Διεκόπη το απόγευμα της Δευτέρας 24 Νοεμβρίου η τρίτη δικάσιμος για τα γεγονότα της Καράβας, στο Β’ Μονομελές Πλημμελειοδικείο Μυτιλήνης. Η διαδικασία θα συνεχιστεί τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου, οπότε αναμένεται να ξεκινήσουν οι απολογίες των 24 κατηγορουμένων. Οι κατηγορούμενοι, ανάμεσά τους αιρετοί και απλοί πολίτες, αντιμετωπίζουν τις κατηγορίες της διακεκριμένης στάσης, της υποκίνησης και συμμετοχής σε διατάραξη κοινής ειρήνης, της οπλοφορίας, της οπλοχρησίας και της φθοράς ξένης ιδιοκτησίας.

Πρόκειται για τα γεγονότα που έλαβαν χώρα 24 και 25 Φεβρουαρίου 2020 στις περιοχές Καράβα, Διαβολόρεμα, στρατόπεδο Παγανής και στο λιμάνι της Μυτιλήνης.

Οι τελευταίοι μάρτυρες κατηγορίας

Κατά την τρίτη ημέρα της δίκης κατέθεσαν οι δύο τελευταίοι αστυνομικοί μάρτυρες κατηγορίας. Ο πρώτος, που υπηρετεί επί 18 χρόνια στην ΕΛ.ΑΣ. και βρισκόταν το 2020 στο λιμάνι της Μυτιλήνης, υποστήριξε ότι οι διαδηλωτές «ξεκίνησαν πρώτοι», επιχειρώντας –όπως είπε– να σπάσουν τα κιγκλιδώματα πριν ακόμη φτάσει το πλοίο που μετέφερε τις διμοιρίες των ΜΑΤ. Περιέγραψε ότι ορισμένοι έβαλαν φωτιά σε κάδους απορριμμάτων, ενώ σε ερωτήσεις του Τάσου Χατζηγιάννη παραδέχθηκε πως δεν αναγνώρισε κανέναν από τους κατηγορούμενους ως δράστη ρίψεων ξύλων ή πετρών. Στις ερωτήσεις του συνηγόρου κ. Κουνέλλη σχετικά με τη χρήση φωτοβολίδων κρότου-λάμψης ανέφερε ότι συνηθίζεται να εκτοξεύονται με το χέρι. Ο κατηγορούμενος και τότε αντιδήμαρχος Μυτιλήνης Στρατής Δαγκλής παρενέβη για να διευκρινίσει ότι από την πλευρά του Δήμου είχε τοποθετηθεί μόνο ένα απορριμματοφόρο στο λιμάνι, αντικρούοντας την εικόνα πολλαπλών οχημάτων–φραγμών.

Ο δεύτερος αστυνομικός μάρτυρας κατηγορίας, πέμπτος κατά σειρά από την έναρξη της δίκης, υπηρετούσε τότε στο Διαβολόρεμα. Κατέθεσε ότι η αστυνομία προσπάθησε να απομακρύνει τους διαδηλωτές και προχώρησε σε χρήση δακρυγόνων όταν εκείνοι δεν έφευγαν. Δήλωσε πως δεν αναγνώρισε κανέναν από τους κατηγορούμενους. Σε ερώτηση του συνηγόρου υπεράσπισης Νίκου Σάββα για το αν οι πέτρες που ρίχτηκαν απειλούσαν τους αστυνομικούς, απάντησε ότι οι ρίψεις γίνονταν «από απόσταση». Σημαντικό βάρος πήρε η προβολή βίντεο που παρουσίασε ο Νίκος Χωριατέλλης, στο οποίο γυναίκα καταγγέλλει ότι άνδρες των ΜΑΤ έσπαγαν καθρέφτες οχημάτων. Ο Πανάγος Κουφέλος, δικηγόρος ρώτησε ποιο κλιμάκιο είχε τον επιχειρησιακό έλεγχο και αν η διοίκηση προερχόταν από τη Λέσβο, το Βόρειο Αιγαίο ή την κεντρική ΕΛ.ΑΣ., διευκρινίζοντας ότι κατά τους κανόνες ιεράρχησης των μέσων, πρώτα προηγείται η απώθηση και μετά η χρήση δακρυγόνων και κρότου-λάμψης.

