Σχεδόν 1,5 εκατομμύρια επιβάτες διακινήθηκαν από τα 15 σημαντικότερα λιμάνια του Βορείου Αιγαίου με τις ακτοπλοϊκές γραμμές που λειτούργησαν το 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής που επεξεργαστήκαμε stonisi.gr  Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την υφιστάμενη κατάσταση στον ακτοπλοϊκό χάρτη του Βορείου Αιγαίου, δείχνουν ποια νησιά ωφελούνται από τις ακτοπλοϊκές συνδέσεις και ποιά όχι. Έμπειροι παράγοντες της ακτοπλοΐας εδώ και χρόνια μιλούν για την ανάγκη αναμόρφωσης του ακτοπλοϊκού χάρτη της χώρας ώστε να γίνεται καλύτερη εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού, με μικρότερο κόστος για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες αλλά και για τα κρατικά ταμεία που κάθε χρόνο δίνουν περίπου 150 εκατ. ευρώ για τις άγονες γραμμές. Τα συλλογικά όργανα του μεταφορικού τομέα εδώ και χρόνια σημειώνουν πως είναι ανάγκη να αλλάξει ο σχεδιασμός των ακτοπλοϊκών γραμμών.

Να πως διαμορφώνεται η επιβατική κίνηση στα λιμάνια του Βορείου Αιγαίου. Το λιμάνι της Μυτιλήνης όπως είναι αναμενόμενο δέχεται τον μεγαλύτερο αριθμό επιβατών. Το 2023 πέρασαν από αυτό 360.193 επιβάτες και φυσικά η μισή επιβατική κίνηση καταγράφηκε το τρίτο τρίμηνο του έτους, δηλαδή την περίοδο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου.  Όμως ο παραπάνω αριθμός επιβατών είναι μικρός αν αναλογιστούμε πως: 1) Το 99% των επιβατών της Λέσβου διακινούνται από αυτό το λιμάνι. 2) Ο πληθυσμός του νησιού είναι περίπου 85.000 κάτοικοι, 3) Το λιμάνι της Μύρινας εξυπηρέτησε το 2023 230.329 επιβάτες παρότι ο πληθυσμός του νησιού είναι περίπου 15.000. 4) Η συνολική επιβατική κίνηση του αεροδρομίου της Μυτιλήνη το 2023 ήταν 497.499 επιβάτες.

Τα παραπάνω στοιχεία μαρτυρούν πως οι ακτοπλοϊκές συνδέσεις της Λέσβου είναι ανεπαρκέστατες και σε καμία περίπτωση δεν καλύπτουν τις ανάγκες κατοίκων και επισκεπτών. Μεγάλος χρόνος ταξιδιού, πλοία παλαιάς τεχνολογίας που αναπτύσσουν μικρή ταχύτητα και επιπλέον ανεπαρκή ενίσχυση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων κατά την διάρκεια του καλοκαιριού ώστε να καλύπτεται η αυξημένη ζήτηση. Είναι γνωστό πως από τον Απρίλιο δεν υπάρχουν διαθέσιμες καμπίνες στα πλοία για τα δρομολόγια του Αυγούστου στην γραμμή Πειραιάς – Χίος - Μυτιλήνη. Επίσης είναι γνωστό πως τόσο οι επιβάτες όσο και οι μεταφορείς δεν μπορούν να βρουν θέση στα γκαράζ των πλοίων που συνδέουν την Λέσβο με την ηπειρωτική Ελλάδα και τα άλλα νησιά από τις 10 Ιουλίου ως τις 10 Σεπτεμβρίου.  Παρότι τα προβλήματα αυτά είναι γνωστά η ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας δεν λαμβάνει μέτρα για να αντιμετωπισθούν.  Κι αυτό οδηγεί σε παραπέρα υποβάθμιση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων της Λέσβου κυρίως όμως  έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα του νησιού.

Το λιμάνι της Χίου

Το δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι του Βορείου Αιγαίου, από άποψη μεταφοράς επιβατών είναι το λιμάνι της Χίου με 317.716 επιβάτες το 2023. Πρόκειται για ένα λιμάνι που αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα καθώς η θέση του δεν επιτρέπει την ανάπτυξη χερσαίας ζώνης. Επίσης η μικρή λιμνολεκάνη που έχει αποτρέπει την δρομολόγηση μεγαλύτερων και ταχύτερων πλοίων στην γραμμές που διέρχονται από αυτό.  Η Χίος έχει ανάγκη ένα νέο λιμάνι με σύγχρονες υποδομές, που όμως θα είναι κοντά στην πόλη προκειμένου να εξυπηρετούνται επιβάτες και μεταφορείς. Στο σημερινό λιμάνι μπορούν να παραμείνουν ορισμένες δραστηριότητες όπως είναι οι ακτοπλοϊκές συνδέσεις  με την Τουρκία, η εξυπηρέτηση σκαφών αναψυχής και μικρών κρουαζιερόπλοιων.  Πλεονέκτημα της Χίου (σε σχέση με την Λέσβο) είναι πως ο χρόνος του ταξιδιού στην γραμμή Πειραιάς – Χίος – Μυτιλήνη δεν είναι υπερβολικά μεγάλος.

