Το Αναγνωστήριο Αγιάσου ανακοίνωσε το πρόγραμμα της μεγάλης επιστημονικής εκδήλωσης αφιερωμένης στη λεσβιακή περίοδο του Σπύρου Παπαλουκά, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2025 στις 5 το απόγευμα στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών, σε συνδιοργάνωση με την Ομοσπονδία Λεσβιακών Συλλόγων Αττικής. Με τίτλο «Ο Σπύρος Παπαλουκάς στη Λέσβο Προσεγγίζοντας το εικαστικό οδοιπορικό εκατό χρόνια μετά», η εκδήλωση επιχειρεί να ανασυνθέσει και να φωτίσει την καθοριστική σχέση του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου με το νησί, όπου το 1925 άφησε ένα από τα σημαντικότερα εικαστικά του ίχνη.

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν εισηγήσεις κορυφαίων ερευνητών που προσεγγίζουν τον Παπαλουκά από διαφορετικά επιστημονικά πεδία. Η ιστορικός τέχνης Μαίρη Μιχαηλίδου θα ανοίξει το πρόγραμμα με την ομιλία της «Σπύρος Παπαλουκάς Άφθιτον κάλλος», ενώ η Μαρία Γ. Μόσχου από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών θα αναλύσει τη χειρονομιακή διάσταση του έργου του μέσα από παραδείγματα της «περιόδου της Μυτιλήνης». Ο ζωγράφος Μάρκος Καμπάνης θα μοιραστεί σκέψεις πάνω στα σχέδια που δημιούργησε ο Παπαλουκάς στη Μυτιλήνη, ενώ η συντηρήτρια έργων τέχνης Ελίζα Πολυχρονιάδου θα παρουσιάσει τις παρατηρήσεις της πάνω στη συντήρηση και στις ερευνητικές ανάγκες που αναδεικνύουν τα έργα της Λέσβου.

Ο ιστορικός και γεωγράφος Στρατής Ι. Αναγνώστου θα σκιαγραφήσει τη Λέσβο του 1925, φωτίζοντας το διοικητικό, δημογραφικό και κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο κινήθηκε ο καλλιτέχνης. Η επιμελήτρια εκθέσεων Αφροδίτη Κούρια θα περιγράψει τα βήματα και τις διαδρομές του Παπαλουκά στο νησί, ενώ ο Μιχαήλ Ευθύμιος Αξιώτης από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου θα αναφερθεί στις περιηγήσεις του ζωγράφου μαζί με τον Στρατή Αξιώτη. Ο Παναγιώτης Σκορδάς, αντιπρόεδρος του Αναγνωστηρίου Αγιάσου, θα παρουσιάσει νέα τεκμήρια για την παραμονή του Παπαλουκά στην Αγιάσο, ενώ η αρχιτέκτονας Μαίρη Τσιτιμάκη θα εξετάσει την παραδοσιακή λεσβιακή αρχιτεκτονική όπως αυτή αποτυπώθηκε στο έργο του. Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με την εισήγηση του Κωνσταντίνου Παντίδου, ο οποίος θα προσεγγίσει το εικαστικό λεσβιακό corpus του Παπαλουκά μέσα από τη νευροαισθητική και την έννοια της αρχιτεκτονικής του συναισθήματος.

Η Επιστημονική Επιτροπή της εκδήλωσης απαρτίζεται από τις Μαίρη Μιχαηλίδου, Μαρία Γ. Μόσχου, Ελίζα Πολυχρονιάδου και Παναγιώτη Σκορδά, ενώ την Οργανωτική Επιτροπή συγκροτούν οι Σταύρος Αγοραστός, Μαρία Γ. Μόσχου και Ελίζα Πολυχρονιάδου. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ανάδειξη της σχέσης του Σπύρου Παπαλουκά με τη Λέσβο, εκατό χρόνια μετά το εικαστικό ταξίδι που σημάδεψε τον ίδιο και την ιστορία της νεοελληνικής τέχνης.