Μία ανησυχητική εικόνα για την πραγματικότητα που βιώνουν οι νέοι στην Ελλάδα αποτυπώνεται στα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, που δόθηκαν στη δημοσιότητα για το 2024. Σύμφωνα με τα δεδομένα, η χώρα μας συγκαταλέγεται στις τρεις ευρωπαϊκές χώρες με το υψηλότερο ποσοστό σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης για τους νέους ηλικίας 15-29 ετών, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση με 14,4%.

Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν τριπλάσιο από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, ο οποίος ανέρχεται στο 5,8%. Πιο υψηλά ποσοστά από την Ελλάδα παρουσιάζουν μόνο η Βουλγαρία (17,2%) και η Ρουμανία (14,7%).

Η έννοια της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης, όπως την ορίζει η Eurostat, αφορά το ποσοστό των ατόμων που στερούνται υποχρεωτικά τουλάχιστον 7 από 13 βασικά αγαθά ή δραστηριότητες. Πρόκειται για είδη που καλύπτουν βασικές ανάγκες σε δύο επίπεδα: νοικοκυριού και ατομικό.

Στο επίπεδο του νοικοκυριού περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα κάλυψης έκτακτων εξόδων, πληρωμής διακοπών ή δανείων, η κατανάλωση επαρκών γευμάτων, η θέρμανση του σπιτιού, η κατοχή αυτοκινήτου και η αντικατάσταση φθαρμένων επίπλων.

Σε ατομικό επίπεδο, βασικά αγαθά θεωρούνται η πρόσβαση στο διαδίκτυο, η ανανέωση ρουχισμού, η κατοχή επαρκούς υπόδησης, η δυνατότητα προσωπικών εξόδων, οι κοινωνικές συναναστροφές και η συμμετοχή σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

Το γεγονός ότι πάνω από 1 στους 7 νέους στην Ελλάδα στερούνται αυτά τα στοιχειώδη συνθέτει μια δυστοπική πραγματικότητα, την οποία καλούνται να διαχειριστούν νέοι άνθρωποι που βρίσκονται στην αρχή της ενήλικης ζωής τους. Οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στην καθημερινότητα αλλά επηρεάζουν μακροπρόθεσμα την ψυχική υγεία, την εκπαίδευση, την εργασιακή πορεία και την κοινωνική συνοχή.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει των ευρύτερων δημογραφικών και οικονομικών προκλήσεων της χώρας, καθώς ενισχύει τον κίνδυνο περαιτέρω "διαρροής εγκεφάλων" και μακροχρόνιας κοινωνικής απομόνωσης των νέων.

Η ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές υποστήριξης της νεολαίας δεν είναι πλέον ζήτημα επιλογής αλλά ζήτημα επιβίωσης και μέλλοντος της κοινωνίας.