Παρότι η Λέσβος δεν συγκαταλέγεται παραδοσιακά στους πιο προβεβλημένους τουριστικούς προορισμούς της χώρας, τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται αισθητή βελτίωση στην τουριστική κίνηση. Τα πρώτα στοιχεία της φετινής χρονιάς επιβεβαιώνουν το κλίμα αισιοδοξίας που διαμορφώθηκε από την περυσινή σεζόν, αφήνοντας ελπίδες ότι το καλοκαίρι του 2025 θα κινηθεί ανοδικά. Ωστόσο, η αύξηση της τουριστικής ζήτησης συνοδεύεται από μια σιωπηλή, αλλά ιδιαίτερα κρίσιμη, πρόκληση: την έντονη έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού, κυρίως στον χώρο της εστίασης.

Η «αόρατη» πίεση πίσω από τις γεμάτες ταβέρνες

Το πρόβλημα άρχισε να γίνεται εμφανές το καλοκαίρι του 2024, όταν στη «καρδιά» της τουριστικής σεζόν, αρκετοί καταστηματάρχες της εστίασης δήλωναν αδυναμία να καλύψουν βασικές θέσεις εργασίας. Οι ιδιοκτήτες έτρεχαν για να καλύψουν τα κενά και σε ορισμένες περιπτώσεις, υποχρεώνονταν να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους για μία ή και δύο ημέρες την εβδομάδα, ώστε να εξασφαλίσουν τα αναγκαία ρεπό για τους λιγοστούς εργαζόμενους. Μία εικόνα που για χρόνια ήταν ξένη για το νησί, εμφανίστηκε με οξύτητα και προμηνύει σταθερή παρουσία.

Φέτος, με στόχο την κάλυψη των αναγκών, πραγματοποιήθηκε και ημερίδα καριέρας που συγκέντρωσε σημαντικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, από την αρχή φάνηκε ένα σαφές μοτίβο.Ότι οι υποψήφιοι εργαζόμενοι έδειχναν ξεκάθαρη προτίμηση για τα ξενοδοχεία έναντι των καταστημάτων εστίασης.

Η εστίαση σε θέση μάχης

«Η κατάσταση είναι δύσκολη», παραδέχεται ο Νίκος Γιαννάκας, πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Εστίασης Μυτιλήνης και ιδιοκτήτης καφετέριας και μεζεδοπωλείου στο κέντρο της πόλης. «Οι ειδικότητες που λείπουν είναι οι πιο κρίσιμες: μάγειρες και σερβιτόροι με εμπειρία. Πολλοί νέοι επιλέγουν να πάνε σε άλλες περιοχές της Ελλάδας όπου οι αμοιβές είναι καλύτερες. Είναι δύσκολο να τους κρατήσεις».

Ο ίδιος στάθηκε και στη νέα εργατική νομοθεσία που έφερε η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας: «Είναι σίγουρα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά χρειάζεται περισσότερη ευελιξία για να μπορέσουν μικρές επιχειρήσεις να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της».

Προτιμούν τα ξενοδοχεία

Σε αντίθεση με την εστίαση, οι ξενοδόχοι της Λέσβου φαίνεται να τα πηγαίνουν καλύτερα στο πεδίο της στελέχωσης. Ο πρόεδρος των Ξενοδόχων Λέσβου, Βασίλης Βογιατζής, εξηγεί ότι οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίζονται στα ξενοδοχεία της Βόρειας Λέσβου – στη Μήθυμνα και την Πέτρα – όπου η εποχικότητα και η απόσταση αποτελούν αντικίνητρα.

Αντίθετα, τα ξενοδοχεία της Μυτιλήνης, που λειτουργούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, φαίνεται να απολαμβάνουν καλύτερη εργασιακή σταθερότητα. Όπως μας λέει η κ. Σπανέλλη, υπεύθυνη του ξενοδοχείου Elision, «δουλεύουμε με σταθερό προσωπικό, πενθήμερη εργασία και δύο ρεπό την εβδομάδα. Υπάρχει σεβασμός στα ωράρια και αυτό κάνει μεγάλη διαφορά. Όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι η δουλειά τους είναι οργανωμένη και ανθρώπινη, παραμένουν».

Γιατί η Gen Z αποφεύγει την εστίαση;

Η απροθυμία των νέων να δουλέψουν σε καφέ και εστιατόρια δεν είναι τοπικό φαινόμενο, ούτε προσωρινό. Η λεγόμενη «Γενιά Ζ» (όσοι γεννήθηκαν από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 και μετά) επαναπροσδιορίζει το νόημα της εργασιακής ικανοποίησης. Δεν αναζητούν απλώς δουλειά — αναζητούν αξιοπρέπεια. Θέλουν καθορισμένα ωράρια, ξεκάθαρα ρεπό, υγιές εργασιακό περιβάλλον, σεβασμό και αμοιβή που να αντικατοπτρίζει τον κόπο τους.

Η εικόνα του εξαντλημένου σερβιτόρου που κάνει δεκάωρα χωρίς ρεπό, δεν συγκινεί πλέον. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί νέοι, αφού δουλέψουν για λίγο στην εστίαση, επιλέγουν να στραφούν σε άλλα επαγγέλματα θεωρώντας πως προσφέρουν πιο επαγγελματικές και οργανωμένες συνθήκες.