× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Απειλείται η ελευθερία ανταλλαγής σπόρων μεταξύ αγροτών

Προβληματισμός για τη βιοποικιλότητα και τη διατροφική ελευθερία. Σιγή ιχθύος ως σήμερα από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων της Ελλάδας

Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ Δημοσίευση 15/7/2025

Απειλείται η ελευθερία ανταλλαγής σπόρων μεταξύ αγροτών
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Από τις απαρχές της γεωργίας, οι αγρότες αντάλλασσαν σπόρους ως μέσο βελτίωσης των καλλιεργειών τους και διατήρησης της γεωργικής παράδοσης. Αυτή η αρχέγονη πρακτική, ωστόσο, φαίνεται να μπαίνει στο στόχαστρο νομοθετικών παρεμβάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που προκαλεί ανησυχία σε επιστήμονες, καλλιεργητές και οργανώσεις που ασχολούνται με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Σύμφωνα με τη γεωπόνο Ραλλού Τσίγγου, μέλος του ΑΙΓΙΛΟΠΑ (Δίκτυο για τη βιοποικιλότητα και την οικολογική γεωργία), η πρόταση κανονισμού που εξετάζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ανοίγει τον δρόμο για τον περιορισμό ή ακόμα και την απαγόρευση της ανταλλαγής σπόρων μεταξύ αγροτών. Μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό 99 fm ΣΤΟΝΗΣΙ και την εκπομπή «Το τεφτέρι του μανάβη», χαρακτήρισε την απειλή αυτή «πραγματική και σοβαρή», υπογραμμίζοντας ότι το δικαίωμα των αγροτών να κρατούν και να ανταλλάσσουν σπόρους είναι θεμελιώδες για τη διατροφική κυριαρχία, τη γεωργική ανθεκτικότητα και τη διατήρηση της αγροβιοποικιλότητας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όπως εξηγεί, η αρχική πρόταση του κανονισμού προέβλεπε μεν τη δυνατότητα ανταλλαγής σπόρων μεταξύ γεωργών υπό ορισμένες προϋποθέσεις – π.χ. να είναι απαλλαγμένοι από ασθένειες, να έχουν βλαστικότητα, να προέρχονται από τη δική τους παραγωγή και να διακινούνται σε τοπικό επίπεδο και σε μικρές ποσότητες. Ωστόσο, σε πρόσφατη αναθεωρημένη πρόταση που παρουσίασε η πολωνική προεδρία στο Συμβούλιο Υπουργών, το άρθρο που εξασφάλιζε την ελευθερία αυτής της «in kind» ανταλλαγής σπόρων διαγράφηκε, ενώ παράλληλα η έννοια του «επαγγελματία» διευρύνθηκε, περιλαμβάνοντας και τους ίδιους τους αγρότες. Αυτό, όπως σημειώνει η κ. Τσίγγου, οδηγεί στην εξίσωση των αγροτών με τις εταιρείες σποροπαραγωγής, ανοίγοντας τον δρόμο για επιβολή ίδιων περιορισμών και γραφειοκρατικών απαιτήσεων.

«Η ανταλλαγή σπόρων δεν είναι εμπόριο, είναι πολιτισμός», τονίζει η γεωπόνος, σημειώνοντας ότι οι παραδοσιακές ποικιλίες που διατηρούνται μέσω αυτής της πρακτικής δεν έχουν εμπορικό ενδιαφέρον, αλλά τεράστια αξία για τη γεωργική ανθεκτικότητα, την έρευνα και τη διατροφή. Στην Ελλάδα, η απομάκρυνση από την πρακτική διατήρησης σπόρων έχει οδηγήσει σε απώλεια τοπικών ποικιλιών και εξάρτηση από εισαγόμενους σπόρους, οι οποίοι δεν είναι πάντα προσαρμοσμένοι στις ελληνικές συνθήκες.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Παράλληλα, τίθεται θέμα δημοκρατίας και δικαιωμάτων των αγροτών. Η κ.Τσίγγου υπενθυμίζει πως διεθνείς συνθήκες, όπως εκείνη του FAO, αναγνωρίζουν τον αγρότη όχι απλώς ως παραγωγό, αλλά και ως βελτιωτή φυτικού γενετικού υλικού. «Όσοι κρατούν και αναπαράγουν τους σπόρους τους είναι αυτοί που συντηρούν την αγροβιοποικιλότητα. Είναι οι άνθρωποι από τους οποίους μπορούμε να αντλήσουμε γενετικό υλικό για το μέλλον», λέει χαρακτηριστικά.

