Κάθε πρόβλημα, όσο δυσεπίλυτο κι αν είναι, απαραίτητη προϋπόθεση για να επιλυθεί, είναι να δει κανείς την πραγματικότητα κατάματα.

ΝΑΙ η Μόρια πρέπει να κλείσει.
ΝΑΙ οι μετανάστες και οι πρόσφυγες πρέπει να απομακρυνθούν από το νησί.
ΝΑΙ το νησί δεν μπορεί διαχρονικά να σηκώνει ένα τέτοιο βάρος του μεταναστευτικού προβλήματος.
Όμως είτε μας αρέσει είτε όχι,
ΟΧΙ οι μετανάστες ή οι πρόσφυγες δεν μπορούν ως δια μαγείας αύριο το πρωί να εξαφανιστούν.
ΟΧΙ καμία λύση μαζικής τους μεταφοράς οπουδήποτε αλλού σε άμεσο ή πολύ μικρό χρονικό διάστημα δεν είναι εφαρμόσιμη, λόγω κορωνοιού.
ΟΧΙ ούτε το νησί ούτε η χώρα δεν αντέχει ούτε διχόνοια ούτε διαμάχες ούτε οδομαχίες, αυτή την εποχή και για όσο διαρκεί η πιο επικίνδυνη τουρκική απειλή μετά το 1974, για σύρραξη ή την αφαίρεση μέρους της εθνικής μας κυριαρχίας.

Άρα θα πρέπει να σχεδιαστεί και να συμφωνηθεί μία σύνθετη λύση σε ένα σύνθετο πρόβλημα και να υπάρξει γραπτώς κοινή συμφωνία, με αντισυμβαλλόμενους από τη μία την ελληνική κυβέρνηση και από την άλλη τους δύο Δήμους και την Περιφέρεια, με συγκεκριμένο δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης με πρόβλεψη για ρήτρες αρκετών εκατομμυρίων προς την κυβέρνηση, άμεσα εισπρακτέων σε περίπτωση μη έγκαιρης ολοκλήρωσης και κυρώσεις προς τους υπογράφοντες σε περίπτωση αθέτησης των όρων, με δυνατότητα μόνο μικρής παράτασης και μόνο όσον αφορά την ολοκλήρωση.

Η συμφωνία θα πρέπει να αφορά:
Την άμεση στέγαση ευπαθών ομάδων (γυναίκες και παιδιά) σε πλοία, τη παρακολούθησή τους ως προς τον κορωνοιό και την απομάκρυνση τους σύντομα προς κέντρα στην ηπειρωτική χώρα ώστε ο συνολικός αριθμός των μεταναστών-προσφύγων να μειωθεί άμεσα σημαντικά.

Τη δημιουργία άμεσα τεσσάρων νέων προσωρινών δομών, δύο σε κάθε δήμο, μέγιστου αριθμού 1000-2000 ατόμων έκαστη με πλήρη αστυνόμευση, μακριά από οικισμό και περιοχές εθνικής ασφάλειας ή δάση και το λεσβιακό ελαιώνα, με προκαθορισμένο χρόνο κατάργησης. Με αυτό τον τρόπο θα υπάρξει δίκαιη ισοκατανομή Β-Ν-Α-Δ, μακριά από τη Μόρια, μικρότερων κοινοτήτων ευκολότερα διαχειρίσιμων, όπου θα υπάρχει αστυνόμευση και θα ισχύει και θα εφαρμόζεται ο νόμος.

Τη δημιουργία νέου κλειστού κέντρου σε κοινά αποδεκτή θέση με ορίζοντα κάποιων μηνών για τη μετεγκατάσταση. Μέχρι τη δημιουργία της δομής θα έχουν κριθεί αρκετές από τις αιτήσεις ασύλου.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αυστηροποίηση περαιτέρω του νομικού πλαισίου για τους παράνομα εισερχόμενους στη χώρα καθώς και για τους αιτούντες ασύλου με παραβατική συμπεριφορά. Για τις οποιεσδήποτε αντιδράσεις στην αυστηροποίηση από τρίτες χώρες και δη ευρωπαϊκές ή την Ύπατη Αρμοστεία μπορεί να γίνει επίκληση στους πραγματικούς λόγους εθνικής ασφάλειας, αλλά και προτροπή να ανοίξουν τις πρεσβείες τους οι χώρες αυτές σε τουρκικό έδαφος για να δεχθούν αιτήσεις ασύλου και να βοηθήσουν απευθείας αυτούς τους ανθρώπους γλιτώνοντάς τους από τους διακινητές.

Επίσης απαραίτητη είναι η απομάκρυνση της πλειοψηφίας των ΜΚΟ (πλην ιατρικών υπηρεσιών) από τις δομές και εάν επιθυμούν να προσφέρουν κοινοφελές έργο, όλη η διαχείριση να γίνεται από προσωπικό των δήμων με έκτακτες προσλήψεις συμβασιούχων με πόρους των ΜΚΟ.

Δεν υπάρχει λύση χωρίς συμβιβασμό, μέλλον χωρίς σύμπνοια και εμπιστοσύνη, αποτελεσματικότητα χωρίς ανάληψη ευθύνης και σύνδεση με σημαντικές ρήτρες.
Αν η κυβέρνηση αποτύχει, θα αναλάβει η τοπική αυτοδιοίκηση εισπράττοντας τις ρήτρες να ολοκληρώσει.

Αν η τοπική κοινωνία δεν δεχθεί κάποια λύση, η μη λύση θα είναι σαφώς χειρότερη, απτό παράδειγμά τα 5 έτη άναρχης και ανεξέλεγκτης λειτουργίας της ανοιχτής δομής Μόριας με την σημερινή θλιβερή κατάληξη.