Η συζήτηση για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής μετά το 2027 φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον κίνδυνο επανεθνικοποίησης, με αφορμή τα σενάρια που εξετάζονται στις Βρυξέλλες για υποχρεωτική εθνική συγχρηματοδότηση. Το θέμα τέθηκε προς συζήτηση σήμερα Τρίτη 23 Σεπτεμβρίου στην συνεδρίαση της Συμβουλίου των υπουργών Γεωργίας. Κι ουσιαστικά η πρόταση αυτή έρχεται σε απάντηση των αιτημάτων για αύξηση των πόρων της ΚΑΠ πάνω από τα 300 δις ευρώ που προβλέπονται για την νέα προγραμματική περίοδο. Βέβαια η μερική ή ολική επαναεθνικοποίηση της ΚΑΠ δεν έγινε δεκτή από τα κράτη μέλη του Ευρωπαϊκού νότου που λαμβάνουν περισσότερα χρήματα ως επιδοτήσεις από αυτά που δίνουν.

Όμως, η επανεθνικοποίηση της ΚΑΠ ανοίγει το δρόμο για ουσιαστική κατάργηση της ως ενιαίας πολιτικής των κρατών μελών της Ε.Ε. Πολύ απλά αν οι κρατικοί προϋπολογισμοί χρηματοδοτούν την πρωτογενή παραγωγή δεν υπάρχει η Ε.Ε. και τα όργανα της να είναι αυτοί που θα ορίζουν τους κανόνες.

Η Ελλάδα, μέσω του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστα Τσιάρα, δήλωσε αντίθετη σε αυτή την προοπτική. «Μια τέτοια επιλογή θα οδηγούσε σε σοβαρές ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών και θα υπονόμευε την ενιαία φύση της ΚΑΠ», υπογράμμισε ο υπουργός, τονίζοντας πως η εθνική θέση παραμένει αμετακίνητη: «Θέλουμε μια ΚΑΠ ισχυρή, με επαρκή προϋπολογισμό, χωρίς επανεθνικοποίηση, που θα κρατά ζωντανή την ύπαιθρο και θα εγγυάται επισιτιστική ασφάλεια για όλους».

Ο κ. Τσιάρας επισήμανε ότι οι αγρότες και οι τοπικές κοινωνίες βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με μια τριπλή κρίση –πόλεμος στην Ουκρανία, ενεργειακή ακρίβεια, φυσικές καταστροφές– και δεν μπορούν να αντέξουν ένα ακόμη βάρος που θα έθετε σε κίνδυνο την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής. Στήριξε, μάλιστα, την πρόταση για επιστροφή στον κανόνα αποδέσμευσης N+3 αντί του N+2, προκειμένου τα κράτη-μέλη να έχουν τον απαιτούμενο χρόνο να απορροφήσουν αποτελεσματικά τους διαθέσιμους πόρους της αγροτικής ανάπτυξης.

Ο Τσιάρας για την αλιευτική πολιτική

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον τομέα της αλιείας, σημειώνοντας ότι η απλούστευση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής είναι αναγκαία για να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των παράκτιων κοινωνιών. Όπως είπε, η δορυφορική παρακολούθηση πολύ μικρών σκαφών συνεπάγεται δυσανάλογο κόστος, ενώ η υπεραλίευση από τρίτες χώρες στις ελληνικές θάλασσες υπονομεύει την προσπάθεια διατήρησης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Η ελληνική αντιπροσωπεία συνέδεσε, τέλος, την ανάγκη διατήρησης μιας ενιαίας, ισχυρής ΚΑΠ με τη στρατηγική σημασία της για την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή στην Ευρώπη. Όπως επισημαίνεται και στην ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ, η προστασία των εισοδημάτων των αγροτών, η μείωση της γραφειοκρατίας και η επαρκής χρηματοδότηση μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού παραμένουν αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες.

Σε διαφορετική περίπτωση, η επανεθνικοποίηση της ΚΑΠ θα σήμαινε ότι η στήριξη των αγροτών θα εξαρτάται από τις δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε κράτους-μέλους, οδηγώντας σε νέα χάσματα μεταξύ Βορρά και Νότου και θέτοντας σε αμφισβήτηση το ίδιο το θεμέλιο της ευρωπαϊκής γεωργικής πολιτικής.