Όπως είπε η κ.Τσίγγου, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δεν έχει ακόμα διαμορφώσει σαφή θέση για τον κανονισμό, ενώ δεν τοποθετήθηκε ούτε στην τελευταία συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών. Ο ΑΙΓΙΛΟΠΑΣ έχει αποστείλει ανοιχτή επιστολή, ζητώντας να ξεκαθαρίσει η ελληνική στάση σχετικά με το δικαίωμα ανταλλαγής σπόρων και τη σήμανση και ιχνηλασιμότητα προϊόντων που προέρχονται από νέες γονιδιωματικές τεχνικές, χωρίς όμως ανταπόκριση.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη στην περίπτωση της βιολογικής γεωργίας. Η Ελλάδα δεν παράγει πιστοποιημένο βιολογικό σπόρο, παρά τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις για 100% χρήση τέτοιου σπόρου έως το 2030. Κάθε χρόνο εκδίδονται ολοένα και περισσότερες παρεκκλίσεις, με αποτέλεσμα η χώρα να παραμένει εξαρτημένη από συμβατικούς σπόρους και εισαγωγές. Επιπλέον, δεν έχουν ακόμα εκδοθεί οι απαραίτητες λεπτομέρειες εφαρμογής του ισχύοντος κανονισμού για τη βιολογική γεωργία (2018/848), γεγονός που καθυστερεί την ανάπτυξη ενός βιώσιμου πλαισίου για τη σποροπαραγωγή.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όπως καταλήγει η κ. Τσίγγου, το θέμα δεν είναι τεχνικό αλλά βαθιά πολιτικό. Αν η ανταλλαγή σπόρων απαγορευτεί ή περιοριστεί υπερβολικά, το πλήγμα δεν θα είναι μόνο για τους αγρότες, αλλά για ολόκληρο το αγροδιατροφικό σύστημα, τη βιοποικιλότητα και το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να αποφασίζουν για τη γεωργία και τη διατροφή τους. Οι παραδοσιακές ποικιλίες, όπως το ατζούρι ή το ξυλάγγουρο, κινδυνεύουν να εξαφανιστούν, μαζί με έναν ολόκληρο πολιτισμό σποροδιατήρησης που μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά.

Δείτε όλη την συνέντευξη εδώ:

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΓΡΟΤΕΣ

Μαρία Δημάκου για το ΟΣΔΕ «Δουλεύουμε 13–14 ώρες τη μέρα»

Η γεωπόνος μέλος του Δ.Σ. της ΠΟΣΓ μίλησε στον ραδιοφωνικό σταθμό 99 FM Στο Νησί για τις συνεχείς αλλαγές στο MyAgro, τον κίνδυνο να μείνουν μικροκαλλιεργητές εκτός ενισχύσεων και την υποψηφιότητά της στις εκλογές του ΓΕΩΤΕΕ
Μαρία Δημάκου για το ΟΣΔΕ «Δουλεύουμε 13–14 ώρες τη μέρα»
ΓΕΥΣΗ

Γεύσεις από τη Λέσβο που σε ταξιδεύουν

Τοπικά προϊόντα και τουρισμός στο επίκεντρο εργαστηρίου στο Mediterranean College, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Μια θάλασσα γεύσεις» του Επιμελητηρίου Λέσβου
Γεύσεις από τη Λέσβο που σε ταξιδεύουν
ΑΓΡΟΤΕΣ

Πάνω από 3.000 αιτήσεις για τις αποζημιώσεις των παράκτιων αλιέων

Έως τη Δευτέρα 23 Νοεμβρίου στις 12.00 οι αιτήσεις για τη δράση των 25 εκατ. ευρώ
Πάνω από 3.000 αιτήσεις για τις αποζημιώσεις των παράκτιων αλιέων
ΑΓΡΟΤΕΣ