Τα λιμάνια της Σάμου

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που έχει η επιβατική κίνηση της Σάμου είναι ο ουσιαστικός διαχωρισμός της σε δύο λιμάνια του Καρλοβάσου και του Βαθύ. Αυτά είναι τα λιμάνια που εξυπηρετούν τις συνδέσεις με τον Πειραιά, την Καβάλα και την Θεσσαλονίκη. Το λιμάνι του Πυθαγορείου εξυπηρετεί συνδέσεις με άλλα νησιά της περιοχής.  Το λιμάνι του Καρλοβάσου (οικονομικό κέντρο του νησιού) το 2023 εξυπηρέτησε 106.986 επιβάτες και το λιμάνι του Βαθύ (πρωτεύουσα του νησιού) 78.636 επιβάτες. Το λιμάνι του Πυθαγορείου εξυπηρέτησε 36.475 επιβάτες.  Αθροιστικά από τα τρία λιμάνια πέρασαν 222.097 επιβάτες.  Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό αριθμό επιβατών αν αναλογιστούμε πως η Σάμος έχει πληθυσμό 30.200 κατοίκους.

Δυναμική ανάπτυξη για το λιμάνι της Μύρινας

Η ευχάριστη έκπληξη, για την επιβατική κίνηση του 2023, ήρθε από το λιμάνι της Μύρινας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ από αυτό πέρασαν 230.329 επιβάτες. Από αυτούς οι 145.000 επιβάτες διακινήθηκαν το τρίτο τρίμηνο του έτους (Ιούλιος – Σεπτέμβριος). Οι πυκνές ακτοπλοϊκές συνδέσεις που έχει η Λήμνος με τα λιμάνια της Καβάλας, της Αλεξανδρούπολης και της Θεσσαλονίκης τους καλοκαιρινούς μήνες δίνουν μεγάλο αριθμό επιβατών – τουριστών στο λιμάνι της Μύρινας και σε όλο το νησί. Κρίσιμο ρόλο στην προσέλκυση τουριστών από την Βόρειο Ελλάδα, για την Λήμνο, παίζει  η διάρκεια του ταξιδιού. Παρότι δεν είναι μικρή είναι ανεκτή.

Η ακτοπλοϊκή σύνδεση της Λήμνου με το Λαύριο παραμένει εξαιρετικά υποβαθμισμένη κι αυτό το μαρτυρούν οι αντιδράσεις των κατοίκων και των φορέων του νησιού.

Τα λιμάνια της Ικαρίας

Από το λιμάνι του Αγίου Κηρύκου πέρασαν 67.337 επιβάτες το 2023 και από του Ευδήλου 97.550 επιβάτες. Η μεγάλη πλειοψηφία των παραπάνω επιβατών ήταν τουρίστες ή Ικαριώτες της Αθήνας που πήγαν στο νησί για τις καλοκαιρινές διακοπές τους. Αυτό μαρτυρά η μεγάλη συγκέντρωση της επιβατικής κίνησης κατά το τρίτο τρίμηνο του 2023.

Σίγρι και Μεστά

Τα δύο νέα λιμάνια του Βορείου Αιγαίου το Σίγρι και τα Μεστά όπως είναι φυσικό δέχονται μικρό αριθμό επιβατών.  Και τα δύο κατασκευάστηκαν ως εναλλακτικά λιμάνια εξυπηρέτησης των μεταφορικών αναγκών των νησιών. Κι αυτός ο χαρακτήρας δεν μπορεί να αλλάξει. Ωστόσο αμφότερα μπορούν να αξιοποιηθούν και να βοηθήσουν την οικονομική ανάπτυξη των περιοχών στις οποίες βρίσκονται αν γίνουν ορισμένες παρεμβάσεις, όπως είναι: 1) έργα στις χερσαίες ζώνες, 2) υπεραστικές συγκοινωνίες που θα εξυπηρετούν τους επιβάτες των πλοίων, 3) σχεδιασμός νέων ακτοπλοϊκών συνδέσεων για τα συγκεκριμένα λιμάνια. Από το λιμάνι του Σιγρίου το 2023 διακινήθηκαν 6.805 επιβάτες, κι από το λιμάνι των Μεστών 24.944 επιβάτες.

Τα λιμάνια των μικρών νησιών

Αίσθηση προκαλεί πως το λιμάνι των Φούρνων δέχθηκε το 2023 43.109 επιβάτες και της Θύμαινας 5.404 επιβάτες. Από το λιμάνι των Ψαρών πέρασαν 21.732 επιβάτες και των Οινουσσών 36.577 επιβάτες. Αξιόλογη ήταν η κίνηση και στο λιμάνι του Αγίου Ευστρατίου το 2023, 15.126 επιβάτες.