Με τη συγκεκριμένη κατάθεση ολοκληρώθηκε και ο κύκλος των μαρτύρων κατηγορίας. Από τους 170 αστυνομικούς που είχαν οριστεί μάρτυρες κατηγορίας, κανείς άλλος δεν προσήλθε να καταθέσει.

Ακολούθησε η ανάγνωση των αναγνωστέων εγγράφων

Ο Π. Κουφέλος κατέθεσε το ψήφισμα συμπαράστασης του Δημοτικού Συμβουλίου Μυτιλήνης. Ο κ. Κουνέλλης προσκόμισε νέα βιντεοληπτικά ντοκουμέντα από τα επεισόδια, τα οποία –κατά την υπεράσπιση– αποτυπώνουν τη βιαιότητα των ΜΑΤ. Παρουσιάστηκε επιπλέον η αστυνομική ανασκόπηση της εποχής, όπου οι ίδιοι οι συνδικαλιστές της ΕΛ.ΑΣ. διαφωνούσαν με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Ο δικηγόρος κ. Τσακίρης κατέθεσε ιατρική βεβαίωση τραυματία. Ο Νίκος Χωριατέλλης προσκόμισε το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη σχετικά με περιστατικά αστυνομικής βίας, στο οποίο καταγράφεται και η μηνυτήρια αναφορά 19 δικηγόρων της Μυτιλήνης. Μεγάλο μέρος των δημοσιευμάτων που αναγνώστηκαν προέρχονταν από τα ρεπορτάζ του «Ν». Και είναι σημαντικό το ότι κανείς. καμία δημοσιογράφος δεν κλήθηκε να καταθέσει για τα όσα έγραψε και μετέδωσε τον Φεβρουάριο του 2020.

Από τους αυτοδιοικητικούς κατηγορούμενους παρόντες ήταν ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης και ο τότε αντιδήμαρχος Μυτιλήνης Στρατής Δαγκλής. Ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχης Βέρρος και ο πρώην δήμαρχος Μυτιλήνης Στρατής Κύτελης εκπροσωπήθηκαν από τους συνηγόρους τους. Ψηφίσματα συμπαράστασης φορέων κατέθεσε ο δικηγόρος Δημήτρης Καλλίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρόεδρος του δικαστηρίου και η εισαγγελέας είναι γυναίκες, ενώ και οι 24 κατηγορούμενοι και οι 11 συνήγοροι είναι άνδρες.

Οι μάρτυρες υπεράσπισης

Από τους μάρτυρες υπεράσπισης, πρώτη κατέθεσε σύντροφος κατηγορούμενου, η οποία τον είδε –όπως είπε– μέσα στο χάος των δακρυγόνων και της αγριότητας των ΜΑΤ να επιστρέφει στους αστυνομικούς ένα μπουκαλάκι νερό που ο ίδιος δέχθηκε. Περιέγραψε μια καθολική κινητοποίηση της τοπικής κοινωνίας. Ακολούθησε ο Εμμανουήλ Κ., πατέρας κατηγορούμενου, που μίλησε για «εμπόλεμη κατάσταση» και παντελή απουσία ενημέρωσης, επιμένοντας ότι δεν υπήρχε καμία οργανωμένη επιθετική διάθεση από την πλευρά των πολιτών. Ο Ε. Ραχωβίτσας, παιδικός φίλος ενός κατηγορούμενου, περιέγραψε ειρηνική διαμαρτυρία που διαλύθηκε από δακρυγόνα, εγκλωβίζοντας τον κόσμο ανάμεσα στα ΜΑΤ και στα σταθμευμένα αυτοκίνητα. Στις 11:30 έγινε διακοπή της διαδικασίας μετά από αίτημα του δικηγόρου Δημήτρη Καλλία να υποβληθεί αίτημα εξαίρεσης της εισαγγελέως. Εν τέλει οι συνήγοροι έκριναν ότι δεν συντρέχει λόγος.

