Μέσα Φλεβάρη και η Ισπανία ανακοινώνει πακέτο αποζημιώσεων 2,17 δισ. ευρώ για ζημιές από θεομηνίες (παρατεταμένες βροχοπτώσεις και αέρας) και μάλιστα προβλέπει αυτόματη καταβολή ενισχύσεων χωρίς αιτήσεις, στην Ελλάδα οι παραγωγοί της Αγιάσου περιμένουν 9 μήνες απλώς για να δουν τα πορίσματα της αρχικής εκτίμησης. Το παράδειγμα των αγροτών της Αγιάσου είναι ενδεικτικό καθώς στην χώρα θεωρείται μεγάλη επιτυχία αν ο ΕΛΓΑ πληρώσει αποζημιώσεις στους αγρότες ένα χρόνο μετά τις ζημία που έχουν υποστεί.

Τα δύο περιστατικά τα αντλήσαμε από την ειδησεογραφία των ημερών, Ελληνική και Ισπανική, και αναδεικνύουν τη διαφορά φιλοσοφία του κράτους απέναντι στον αγροτικό κόσμο. Η Ισπανία δεν είναι κανένα «αγροτικό» κράτος. Απλά εκεί είναι αντιληπτό πως αν δεν στηριχθούν άμεσα οι αγρότες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η ζημιά θα περάσει στον παραγωγικό κύκλο όλης της Ισπανικής οικονομίας.

Έτσι με το που σταμάτησαν οι βροχές στην Ισπανία, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε άμεσα κονδύλι 2,174 δισ. ευρώ για ζημιές στην αγροτική παραγωγή και στις υποδομές. Από αυτά, 2,121 δισ. ευρώ κατευθύνονται στην αντιστάθμιση απώλειας εισοδήματος, με ελάχιστο ποσό 5.000 ευρώ και μέγιστο 25.000 ευρώ ανά εκμετάλλευση. Παράλληλα, η κυβέρνηση ζήτησε πρόσβαση στο αποθεματικό κρίσης της ΕΕ ύψους 450 εκατ. ευρώ και ενεργοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης, διεκδικώντας πρόσθετους πόρους.

Οι αποζημιώσεις θα δοθούν αυτόματα, χωρίς ο παραγωγός να μπει σε διαδικασία γραφειοκρατικής ταλαιπωρίας. Το μήνυμα είναι σαφές. Το κράτος αναγνωρίζει την απώλεια εισοδήματος ως επείγον ζήτημα επιβίωσης και παρεμβαίνει άμεσα για να διασφαλίσει ελάχιστο εισόδημα.

Στην Αγιάσ, οι ζημιές από τη βροχόπτωση της 26/05/25 καταγράφηκαν, όμως τα πορίσματα του ΕΛΓΑ αναρτήθηκαν μόλις τον Φεβρουάριο του 2026. Δηλαδή 9 μήνες μετά το συμβάν. Οι παραγωγοί καλούνται τώρα να ενημερωθούν, να ελέγξουν τα στοιχεία και, εφόσον διαφωνούν, να καταθέσουν αίτηση επανεκτίμησης. Έτσι στην καλύτερη περίπτωση τον προσεχή Μάη θα πληρωθούν τις αποζημιώσεις τους αν και εφόσον υπάρχουν χρήματα στον ΕΛΓΑ. Αυτή την πραγματικότητα βιώνει όλος ο αγροτικός κόσμος σε όλη την Ελλάδα.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό.

Στην Ισπανία, η απώλεια εισοδήματος αντιμετωπίζεται ως μακροοικονομικός κίνδυνος για ολόκληρες περιφέρειες. Στην Ελλάδα, η αποζημίωση μοιάζει να αντιμετωπίζεται ως διοικητική εκκρεμότητα που μπορεί να περιμένει.

Όταν μια περιοχή πλήττεται από θεομηνία, η καθυστέρηση 9 ή 12 μηνών στην καταβολή αποζημιώσεων ισοδυναμεί με έμμεση οικονομική ασφυξία. Δεν πρόκειται μόνο για χαμένες παραγωγές. Πρόκειται για χαμένη ρευστότητα, για αδυναμία επανεκκίνησης, για αυξημένο δανεισμό ή εγκατάλειψη καλλιεργειών.

Η ελληνική πολιτεία συχνά επικαλείται τους δημοσιονομικούς περιορισμούς, κοινοτικούς κανονισμούς, εθνική νομοθεσία και πάει λέγοντας. Όμως το παράδειγμα της Ισπανίας δείχνει ότι, όταν υπάρχει πολιτική βούληση, ενεργοποιούνται άμεσα εθνικοί και ευρωπαϊκοί μηχανισμοί. Διεκδικούνται επιπλέον πόροι, επιταχύνονται διαδικασίες, απλοποιούνται προϋποθέσεις.

Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα που μεταθέτει το βάρος στον ίδιο τον παραγωγό. Εκείνος πρέπει να δηλώσει, να περιμένει, να ελέγξει, να ενιστάμενος, να ξαναπεριμένει.

Η σύγκριση των δύο περιπτώσεων που κάνουμε δείχνει την διαφορά ταχύτητας και προτεραιοτήτων.

Αν ο πρωτογενής τομέας θεωρείται πράγματι στρατηγικός, τότε η αποζημίωση από φυσικές καταστροφές δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα διοικητική διαδικασία. Πρέπει να λειτουργεί να υπάρχει μηχανισμός άμεσης σταθεροποίησης του αγροτικού εισοδήματος.