Η δεύτερη εβδομάδα του Οκτωβρίου ολοκληρώνεται με ραγδαία μείωση των τιμών του ελαιολάδου για τα ελαιόλαδα της περιόδου 2023 – 2024. Παρότι τα αποθέματα είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Όλοι οι τυποποιητές έχουν στραφεί στην αγορά φρέσκων ελαιολάδων (στην πραγματικότητα είναι αγουρέλαια) τα οποία αγοράζουν για να κάνουν μείγματα που θα φτιάξουν τα χαρακτηριστικά των ελαιολάδου που είναι ήδη στις αποθήκες των τυποποιητών. Αυτή η εμπορική πρακτική των «μουαγιέ» διαμορφώνει μεγάλα περιθώρια κέρδους για τους τυποποιητές.
Έτσι βλέπουμε στην Ελλάδα θα καταγράφονται τιμές πάνω από τα 10 ευρώ για τα έξτρα παρθένα ελαιόλαδα της νέας εσοδείας, όπως έδειξε και η πρώτη δημοπρασία που έκανε ο Συνεταιρισμός Αγίων Αποστόλων Λακωνίας. Την ίδια εβδομάδα όμως στην Ισπανία οι τιμές χονδρικής κινούνται καθοδικά, συγκεκριμένα από τα 7,20 ευρώ το έξτρα παρθένο στις 7 Οκτωβρίου υποχώρησε στα 6,90 ευρώ χθες Παρασκευή 11 του μήνα.

Τι στα αλήθεια συμβαίνει;
Τα βασικά στοιχεία που κινούν την αγορά του ελαιολάδου τούτη την περίοδο είναι:

α) Τα ιστορικά χαμηλά αποθέματα ελαιολάδου στην Μεσόγειο που σίγουρα είναι κάτω από τους 200.000 τόνους,

β) Η παραγωγή ελαιολάδου που θα είναι σίγουρα υψηλότερη από την περυσινή, δηλαδή πάνω από τα 2,5 εκατ. τόνους αλλά όχι κοντά στα 3,2 εκατ. τόνους που αναφέρουν ορισμένοι υπεραισιόδοξοι εκτιμητές.

γ) Η ξηρασία που πλήττει και φέτος τους ελαιώνες σε πολλές περιοχές της Μεσογείου θα παίξει κρίσιμο ρόλο για την μείωση των τιμών.

δ)Οι εμπορικές πολιτικές των τυποποιητών και των αλυσίδων σούπερ μάρκετ που θέλουν να αγοράσουν φθηνά την πρώτη ύλη και να πουλήσουν ακριβά το τελικό προϊόν χωρίς να χάσουν τα μερίδια αγοράς που έχουν δημιουργήσει.

ε) Το αυξημένο κόστος παραγωγής που δημιουργεί η κλιματική κρίση

Σε όλα τα παραπάνω πρέπει να προστεθεί η βεβαιότητα, όλων των παραγόντων της αγοράς, πως η παραγωγή ελαιολάδου την επόμενη ελαιοκομική περίοδο 2025 – 2026 θα είναι μικρή στις περιοχές που αντιμετωπίζουν προβλήματα ξηρασία και πολύ υψηλών θερμοκρασιών τους καλοκαιρινούς μήνες. Διότι τα ελαιόδεντρα σε Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία δεν έχουν προσαρμοστεί στους παρατεταμένους καύσωνες.

Εκτίμηση
Με βάση λοιπόν όλα τα παραπάνω αναμένουμε πως οι μεγάλοι τυποποιητές σε Ισπανία και Ιταλία θα μπουν δυναμικά στην αγορά φρέσκου ελαιολάδου. Κι όταν γεμίσουν οι αποθήκες τους τότε θα μειώσουν δραστικά τις αγορές. Η μείωση ή μη των τιμών στα σούπερ μάρκετ, όταν έρθει θα ενισχύσει την κατανάλωση. Από την εξέλιξη της κατανάλωση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η τακτική που θα ακολουθήσουν οι τυποποιητές από τις αρχές του 2025 και μετά.
Οι πιο ισχυρές επιχειρήσεις στον τομέα της τυποποίησης θα επιδιώξουν να δημιουργήσουν αποθέματα και για την επόμενη ελαιοκομική σεζόν. Η τάση αυτή θα είναι πιο έντονη αν οι τιμές χονδρικής καταγράφουν μεγάλη μείωση και τα προβλήματα ανομβρίας συνεχιστούν τους επόμενους μήνες.
Σε ότι αφορά την Ελλάδα κρίσιμο ρόλο για την εξέλιξη της αγοράς θα παίξουν οι ποσότητες χύμα ελαιολάδου που θα διοχετευτούν στην κατανάλωση. Αν μεγάλες μάζες καταναλωτών συνεχίσουν να βρίσκουν χύμα ελαιόλαδο από συγγενείς και φίλους οι τιμές στα σούπερ μάρκετα θα μειωθούν αισθητά σε επίπεδα ικανοποιητικά για τους καταναλωτές. Αν η κυβέρνηση, ακολουθώντας τους σχεδιασμούς των τυποποιητών βάλει φρένο στο χύμα ελαιόλαδο τότε οι λιανικές τιμές στα σούπερ μάρκετ θα εκτοξευτούν στα ύψη.