Μετά την καταστροφή του ΚΥΤ της Μόριας (καταστροφή που έκανε ακόμα δυσκολότερη τη ζωή των προσφύγων-μεταναστών) το προσφυγικό στη Λέσβο εισέρχεται σε νέα περίοδο.Οι νοήμονες και ψύχραιμοι πολίτες ( ελπίζω να μην είμαστε οι λιγότεροι) οφείλουμε να προχωρήσουμε επειγόντως σε ορισμένες παραδοχές και στη συνέχεια να καταθέσουμε μιά συνεκτική και ρεαλιστική πρόταση προς κάθε κατεύθυνση (κυβέρνηση, αντιπολίτευση, τοπ.αυτοδιοίκηση) και να ζητήσουμε επιτακτικά την υιοθέτησή της.

Παραδοχή πρώτη: Καλώς επελέγη το πεδίο βολής του Καρά Τεπέ γιά την επείγουσα στέγαση.Οι άνθρωποι δεν είταν δυνατόν να παραμένουν στο δρόμο και ο οδικός άξονας να μένει κλειστός.Η επιλογή άλλων χώρων θα συνεπαγόταν πιθανότατα την άρνηση των π.μ. μπροστά στο άγνωστο, τη βίαιη επιβίβασή τους σε μεταφορικά μέσα καθώς και τη σύγκρουση της αστυνομίας με διαμαρτυρόμενους πολίτες άλλων περιοχών με τους πρόσφυγες στη μέση (μην ξεχνάμε το προηγούμενο της Καράβας). Είταν η μόνη "ευτυχής" και αναίμακτη επιλογή.

Παραδοχή δεύτερη:Ο καταυλισμός στο π.βολής δεν μπορεί παρά να είναι εντελώς προσωρινός.Η ζωή μέσα σ' αυτόν σύντομα θα γίνει αβίωτη.Κανείς δεν μπορεί ν' αντέξει για πολύ μέσα σε πλαστικά κλουβιά κολλητά το ένα στο άλλο, πάνω στο χώμα και τη ζέστη και αύριο στη λάσπη, τους ανέμους και την παγωνιά .Σύντομα το πεδίο βολής του στρατού θα μετατραπεί σε πεδίο βολής του κορωνοιού.Κανείς δεν πρέπει να οδηγηθεί στην απελπισία.Κανείς δεν θα αντέξει μιά δεύτερη καταστροφή. Ούτε οι πρόσφυγες ούτε η κοινωνία.Μιά νέα κρίση πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία.

Παραδοχή τρίτη και πιό σημαντική: Στο ορατό μέλλον οι προσφυγικές-μεταναστευτικές μετακινήσεις προς την Ευρώπη δεν πρόκειται να σταματήσουν, ούτε βεβαίως η γεωγραφία να αλλάξει.Οι πόλεμοι, οι εμφύλιες συρράξεις, τα αυταρχικά καθεστώτα, η φτώχια και η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσουν να " παράγουν" μετακινούμενους πληθυσμούς.Η Ιταλία, η Ισπανία, η Ελλάδα, με πρωτοκαθεδρία τα νησιά του Αν.Αιγαίου, θα παραμείνουν πύλες εισόδου.Οι εφαρμοζόμενες πρακτικές αποτροπής( κατάφορα απάνθρωπες και ενελώς παράνομες) δεν πρόκειται να εξαφανίσουν τις ελεύσεις. Στην "καλύτερη" περίπτωση απλώς θα τις περιορίσουν.Από την άλλη, παρά τις συζητήσεις στην Ευρωπαική Ενωση γιά την υιοθέτηση νέου συμφώνου γιά τη μετανάστευση, η ευρωπαική πολιτική δεν φαίνεται να οδεύει σε ριζική μεταρρύθμιση.Θα παραμείνει αρνητική έως εχθρική, αυτή της Ευρώπης-φρούριο, με τις χώρες πρώτης γραμμής στις επάλξεις.Οι μετεγκαταστάσεις δικαιούχων ή αιτούντων άσυλο προς άλλες ευρωπαικές χώρες θα είναι δυσχερείς και περιορισμένες.

Συμφωνώντας με τις παραπάνω παραδοχές, η κυβέρνηση, η αντιπολίτευση, η τοπική αυτοδιοίκηση, θα είταν ευχής έργο να προχωρήσουν σε μιά δημόσια συμφωνία πάνω σε εφικτούς στόχους που να περιλαμβάνει:

-Δέσμευση της κυβέρνησης γιά εκκένωση της Λέσβου από τον υφιστάμενο προσφυγικό πληθυσμό ως το τέλος του χρόνου.Ανάκληση της μίσθωσης ως το 2.025 των όμορων στο π.βολής ιδιοκτησιών και περιορισμό της στο τρέχον έτος.Ακύρωση του σχεδίου κατασκευής Κέντρου κράτησης πολλών χιλιάδων.Να μην διαφεύγει ότι η "Μόρια" δεν κάηκε στη Λέσβο.Κάηκε σε ολόκληρο το Αν.Αιγαίο.

-Αμεση ίδρυση νέου Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης γιά τους νεοεισερχόμενους, περιορισμένου δυναμικού (γιά παράδειγμα, θα μπορούσε να μετατραπεί σε ΚΥΤ το υφιστάμενο "παλιό" κέντρο φιλοξενίας στον Κ.Τεπέ, δυναμικότητας 1.200 προσώπων).Το ΚΥΤ να είναι πραγματικά αυτό που λέει το όνομά του, κέντρο ταυτοποίησης και όχι χώρος κράτησης και αναμονής έως την απονομή ή μη ασύλου.Μετά την ταυτοποίηση ( διαδικασία 20 ημερών) οι νεοεισερχόμενοι να μετακινούνται για το άσυλο στην ενδοχώρα.Οπως όλοι συμφωνούμε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να είναι αποθήκη ανθρώπων γιά λογαριασμό της Ευρώπης, παρομοίως πρέπει να συμφωνήσουμε ότι τα νησιά δεν πρέπει να είναι αποθήκες γιά λογαριασμό της Ελλάδας.

Είναι πραγματοποιήσιμοι αυτοί οι στόχοι;Η τοπική κοινωνία έχει την ωριμότητα να τους διεκδικήσει αποδεχόμενη τις παραπάνω παραδοχές; Υπάρχουν οι πολιτικές προυποθέσεις γιά την υλοποίησή τους; Διαθέτουν οι εμπλεκόμενοι την πολιτική επάρκεια, την ειλικρίνεια και τη γενναιότητα γιά μιά ριζική αλλαγή του τοπίου; Θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στα ερωτήματα αυτά στο επόμενο σημείωμα.

*Ο Στρατής Πάλλης είναι πρώην Δήμαρχος Μυτιλήνης