Υπεγράφη η τριμερής σύμβαση μεταξύ του υπουργείου Περιβάλλοντος, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων,  με την οποία συστήνεται Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών, παρουσία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο σχεδιασμός που βρίσκεται πίσω από το Ταμείο αυτό φέρνει πιο κοντά την δημιουργία βιομηχανικών πάρκων ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου όπως προκύπτει από την ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος.

Ειδικότερα, η σύμβαση υπεγράφη, σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 21 Νοεμβρίου στη Νάξο, από τον αρμόδιο Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρο Σκυλακάκη, τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Γιάννη Τσακίρη και τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Maroš Šefčovič.

Όσο αφορά στο έργο, μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών διατίθενται στην Ελλάδα, προς δημοπράτηση, 25 εκατ. δικαιώματα εκπομπών CO₂ από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την απανθρακοποίηση των ενεργειακών συστημάτων των ελληνικών νησιών.

Οι καταρχήν διαθέσιμοι πόροι του νέου αυτού Ταμείου, στο βασικό σενάριο τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών, διαμορφώνονται στα 1,6 δισ. ευρώ, ενώ συνολικά το Ταμείο εκτιμάται πως θα κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους 3,8 δισ. ευρώ για το χρονικό διάστημα 2025 – 2032. Εφόσον, μάλιστα, ληφθούν υπόψη οι προβλέψεις για την αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων, τα επόμενα 2 χρόνια, όταν και θα δημοπρατηθούν τα δικαιώματα εκπομπών της χώρας μας, στα ποσά αυτά μπορούν να προστεθούν έως και 1,5 δισ. ευρώ επιχορηγήσεων και 3,5 δισ. ευρώ συνολικών επενδύσεων επιπλέον, αντιστοίχως.

Οι τρεις πυλώνες

Το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών διαρθρώνεται στους εξής τρεις βασικούς πυλώνες:

1.Νέες εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ)

Τουλάχιστον το 50% του συνολικού προϋπολογισμού του Ταμείου αφορά σε έργα ανάπτυξης συστημάτων ΑΠΕ και αποθήκευσης στα νησιά, που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο αυτού του πυλώνα.

Στα επιλέξιμα έργα συμπεριλαμβάνονται μικρές επενδύσεις, που στοχεύουν σε αυτοκατανάλωση κατοικιών και επιχειρήσεων, αλλά και μεγαλύτερες, όπως είναι τα υβριδικά συστήματα παραγωγής ενέργειας, τα οποία συνδυάζουν ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης. Επίσης, έμφαση δίνεται στη χρηματοδότηση για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων.

2.Διασυνδέσεις των Νησιών

Στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα θα χρηματοδοτηθούν έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών. Μεταξύ αυτών είναι η ηλεκτρική διασύνδεσης των Δωδεκανήσων, ενώ παράλληλα επιταχύνεται η ολοκλήρωση επιμέρους διασυνδέσεων των Κυκλάδων.

3.Εγκαταστάσεις για την αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ

Στον τρίτο πυλώνα θα κατευθυνθούν πόροι για την ανάπτυξη συστημάτων cold-ironing σε λιμάνια νησιών, με σκοπό την τροφοδότηση των πλοίων με ηλεκτρική ενέργεια όσο παραμένουν στο λιμάνι, καθώς και για την ανάπτυξη υποδομών φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα στα νησιά. Σημαντικά έργα του τρίτου πυλώνα είναι, επίσης, αυτά για την κατασκευή ταμιευτήρων στα νησιά, που ταυτόχρονα στοχεύουν τόσο στην ηλεκτροπαραγωγή και στην αποθήκευση όσο και στην καλύτερη διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων των νησιών.

Η διαχείριση του Ταμείου θα γίνεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα αξιολογεί την πρόοδο, αλλά και τα κοινωνικοοικονομικά οφέλη όλων των υπό ένταξη έργων και θα διενεργεί τις εκταμιεύσεις.

Μετά την υπογραφή της σύμβασης, το επόμενο βήμα για την κινητοποίηση των πόρων του Ταμείου περιλαμβάνει την προετοιμασία και υποβολή, από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, των λεπτομερών φακέλων των έργων και προγραμμάτων προς ένταξη.