Δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Θέατρο μια καλά οργανωμένη εκδήλωση προς τιμή του Λεσβίου αρχιτέκτονα Αργύρη Αδαλή.Είχε προηγηθεί η ΕΡΤ(ΕΡΑ-ΑΙΓΑΙΟΥ) με σχετικό αφιέρωμα.Ομιλητές με ενδιαφέρουσες εισηγήσεις,φώτισαν την ιστορία της πόλης τη περίοδο του 19ου-αρχές του 20ου.

Ακούστηκαν ενδιαφέρουσες προτάσεις όπως ότι θα πρέπει αποδοθεί επί τέλους τιμή στο Λέσβιο αρχιτέκτονα.Τα έργα που φέρουν την υπογραφή του είναι πολλά και σημαντικά,όχι μόνο στη πόλη της Μυτιλήνης αλλά σε προάστια και οικισμούς.
O μεγαλόπρεπο  ναός του Αγίου Θεράποντα ξεκίνησε να οικοδομείται τα χρόνια της Οθωμανοκρατίας είναι έργο του.

Χαρακτηριστικό τοπόσημο και σύμβολο της πόλης.Ο μεγαλοπρεπής ναός των χριστιανών. Η αρχική επικάλυψη φέρεται ότι ήταν τσίγκος,δεν έχουμε παραπάνω πληροφορίες σχετικά με τα ποιοτικά και τεχνικά χαρακτηριστικά του.
Η αντοχή στο χρόνο αποδείχτηκε.

Η ελαφρότητα του υλικού σίγουρα ήταν μέσα στις επιλογές του αρχιτέκτονα.
Eπίσης η χρήση του τσίγκου-ψευδάργυρου ήταν διαδεδομένη στην Ευρώπη και στη περίοδο του εκδυτικισμού της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Πιθανόν η αφορμή αυτών των εκδηλώσεων να δόθηκε λόγω των έργων συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου που από καιρό είχαν ήδη ξεκινήσει και περιλάμβαναν και την αντικατάσταση της επικάλυψης του τρούλου και των τρουλίσκων.

Το νέο υλικό που χρησιμοποιήθηκε  είναι ο Τιτανιούχος ψευδάργυρο σε σκούρα γκρι απόχρωση η οποία αλλοίωσε την επιβλητικότητα ,το χαρακτήρα, τη μορφολογία του μνημείου και την επανένταξη του στον ιστορικό αστικό ιστό της πόλης.
Με την ολοκλήρωση της ανακατασκευής της επικάλυψης του πρώτου τρουλίσκου
φάνηκε η διαφορά στη χρωματική απόχρωση.

Προέκυψαν οι πρώτες δικαιολογημένες αντιδράσεις του κόσμου σε μορφή σούσουρου οι οποίες με τον ίδιο τρόπο διασκεδάστηκαν από τους διαφόρους του επί παντός επιστητού, ότι με το χρόνο θα ανοίξει το χρώμα.

Δεν προσδιόρισαν το χρόνο...μπορεί στα δισέγγονα ή τα τρισέγγονα του Αδαλή.
Το συγκεκριμένο υλικό δεν αλλάζει χρωματικά, έτσι θα μείνει.
Υπάρχει όμως και σε ανοιχτές αποχρώσεις όμοιες με το αρχικό, σε διάφορες ποιότητες με το ανάλογο κόστος (αν αυτό ήταν το πρόβλημα).
Βέβαια όσο και να  ήταν άξιζε για ένα τόσο σημαντικό μνημείο της πόλης.
Σχετικά με τον αρχιτέκτονα του έργου μάθαμε, έχουν γραφεί κατά καιρούς πολλά και για το συγκεκριμένο μνημείο.

Για τους τωρινούς μελετητές του έργου τίποτα.
Ούτε μια απάντηση εκ μέρους τους στα σχόλια της τοπικής κοινωνίας.
Αντίθετα με την εδώ Εφορεία Αρχαιοτήτων που παρουσιάζει  τις προγραμματισμένες και υλοποιημένες μελέτες και τους μελετητές για ενημέρωση του κοινού.
Μια επίσημη και τεκμηριωμένη πληροφόρηση από πλευράς του φορέα του έργου
θα φώτιζε δικαιολογημένες απορίες.

Η αντίδραση έρχεται καθυστερημένα,αλλά οι πρώτοι που θα έπρεπε να εκφράσουν άποψη είναι οι φορείς. Μέχρι στιγμής τίποτα.
Τα ίδια θα επαναλαμβάνονται για κάθε σημαντικό έργο;
Σχετικά με το υλικό, όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να ενημερωθούν από το διαδίκτυο, Τιτανιούχος ψευδάργυρος..κάποια άκρη θα βγάλουν.

*Ο Στρατής Φραντζέσκος είναι Αρχιτέκτων, μέλος του ICOMOS