× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Σώζουν ό,τι μπορεί να σωθεί...

Διακοπή εργασιών και ανασκαφή στο χώρο του οικοπέδου της Ακαδημίας Κυδωνιών στο Αϊβαλί όπου επρόκειτο να κατασκευασθεί Αστυνομικό Μέγαρο

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 8/12/2023

Σώζουν ό,τι μπορεί να σωθεί...

Είχαν αποτέλεσμα οι αντιδράσεις τον πολιτών στο Αϊβαλί και όχι μόνο. Με απόφαση του Συμβουλίου Προστασίας Πολιτιστικών Δημιουργιών της Περιφέρειας του Μπαλίκεσιρ στην οποία ανήκει το Αϊβαλί διακόπηκαν οι εργασίες ανέγερσης Αστυνομικού Μεγάρου στο οικόπεδο της πόλης όπου έστεκε η ιστορική Ακαδημία Κυδωνιών.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ήδη απομακρύνθηκαν τα τσιμέντα που είχαν πέσει μετά την πραγματοποιηθείσα εκσκαφή και ξεκίνησε η ανασκαφή του οικοπέδου με σημαντικότερο ως τα τώρα εύρημα τμήμα ενεπίγραφης στήλης.

Άγνωστο είναι αν μετά την ολοκλήρωση της ανασκαφής των όποιων υπολειμμάτων της ιστορικής Ακαδημίας έμειναν, θα συνεχιστεί το έργο της ανέγερσης Αστυνομικού Μεγάρου.

Όπως είναι γνωστό, στα τέλη του περασμένου Αυγούστου, συνεργεία ανέσκαψαν συστηματικά το χώρο καταστρέφοντας και εξαφανίζοντας για πάντα στοιχεία που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην τεκμηρίωση των σημαντικών για την παγκόσμια εκπαιδευτική ιστορία, σχολείων της ιστορικής πολιτείας απέναντι από την πόλη της Μυτιλήνης. Σκοπός τους η προετοιμασία του χώρου για την ανέγερση ενός τριώροφου τερατουργήματος για τις ανάγκες του Αστυνομικού Μεγάρου της πόλης.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η Ακαδημία Κυδωνιών σύμφωνα με το ιστορικό έργο του Δημητρού Ε. Ψαρρού «ΤΟ ΑΪΒΑΛΙ», ιδρύθηκε το 1800 ως συνέχεια της «Ελληνικής Σχολής» του Ιωάννη Δημητρακέλλη Οικονόμου. Διέθετε βιβλιοθήκη αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, φιλοσοφικά και θεολογικά έργα κάθε λογής αλλά και πολλούς μεγάλους για την εποχή διδασκάλους.

Το 1800 σε οικόπεδο που δώρισε ο ηγέτης του λεγόμενου «Μεγάλου Κόμματος» Χατζηαθανάσιος Χατζηγεωργίου, απέναντι από το ναό του Αγίου Δημητρίου, στο μαχαλά των «αρχοντάδων» της ολοένα και αναπτυσσόμενης πόλης, άρχισε να χτίζεται  η «Ακαδημία», πάνω σε αρχιτεκτονικά σχέδια «Λέσβιου τινός μετακληθέντος προς τούτο από την Κωνσταντινούπολιν». Ήταν το πρώτο κτήριο της πόλης που χτίστηκε από σπουδαγμένο αρχιτέκτονα και όχι από κάποιο «κάλφα» δηλαδή από κάποιο εμπειρικό μάστορα όπως γινόταν μέχρι τότε. Το έργο ολοκληρώθηκε το 1803 με καθυστέρηση που οφείλονταν σε καταγγελίες προς το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως από κάποιους μοναχούς της περιοχής που αντιτίθονταν στις νεωτερικές διδασκαλίες του μεγάλου δασκάλου Βενιαμίν του Λέσβιου στα σχολεία της πόλης των Κυδωνιών, όπου δίδασκε.

Το κτίσμα ήταν διώροφο σε σχήμα παραλληλόγραμμο με μεγάλη αυλή γύρω από την οποία διατάσσονταν συνολικά 72 δωμάτια!