Η Π. Χατζηγιάννη, τέταρτη μάρτυρας, κατέθεσε ότι άνδρες των ΜΑΤ χτύπησαν με πέτρα κατηγορούμενο, προκαλώντας αιμορραγία, και ότι η χρήση βίας ήταν αναίτια. Ο Άρις Ελευθερίου, πέμπτος μάρτυρας, τότε γραμματέας του Δήμου Δυτικής Λέσβου μίλησε για καταστροφή δάσους από στρατιωτικά μηχανήματα, για μηνύσεις που τότε κατέθεσε ο Δήμος Δυτικής Λέσβου και για το ότι «το Σύνταγμα καταλύθηκε εκείνες τις ημέρες». Κατά την κατάθεσή του ανέφερε ότι «τα ΜΑΤ πετούσαν αδιακρίτως δακρυγόνα και κρότου-λάμψης, ακόμη και προς σταθμευμένα οχήματα», ενώ υπογράμμισε ότι δεν είδε κανέναν διαδηλωτή να πετά πέτρες.

Καταλυτική μαρτυρία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η κατάθεση του συνταγματάρχη Δημήτρη Χατζηχαραλάμπους, τότε διοικητή του στρατοπέδου Παγανής, ο οποίος περιέγραψε ένα κλίμα σοβαρής επιχειρησιακής ασυνεννοησίας και πρωτοφανούς έλλειψης πειθαρχίας από τις διμοιρίες των ΜΑΤ. Κατά τη μαρτυρία του, άνδρες των ΜΑΤ έσπαγαν καθρέφτες, καπό και παρμπρίζ οχημάτων πολιτών και στρατιωτών, έβριζαν χυδαία τους κατοίκους, ακόμη και τους ίδιους τους στρατιώτες που τους προσέφεραν νερό, ενώ ο ίδιος δέχθηκε εξύβριση από επικεφαλής διμοιρίας όταν επιχείρησε να μιλήσει μαζί του. Περιέγραψε την κατάσταση από τα δακρυγόνα ως «αποπνικτική», σημειώνοντας ότι οι πολίτες βρίσκονταν 60 μέτρα μπροστά από τα ΜΑΤ και δεν υπήρχε καμία απειλή εις βάρος τους. Εξήγησε ότι ο Περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης είχε επικοινωνήσει έξι φορές με τον παρά τω πρωθυπουργώ κ. Γεραπετρίτη ζητώντας την αποχώρηση έστω και μίας διμοιρίας, χωρίς αποτέλεσμα.

Η έβδομη κατάθεση ήταν εκείνη του δημοσιογράφου του ΑΠΕ-ΜΠΕ Στρατή Μπαλάσκα, ο οποίος τοποθέτησε τα γεγονότα στο ευρύτερο πλαίσιο της πολιτικής διαχείρισης του μεταναστευτικού και περιέγραψε λεπτομερώς την άφιξη του πλοίου «Πήγασος», τις συγκρούσεις γύρω από το τελωνείο και την αποβίβαση των διμοιριών «σαν στρατός κατοχής», όπως είπε. Αναφέρθηκε σε φράσεις ανώτερων αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ. που καλούσαν τους άνδρες των ΜΑΤ να «χτυπήσουν αλύπητα» τους διαδηλωτές, αλλά και σε χαρακτηρισμούς εναντίον των κατοίκων όπως «τουρκόσποροι» και «γκασμάδες». Μίλησε ακόμη για τη διαπραγμάτευση Μουτζούρη στην Παγανή και Βέρρου με τη βουλεύτρια του ΚΚΕ, Μαρία Κομνηνάκα στην Καράβα για την αποχώρηση των ΜΑΤ, τονίζοντας ότι «αυτά που συνέβησαν από ομοεθνείς σε ομοεθνείς, ομόθρησκους, συμπατριώτες δεν έχουν προηγούμενο».

Μετά την ολοκλήρωση των μαρτυριών υπεράσπισης και των εγγράφων, το δικαστήριο διέκοψε. Η δίκη θα συνεχιστεί στις 15 Δεκεμβρίου με τις απολογίες των κατηγορουμένων, με τη λεσβιακή κοινωνία να παρακολουθεί στενά μια διαδικασία που πλέον έχει αναδειχθεί σε δικαστικό και πολιτικό ορόσημο για τα γεγονότα του 2020.