Από τα Μέγαρα ξεκινά η ενημέρωση για το ελαιόλαδο και την ελιά

Την Κυριακή 22 Νοεμβρίου η πρώτη ανοιχτή εκδήλωση της 4Ε, με επιστημονικές εισηγήσεις, γευσιγνωσία και ελεύθερη είσοδο
Από τα Μέγαρα ξεκινά η ενημέρωση για το ελαιόλαδο και την ελιά
ΑΓΡΟΤΕΣ

Αρνητικές και οι 18 εκθέσεις για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο

Συνεργεία του Στρατού και του ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ πραγματοποίησαν τις δειγματοληψίες
Αρνητικές και οι 18 εκθέσεις για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΓΡΟΤΕΣ

«Τα χωράφια μας εμφανίζονται ως δάση» στην Πελόπη

Ο κτηνοτρόφος Αχιλλέας Κιαχαγιάς ζητά διορθώσεις στους δασικούς χάρτες και προειδοποιεί για συνέπειες στην κτηνοτροφία – Στις 19 και 20 Νοεμβρίου εξετάζονται οι αντιρρήσεις που έχουν κατατεθεί από το χωριό
«Τα χωράφια μας εμφανίζονται ως δάση» στην Πελόπη
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

«Αποφασίζουν για τον τουρισμό της Λέσβου χωρίς να ακούν τους ανθρώπους του»

Ο Θεόδωρος Κούσκος εκπρόσωπός της στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων ζητά αναβολή της έγκρισης του προγράμματος τουριστικής προβολής για το 2027 και ουσιαστική συμμετοχή ξενοδόχων και πρακτόρων στον σχεδιασμό
«Αποφασίζουν για τον τουρισμό της Λέσβου χωρίς να ακούν τους ανθρώπους του»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΓΡΟΤΕΣ

«Οι επιζωοτίες ήρθαν για να μείνουν»

Ο πρόεδρος του Παραρτήματος Αιγαίου του ΓΕΩΤΕΕ Παναγιώτης Κατσαβέλλης μίλησε για τα αμνοερίφια που μένουν στις στάνες, τον ελαιόκαρπο που κινδυνεύει να μείνει ασυγκόμιστος και την ανάγκη ισχυρότερης παρουσίας του Επιμελητηρίου στα νησιά
«Οι επιζωοτίες ήρθαν για να μείνουν»
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Η Λήμνος στη PHILOXENIA με στόχο μεγαλύτερη τουριστική περίοδο

Επαφές για νέες συνεργασίες και προβολή της γαστρονομίας του νησιού στη Θεσσαλονίκη
Η Λήμνος στη PHILOXENIA με στόχο μεγαλύτερη τουριστική περίοδο
ΚΟΣΜΟΣ

Στα 92 δολάρια το πετρέλαιο παρά την ένταση στον Περσικό Κόλπο

Ακόμη πιο χαμηλά το αμερικανικό αργό πετρέλαιο τύπου West Texas
Στα 92 δολάρια το πετρέλαιο παρά την ένταση στον Περσικό Κόλπο
ΑΓΡΟΤΕΣ

Έως τις 22 Νοεμβρίου οι αλλαγές στο πρόγραμμα βιολογικής γεωργίας

Ανοιχτή η ηλεκτρονική υποβολή αιτημάτων για τροποποιήσεις, μεταβιβάσεις και ανάκληση ένταξης
Έως τις 22 Νοεμβρίου οι αλλαγές στο πρόγραμμα βιολογικής γεωργίας
ΑΓΡΟΤΕΣ

Δύο νέα κρούσματα αφθώδους πυρετού σε Αρίσβη και Νέες Κυδωνίες

Από τις 47 εκτροφές που ελέγχθηκαν, οι 45 βρέθηκαν αρνητικές και δύο θετικές – Οι δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν από συνεργεία του Στρατού και του ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ
Δύο νέα κρούσματα αφθώδους πυρετού σε Αρίσβη και Νέες Κυδωνίες