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Εκεί ο Βενιαμίν ο Λέσβιος δίδαξε φιλοσοφία, μαθηματικά και φυσιογνωστικές επιστήμες, μαθήματα απόλυτα «καινοφανή» για την εποχή, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση εκκλησιαστικών κύκλων και διωγμό εναντίον του σοφού αυτού λογίου. Το 1806 η «Ακαδημία» έκλεισε για ένα μικρό χρονικό διάστημα, στο πλαίσιο ευρύτερων διωγμών κατά των Ελλήνων εξ αιτίας του Ρωσοτουρκικού πολέμου. Τότε ήταν και η πρώτη φορά που η «Ακαδημία» κατηγορήθηκε για επαναστατική δράση.

Το 1811 τη διεύθυνση της «Ακαδημίας» ανέλαβε ο λόγιος Θεόφιλος Καΐρης που δίδαξε ως τις αρχές του 1821, όταν μυημένος στη Φιλική Εταιρεία έφυγε από το Αϊβαλί για να λάβει μέρος στην Ελληνική Επανάσταση. Παράλληλα, δίδαξε και ο Γρηγόριος Σαράφης, ενώ μαθητές της Ακαδημίας, κυρίως Έλληνες, τίμησαν αργότερα τα ελληνικά γράμματα. Στην Ακαδημία φοίτησαν και λίγοι Βούλγαροι και Ρουμάνοι. Το 1819, ο Κυδωνιάτης Κωνσταντίνος Τόμπρας, που με φροντίδα της κοινότητας είχε εκπαιδευθεί στα τυπογραφεία του Διδότου (Ντιντό – Didot 1790-1876) στο Παρίσι, ανέλαβε τη διεύθυνση τυπογραφείου που ιδρύθηκε στην πόλη για την εξυπηρέτηση των αναγκών της Σχολής. Η σχολή καταστράφηκε τον Ιούνιο του 1821 μαζί με την υπόλοιπη πόλη.

Αρχικά στην «Ελληνική Σχολή» και αργότερα στην Ακαδημία είχε εισαχθεί η διδασκαλία της ευρωπαϊκής μουσικής και της γαλλικής και τουρκικής γλώσσας πέραν της Ελληνικής. Στην ίδια σχολή διδασκόταν και κλασικό θέατρο με τραγωδίες, όπως η «Εκάβη» του Ευριπίδη. Όπως αναφέρει ο Διδότος (Didot,), όταν παιζόταν η «Εκάβη» κλεινόταν με προσοχή οι πόρτες και τα παράθυρα, για να μη δουν οι Τούρκοι τα όπλα που έφεραν οι μαθητές ως σκηνικό υλικό. Με την ευκαιρία δε της διδασκαλίας του δράματος «Πέρσαι» του Αισχύλου, γινόταν έμμεση αναφορά στην απελευθέρωση από τους Τούρκους. Σε μια παράσταση δε υπό τον Κων. Οικονόμου, όπως αναφέρει Γάλλος διπλωμάτης που παραβρέθηκε, έγινε χαμηλόφωνα απαγγελία του «Θούριου» του Ρήγα.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το συγκρότημα της «Ακαδημίας Κυδωνιών» καταστράφηκε μαζί με όλη την Πολιτεία στις 3 Ιουνίου του 1821, όταν ο Στρατός του Σουλτάνου εισέβαλε σε αυτήν για να εκδικηθεί τη συμμετοχή της πόλης στην Ελληνική Επανάσταση. Ιδιαίτερα η «Ακαδημία Κυδωνιών» καταστράφηκε εκ βάθρων αφού θεωρήθηκε ως έδρα της επαναστατικής διεργασίας.

Μετά την επιστροφή των Αϊβαλιωτών στην πόλη τους, το 1838, επί των ερειπίων της Ακαδημίας και συγκεκριμένα απέναντι από την είσοδο του Αγίου Δημητρίου χτίστηκε «ξύλινο παράπηγμα» ως «Ελληνικό Σχολείο», δημοτικό σχολείο δηλαδή. Το 1857 ο Δημήτριος Χατζηαθανασίου «δια χρημάτων ιδίων και αλλοτρίων» έχτισε στη βόρεια πλευρά του οικοπέδου της πάλαι ποτέ «Ακαδημίας» το Γυμνάσιο. Ακολούθησε με δωρεές η ανάπτυξη του συγκροτήματος μέχρι το 1904 που χτίστηκε η μνημειακή είσοδος. Μέχρι και το 1914 το ιστορικό «Γυμνάσιο» επεκτείνονταν.

