(συνέχεια από προηγούμενο)

Καταστολή και συμπεράσματα

Από το μεσημέρι της Παρασκευής η χούντα χτυπάει στο ψαχνό. Το βράδυ τα τανκς συγκλίνουν στο Πολυτεχνείο. Ακούγονται εκκλήσεις προς τους φαντάρους αλλά η στρατιωτική πειθαρχία δεν σπάει εύκολα μέσα σε λίγες ώρες. Στις 3 το πρωί του Σαββάτου γκρεμίζουν την πύλη και μπαίνουν μέσα Εσατζήδες ενώ παρακρατικοί χτυπάνε και πυροβολούν. Οι διαδηλώσεις συνεχίζονται όλο το βράδυ και το Σάββατο το πρωί.

Η χούντα κέρδισε με τη σφαγή μόνο λίγους μήνες ζωής. Η αντίστροφη μέτρηση για την πτώση της είχε αρχίζει. Όμως δεν ήταν αυτό το συμπέρασμα των ΚΚ. Το ΚΚΕ (εσ) εκτίμησε ότι ήταν μια μεγάλη ήττα που «μας γύρισε πίσω στις 21 Απρίλη». Η εκτίμηση του ΚΚΕ δεν διέφερε στην ουσία της.

Λίγες βδομάδες μετά τη 17 Νοέμβρη, το φύλλο Νο 8 της Πανσπουδαστικής, της εφημερίδας της Αντι- ΕΦΕΕ, περιλάμβανε ένα κατάπτυστο άρθρο, υποτίθεται με τη μορφή ανακοίνωσης της Σ.Ε. -που φυσικά είχε πάψει να υπάρχει- ώστε να αποκτήσει αξιοπιστία. Σ’ αυτό κατήγγειλε «…την προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολυτεχνείου την Τετάρτη 14 του Νοέμβρη, 350 οργανωμένων πρακτόρων της ΚΥΠ… με σκοπό να προβάλλουν με κάθε μέσο τραμπουκισμού και προβοκάτσιας γελοία και αναρχικά συνθήματα που δεν εκφράζανε τη στιγμή και τις συγκεκριμένες δυνάμεις… για να δικαιολογήσουν την επαναφορά του στρατιωτικού νόμου και το δυνάμωμα της αιματηρής τρομοκρατίας… Σαν υπεύθυνη Σ.Ε. του Πολυτεχνείου δηλώνουμε ότι παρ’ όλα αυτά το φοιτητικό μας κίνημα δεν ήθελε με κανένα τρόπο η εκδήλωσή μας αυτή να συντελέσει ώστε να συγκρουστούν κατά μέτωπο στη συγκεκριμένη στιγμή οι λαϊκές δυνάμεις με τη σιδερόφρακτη δικτατορία…».

Η εκτίμηση των οργανώσεων της επαναστατικής αριστεράς ήταν στον αντίποδα των ηττοπαθών εκτιμήσεων: «Ο λαϊκός αγώνας του Πολυτεχνείου άνοιξε καινούργια, ανώτερη φάση για το Κίνημα. Παρ’ όλες τις θυσίες, παρ’ όλο το δολοφονικό όργιο της χούντας, το Πολυτεχνείο ήταν τεράστια πολιτική νίκη του λαϊκού μας κινήματος και των πρωτοπόρων επαναστατικών δυνάμεων μέσα σ’ αυτό…». «Η δολοφονική καταπίεση που ακολούθησε, όχι μονάχα δεν οδήγησε στην απογοήτευση, δεν έριξε το λαό στην ηττοπάθεια, παρά ατσάλωσε πιο πολύ τη θέληση για αγώνα…».

Η πτώση της χούντας

Το άμεσο αποτέλεσμα του ξεσηκωμού φαινόταν να επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις για το «πρόωρο» του χαρακτήρα της. Στην πραγματικότητα, μετά το Πολυτεχνείο τίποτα δεν ήταν όπως πριν. Η εμπειρία της μαζικής εξέγερσης είχε επιταχύνει τη διαδικασία της ραγδαίας ριζοσπαστικοποίησης. Ήταν θέμα χρόνου το κίνημα να βγει πάλι στους δρόμους και στους χώρους δουλειάς.

Η χούντα προσπάθησε να βρει διέξοδο με την οργάνωση πραξικοπήματος ενάντια στο Μακάριο και ερχόμενη αντιμέτωπη με την Τουρκία ήλπιζε να μεταστρέψει το μίσος εναντίον της σε προσωρινό λαϊκό έρεισμα. Αλλά όλα πήγαν στραβά. Η Τουρκία αντεπιτέθηκε και κατέλαβε τη μισή Κύπρο και η “επιστράτευση της σαγιονάρας” κατέληξε σε φιάσκο γιατί ο κόσμος δεν ήθελε να σκοτωθεί γι’ αυτούς που ματοκύλισαν το Πολυτεχνείο.

Οι εσωτερικές φαγωμάρες των χουντικών έφτασαν στο απόγειό τους στις 25 Νοέμβρη όταν η κλίκα του Ιωαννίδη έβαλε στη φυλακή τον Παπαδόπουλο. Η απομόνωσή της έγινε ασφυκτική. Ένιωθε ότι η συνέχισή της είχε τον κίνδυνο να φέρει νέα εξέγερση. Γι’ αυτό αναζήτησε σενάρια για τη διαδοχή. Κι έτσι η δικτατορία έτρεξε άρον- άρον να καλέσει τον Καραμανλή να βγάλει τα κάστανα απ’ τη φωτιά.

(συνεχίζεται)