Ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα πρόσφατης έρευνας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) για την παρουσία υπερφθοριωμένων αλκυλιωμένων ουσιών (PFAS), των λεγόμενων «παντοτινών χημικών», σε αυγά από οικόσιτες κότες σε πέντε περιοχές της χώρας.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science of The Total Environment, ανέλυσε αυγά από Αττική, Βοιωτία, Ηλεία, Μαγνησία και Σέρρες, δείχνοντας ότι σε όλα τα δείγματα ανιχνεύθηκαν δεκάδες ενώσεις PFAS, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι συγκεντρώσεις ξεπέρασαν τα όρια ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα εντοπίστηκαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων και φαρμακευτικών ουσιών, με την Ηλεία να παρουσιάζει τα υψηλότερα επίπεδα ρύπανσης.

Τι έδειξαν τα δείγματα

Ο καθηγητής Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Νάσος Στασινάκης, εξηγεί ότι τα αυγά χρησιμοποιούνται διεθνώς ως «δείκτες ρύπανσης», καθώς τα PFAS έχουν την τάση να συσσωρεύονται σε αυτά. «Ακόμη και στα πιο “καθαρά” αυγά βρέθηκαν τουλάχιστον 17 ενώσεις PFAS, ενώ στα πιο επιβαρυμένα ο αριθμός έφτασε τις 24», σημειώνει.

Σε 9 από τα 17 δείγματα που εξετάστηκαν, οι συγκεντρώσεις PFAS ξεπέρασαν τα επιτρεπτά όρια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Ο αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΚΠΑ και καθηγητής Αναλυτικής Χημείας, Νικόλαος Θωμαΐδης, διευκρινίζει ότι η υπέρβαση των ορίων σημαίνει πως «από τα συγκεκριμένα κοτέτσια δεν ενδείκνυται η κατανάλωση περισσότερων από 3-4 αυγών την εβδομάδα σε εφήβους και ενήλικες».

Χαμηλότερες συγκεντρώσεις από άλλες χώρες

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, συγκριτικά με χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο ή η Γερμανία, τα ελληνικά δείγματα εμφανίζουν μικρότερες συγκεντρώσεις. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την ανάγκη για περισσότερους ελέγχους και συστηματική καταγραφή. «Είναι σαφές πως ο ΕΦΕΤ έχει την υποχρέωση να συνεχίσει τους συστηματικούς ελέγχους και να δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα», τονίζει ο κ. Στασινάκης.

Οι έλεγχοι του ΕΦΕΤ και η ασφαλής επιλογή

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, Αντώνιος Ζαμπέλας, εξηγεί ότι είναι αδύνατον να ελεγχθούν όλοι οι μεμονωμένοι αχυρώνες της χώρας. «Υποχρέωση του ΕΦΕΤ είναι οι τακτικοί έλεγχοι στις μεγάλες μονάδες εκτροφής, που καλύπτουν τη συντριπτική πλειοψηφία της κατανάλωσης και των εξαγωγών», αναφέρει.

Σύμφωνα με στοιχεία ελέγχων του 2024 σε 20 μεγάλες μονάδες, δεν βρέθηκαν ίχνη PFAS σε αυγά, ενώ η μη συμμόρφωση ως προς τα φυτοφάρμακα ήταν μόλις 1-2%, έναντι 5% που επιτρέπει η Ε.Ε.

Ο κ. Ζαμπέλας επισημαίνει ότι ο ΕΦΕΤ θα αυξήσει από το 2026 τα δείγματα και τους ελέγχους για PFAS σε όλη την ελληνική επικράτεια. «Η πιο ασφαλής επιλογή για τους καταναλωτές είναι να προμηθεύονται αυγά από μεγάλες μονάδες και πιστοποιημένους εκτροφείς που υπόκεινται σε συνεχή έλεγχο», καταλήγει.

Συμπέρασμα

Η έρευνα του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του ΕΚΠΑ δεν αποδεικνύει ότι τα ελληνικά αυγά είναι συνολικά επικίνδυνα, αλλά χτυπά «καμπανάκι» για την παρουσία των «παντοτινών χημικών» στο περιβάλλον και την ανάγκη εντατικοποίησης των ελέγχων. Για τους καταναλωτές, η επιλογή πιστοποιημένων προϊόντων παραμένει η πιο ασφαλής λύση.