Μετά το 1922 το συγκρότημα χρησιμοποιήθηκε ως σχολείο για τις ανάγκες των νέων κατοίκων που μεταφέρθηκαν εκεί σε εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάννης, κυρίως από την περιοχή της Κρήτης.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 κατεδαφίστηκε η μνημειακή είσοδος για τη διάνοιξη του κεντρικού δρόμου και ακολούθησε μέχρι και τις αρχές του νέου αιώνα η «αποψίλωση» του. Σήμερα από το συγκρότημα στέκει μόνο το Παρθεναγωγείο με είσοδο από το «φαρδύ σοκάκι» το οποίο χρησιμοποιείται, σύμφωνα τουλάχιστον με την επιγραφή στην είσοδο,  σαν βιβλιοθήκη. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 κατεδαφίστηκε και ο απέναντι από το συγκρότημα ναός του Αγίου Δημητρίου προκειμένου να ανεγερθεί ένα σχολείο. Ενώ το Γυμναστήριο του συγκροτήματος απέναντι από την είσοδο του Γυμνασίου οικοπεδοποιήθηκε και σε αυτό αναγέρθηκαν κατοικίες και μαγαζιά.

 

Ο κυρίως χώρος του συγκροτήματος μετατράπηκε σε χώρο στάθμευσης. Έως τις 25 του περασμένου Αυγούστου. Οπότε και χωρίς να πραγματοποιηθούν ανασκαφικές εργασίες ξεκίνησαν οι εργασίες γενικής εκσκαφής και καταστροφής κάθε σημείου που θύμιζε την πάλαι ποτέ Ακαδημία Κυδωνιών.

 

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Να εξαναγκάσουμε σε υποχώρηση»

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΒΑΤΣΗΣ
ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

«Ανοιξε την πύλη να τους δείρουμε»

4 χρόνια από την «Καράβα», μια αδημοσίευτη μαρτυρία του τότε διοικητή του Στρατοπέδου της Παγανής όπου βρίσκονταν τα ΜΑΤ, Δ. Χατζηχαραλάμπους, Ταξίαρχο ε.α.- Τι έγινε με τον Μουτζούρη και τον πρωθυπουργό;
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΑΧΙΝΟΣ

Πάτησε τον Αχινό, 27/2/2024

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Τελικά υπάρχει στα νησιά μας μειωμένος ΦΠΑ;

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΤΖΗΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ*
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

Ο Κωστής Καρπόζηλος λέει «Ιστορίες στο Νησί»

Οι πληθυσμιακές μετακινήσεις του 20ου αιώνα και οι διαδρομές του ελληνικού κομμουνισμού μέσα σ’ αυτές
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Κεντροαριστερά όπως μπαίνεις ή όπως βγαίνεις;

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΤΖΗΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Ταξίαρχος ε.α
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Δρόμοι ηρώων

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ, συγγραφέας, Δρ. Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

Γιόρτασε το «Ν» και η ανεξάρτητη δημοσιογραφία

Στη ζεστή ατμόσφαιρα των Κεντρικών Λυκείων, με την παρουσία φορέων, αυτοδιοικητικών, δημοσιογράφων και φίλων πραγματοποιήθηκε ουσιαστική συζήτηση για τις προκλήσεις της σύγχρονης ενημέρωσης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ας μιλήσουμε με αριθμούς

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ*
ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

«Τα προβλήματα συνταξιούχων και εργαζομένων είναι κοινά»

Στην εκπομπή ΠΕΚ-τες του Γιάννη Ζαφειρίου, μίλησε η Κατερίνα Καλαρουτάκου, μέλος του ΔΣ του Συνδέσμου Πολιτικών Συνταξιούχων Λέσβου.