Μία καρποφόρα συνεργασία ξεκίνησε μεταξύ του Μουσείου Τύπου της Ενώσεως Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου – Ηπείρου – Νήσων (Ε.Σ.Η.Ε.Π.Η.Ν.) και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας με στόχο τη συντήρηση και ανάδειξη αντικειμένων του Μουσείου.

Στο πλαίσιο αυτό χθες η Πρόεδρος του Μουσείου Τύπου Μαρίνα Ριζογιάννη παρέλαβε επιστολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, το εισιτήριο από το πρώτο τραμ και το εισιτήριο των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 τα οποία συντηρήθηκαν στα εργαστήρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας. Η συντήρηση έγινε μετά την αποδοχή σχετικού αιτήματος της διοίκησης του Μουσείου από τη διευθύντρια της Εφορείας Ερωφίλη Κόλλια, από τον συντηρητή χαρτιού και βιβλίου της υπηρεσίας Τρύφωνα Τρυφωνόπουλο.

Η συντήρηση έγινε σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα που έχουν θεσπιστεί για τη διάσωση και διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Συγκεκριμένα η συντήρησή τους περιέλαβε εξειδικευμένες επεμβάσεις αποκατάστασης του χαρτιού με στόχο την επανάκτηση της δομικής συνοχής και σταθερότητας των τεκμηρίων, καθώς και χημική απιοξίνιση και αλκαλικό απόθεμα >7ph για τη μακροχρόνια προστασία τους. Παράλληλα, αφαιρέθηκαν ακατάλληλες κορνίζες και αναρτήσεις, οι οποίες ήταν ασύμβατες με τις απαιτήσεις διατήρησης του υλικού, ενώ κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκαλύφθηκαν και αναδείχθηκαν σημαντικές πληροφορίες που έως σήμερα παρέμεναν καλυμμένες.

Τα τεκμήρια μας παραδόθηκαν από την κ. Κόλλια και τον κ. Τρυφωνόπουλο αναρτημένα αλλά, με κατασκευασμένες βάσεις στήριξης έκθεσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην αμφίδρομη θέασή τους, ώστε να καθίσταται δυνατή η πληρέστερη ανάγνωσή τους και η ανάδειξη όλων των ιστορικών και υλικών χαρακτηριστικών τους. Η λύση αυτή εξυπηρετεί με τον βέλτιστο τρόπο τόσο τις ανάγκες έκθεσης όσο και τις αρχές της σύγχρονης συντήρησης.

Επιπλέον, μας παραδόθηκαν εντός ειδικά κατασκευασμένου αρχειακού κυτίου, το οποίο εξασφαλίζει ασφαλείς συνθήκες φύλαξης και μεταφοράς. Η κατασκευή του έχει σχεδιαστεί ώστε να ανταποκρίνεται τόσο στις απαιτήσεις της μόνιμης αποθήκευσης όσο και στο ιδιαίτερα απαιτητικό πρόγραμμα περιοδικών και κινητών εκθέσεων του Μουσείου ανά την Ελλάδα.

Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η μακροχρόνια διατήρηση των τεκμηρίων, η ασφαλής διαχείρισή τους και η απρόσκοπτη πρόσβαση του κοινού σε αντικείμενα εξαιρετικής ιστορικής και πολιτιστικής αξίας.

Μία σημαντική ανακάλυψη

Όπως αναφέρει ο κ. Τρυφωνόπουλος «στο πλαίσιο της εργασίας μου και της ανάλυσης χαρτιού που πραγματοποιώ σε σημαντικά τεκμήρια ή όπου χρήζει

ταυτοποίηση , ανακάλυψα υδατογράφημα και προχώρησα σε ταυτοποίηση. Πρόκειται για διαδικασία που εφαρμόζεται βάσει καθιερωμένων προτύπων.

Η προκαταρκτική εξέταση μου του εγγράφου του 1827 αποκάλυψε υδατογράφημα τύπου «Trois Têtes de Boeuf» (Τρία Κεφάλια Βοδιού), ένα μοτίβο που απαντά σε 

χαρτιά υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκής παραγωγής των τελών του 18ου και των αρχών του 19ου αιώνα. Με βάση τα έως τώρα στοιχεία, πιθανοί κατασκευαστές ή γεωγραφικές ζώνες παραγωγής θα μπορούσαν να σχετίζονται με χαρτοποιεία της Fabriano στην Ιταλία, της Auvergne και της Angoulême στη Γαλλία, καθώς και της βορειοϊταλικής και αυστριακής επικράτειας. Η ταυτοποίηση του συγκεκριμένου υδατογραφήματος παρουσιάζει ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον, καθώς ενδέχεται να φωτίσει τις εμπορικές οδούς μέσω των οποίων διακινούνταν χαρτιά εξαιρετικής ποιότητας κατά την Επανάσταση και να συμβάλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσωπικότητες όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης είχαν πρόσβαση σε Ευρωπαϊκά εισαγόμενα και υψηλών προδιαγραφών γραφικά υλικά. Η περαιτέρω σύγκριση με διεθνείς βάσεις δεδομένων υαλογραφημάτων κρίνεται απαραίτητη για την ασφαλή απόδοση της προέλευσης του χαρτί».

Επίσης κατά τη διαδικασία συντήρησης και τεκμηρίωσης ιστορικού εισιτηρίου των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων (Αθήνα, 1896), εντοπίστηκε στο πίσω μέρος αυτού γραφικό ίχνος τύπου υπογραφής, αποτυπωμένο με μολύβι ή αντίστοιχο γραφικό μέσο εποχής. Από την έρευνα που έκανε ο κ. Τρυφωνόπουλος προέκυψε ότι πρόκειται για αυθεντική χειρόγραφη σημείωση. Στην αναλυτική διεργασία υπόθεσης συμμετείχαν ουσιαστικά επιπλέον οι συντηρητές Κωνσταντίνος Ράλλης και Παυσανίας Θεοδωρακόπουλος.

 Η συνολική αξιολόγηση οδηγεί στα εξής συμπεράσματα:

1.   Η υπογραφή είναι με μεγάλη πιθανότητα λατινική ιδιωτική γραφή κατόχου εισιτηρίου

2.   Η πιθανότητα να πρόκειται για αυτόγραφο Ολυμπιονίκη είναι χαμηλή έως μέτρια (<35%)

0    Από τους εξεταζόμενους αθλητές, οι πιο συμβατοί μορφολογικά υποψήφιοι είναι οι:

1    James Connolly

2    Carl Schuhmann

Ωστόσο, καμία ταύτιση δεν μπορεί να θεωρηθεί τεκμηριωμένη χωρίς περαιτέρω συγκριτικό υλικό.

Η διοίκηση του Μουσείου Τύπου και της Ε.Σ.Η.Ε.Π.Η.Ν. εκφράζουν τις θερμές τους ευχαριστίες προς τη διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων κ. Ερωφίλη Κόλλια για την αβίαστη αποδοχή του αιτήματός μας για συντήρηση των συγκεκριμένων τεκμηρίων καθώς και τη διάθεσή της να συνεισφέρει περαιτέρω στην ανάδειξη του πλούσιου αρχειακού υλικού του Μουσείου. Θερμές ευχαριστίες οφείλουμε και στον συντηρητή κ. Τρύφωνα Τρυφωνόπουλο για την εξαιρετική εργασία του αλλά και την αποκάλυψη των άγνωστων σπουδαίων μυστικών τα οποία έκρυβαν τα συγκεκριμένα τεκμήρια.