιών και των νέων στην ιστορία του τόπου τους, καθώς και στη δυνατότητα του πολιτισμού να στηρίξει την κοινωνική συνοχή και την αναπτυξιακή προοπτική της Λέσβου.

Σε προσωπικό τόνο, δήλωσε ότι αισθάνεται τυχερός τόσο ως κάτοικος του νησιού όσο και ως δήμαρχος για την παρουσία και τη συνεργασία με τον Παύλο Τριανταφυλλίδη. Όπως επισήμανε, ένας άνθρωπος που δεν γεννήθηκε στη Λέσβο τη γνώρισε, την αγάπησε και αφιέρωσε σημαντικό μέρος της ζωής του στην ανάδειξή της.

«Η σχέση μας με έναν τόπο χτίζεται μέσα από την αγάπη, τη συμμετοχή και την προσφορά», ανέφερε, ευχαριστώντας δημόσια τον τιμώμενο για την ανταπόκριση, την εμπιστοσύνη και την κοινή αντίληψη ότι οι θεσμοί οφείλουν να συνεργάζονται για το καλό του τόπου.

Το «μαρμάρινο κεφάλι» του Σεφέρη

Ο Στρατής Μπαλάσκας επέλεξε να προσεγγίσει την προσφορά του Παύλου Τριανταφυλλίδη μέσα από την ποίηση του Γιώργου Σεφέρη. Με αφετηρία το ποίημα Γ΄ της συλλογής «Μυθιστόρημα» και την εικόνα του μαρμάρινου κεφαλιού που βαραίνει εκείνον που το κρατά, μίλησε για την ευθύνη διαχείρισης της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στη δική του ανάγνωση, ο Παύλος Τριανταφυλλίδης είναι ο άνθρωπος που τα τελευταία χρόνια έχει αναλάβει στη Λέσβο αυτό το βαρύ φορτίο, δίνοντας διέξοδο σε μια σχέση με το παρελθόν που συχνά έμοιαζε δύσκολη για την τοπική κοινωνία.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την αποκάλυψη τμημάτων των τειχών της κλασικής Μυτιλήνης κατά τις ανασκαφικές εργασίες στο Κάστρο. Συνέδεσε τα ευρήματα με την αποστασία των Μυτιληναίων από την Αθηναϊκή Συμμαχία και όσα ακολούθησαν, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η αρχαιολογική έρευνα επαναφέρει στο προσκήνιο καθοριστικές στιγμές της ιστορίας της πόλης.

«Δημιούργησε τόσα, όσα επί μισό αιώνα ήταν ζητούμενα»

Ιδιαίτερα θερμή, αλλά και με αιχμές για παλαιότερες πρακτικές στη διαχείριση των μνημείων, ήταν η ομιλία του Νίκου Σηφουνάκη. Ο πρώην υπουργός περιέγραψε τον τιμώμενο ως επιστήμονα και δημόσιο λειτουργό ο οποίος, στη δεκαετή περίπου παρουσία του στη Λέσβο, «δημιούργησε τόσα, όσα επί μισό αιώνα ήταν ζητούμενα».

Με αφετηρία την τοποθέτησή του ως νομάρχη Λέσβου πριν από 43 χρόνια, αναφέρθηκε στις περιορισμένες υποδομές και στην υποστελέχωση των υπηρεσιών πολιτισμού εκείνης της εποχής. Περιέγραψε αρχαιολογικούς χώρους χωρίς στοιχειώδη περίφραξη και μνημεία που χρειάζονταν επείγουσες παρεμβάσεις, θυμίζοντας τις προσπάθειες για το Κάστρο Μυτιλήνης, το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο της Μόριας, το Ιερό των Μέσων, το αρχαίο θέατρο και τη δημιουργία σύγχρονου Αρχαιολογικού Μουσείου.

Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε η διαφορετική αντίληψη για την προστασία των μνημείων. Όπως υποστήριξε, επί χρόνια κυριαρχούσε μια συντηρητική προσέγγιση, η οποία περιόριζε τις παρεμβάσεις κυρίως στη στερέωση και τη συντήρηση. Αντιπαρέβαλε σε αυτήν την αντίληψη την αναστήλωση και την αποκατάσταση, με επιστημονική τεκμηρίωση και στόχο να αποκτούν τα μνημεία ξανά αναγνωρίσιμη μορφή και ενεργό θέση στη ζωή των πολιτών.

Σε αυτή την προσέγγιση ενέταξε το έργο του Παύλου Τριανταφυλλίδη, κάνοντας αναφορές στα παραδείγματα του Πέτρου Θέμελη στην Αρχαία Μεσσήνη και στις αναστηλωτικές παρεμβάσεις σε άλλα μνημεία της χώρας.

Το Κάστρο και οι χώροι που αποκτούν ξανά ζωή

Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του Νίκου Σηφουνάκη είχε η αλλαγή της εικόνας του Κάστρου Μυτιλήνης. Περιέγραψε τη συγκίνησή του βλέποντας την αποκατάσταση των επάλξεων, τις παρεμβάσεις στα τείχη, την επανάχρηση μικρών κτισμάτων και την περιπατητική διαδρομή γύρω από το μνημείο.

Εξέφρασε την εκτίμηση ότι, με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, το Κάστρο μπορεί να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα τοπόσημα της Λέσβου και του Αιγαίου.

Αναφέρθηκε επίσης στη μετατροπή των αποθηκών Σάλτζα σε χώρο πολιτισμού, στις ανασκαφικές έρευνες στο αρχαίο θέατρο, στις περιοδικές εκθέσεις, στις εκδόσεις και στα εκπαιδευτικά προγράμματα της Εφορείας. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στην παρουσίαση του αρχαίου ελαιοτριβείου στο Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, μέσα από την οποία ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει την παραγωγή του ελαιολάδου στην αρχαιότητα.

Παράλληλα, χαρακτήρισε σημαντική τη συνεργασία του Δήμου Μυτιλήνης με την Εφορεία για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της πόλης, συνδέοντάς την με την ανάγκη μιας συνολικής προσέγγισης στην ανάδειξη της ιστορικής της φυσιογνωμίας.

Παρέμβαση και για τη βιομηχανική κληρονομιά

Απευθυνόμενος στον Παναγιώτη Χριστόφα, ο πρώην υπουργός ζήτησε να συνεχιστεί η προσπάθεια διάσωσης και αξιοποίησης των βιομηχανικών μνημείων που ανήκουν στον Δήμο. Αναφέρθηκε στα παλιά ελαιοτριβεία και στα βιομηχανικά κτίρια της Λέσβου, υπογραμμίζοντας τις δυνατότητες που προσφέρουν οι χρηματοδοτήσεις του ΕΣΠΑ.

Ιδιαίτερα για το Πέραμα, το οποίο χαρακτήρισε «Μάντσεστερ της Λέσβου», πρότεινε την εκπόνηση μελέτης ανάπλασης που θα αναδεικνύει τη βιομηχανική του ταυτότητα. Παράλληλα, εξέφρασε τη λύπη του για την απώλεια του παλιού σαπωνοποιείου, υποστηρίζοντας ότι υπήρχε μελέτη αποκατάστασης που δεν αξιοποιήθηκε.

 " alt="">