Πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, 4 Νοεμβρίου, διαδικτυακή συνέντευξη τύπου του Γενικού Διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Αμπέλου και Οίνου (Organisation Internationale de la Vigne et du Vin – ΟΙV) κ. Pau Roca, κατά την οποία παρουσιάσθηκαν οι πρώτες εκτιμήσεις του Οργανισμού για την παγκόσμια παραγωγή οίνου για το 2021. Την συνέντευξη παρακολούθησε στέλεχος του Οικονομικού Γραφείου της Ελληνικής Πρεσβείας στην Αθήνα. Τα βασικά στοιχεία της συνέντευξης έχουν ως εξής:

Με βάση τις πληροφορίες που συλλέχθηκαν σε 28 χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 85% της παγκόσμιας παραγωγής το 2020, η παγκόσμια παραγωγή οίνου το 2021 (μη συμπεριλαμβανομένου του μούστου και του χυμού) εκτιμάται μεταξύ 247,1 και 253,5 εκ. εκατόλιτρων (mhl), με το μέσο όρο να ανέρχεται στα 250,3 εκ. εκατόλιτρα, δηλ. ιδιαιτέρως χαμηλή και ελάχιστα υψηλότερη από την ιστορικά χαμηλή παραγωγή του 2017. Οι πρώτες εκτιμήσεις για το 2021 δείχνουν έναν όγκο παραγωγής χαμηλότερο κατά 4% σε σχέση με το 2020 και κατά 7% σε σχέση με τον μέσο όρο της εικοσαετίας. Η ιδιαίτερα χαμηλή παραγωγή είναι αποτέλεσμα των δυσμενών για την οινική παραγωγή κλιματολογικών συνθηκών που επικράτησαν αυτήν τη χρονιά στις μεγάλες οινοπαραγωγές χώρες στην Ευρώπη. Το νότιο ημισφαίριο και οι ΗΠΑ, όμως, δείχνουν να αποτελούν εξαιρέσεις σε αυτό το εν γένει αρνητικό σενάριο και συμβάλλουν στην εξισορρόπηση της πτώσης του όγκου παραγωγής που παρατηρείται στις χώρες της ΕΕ.

Το 2021 αποτελεί την τρίτη συνεχόμενη χρονιά με την παγκόσμια παραγωγή οίνου να βρίσκεται κάτω του μέσου όρου. Παρά ταύτα, ο αντίκτυπος αυτής της πτώσης στον κλάδο του κρασιού σε διεθνές επίπεδο είναι ακόμη υπό αξιολόγηση, δεδομένης της παρούσας συγκυρίας όπου η πανδημία της covid-19 συνεχίζει να προκαλεί έναν υψηλό βαθμό αβεβαιότητας.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), οι καιρικές συνθήκες δεν ευνόησαν τους οινοπαραγωγούς , με τον όγκο παραγωγής να εκτιμάται στα 145 εκ. εκατόλιτρα, που αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 13% σε σχέση με το 2020. Ωστόσο, οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις για την παραγωγή οίνου στις χώρες της ΕΕ δείχνουν μια πολύ πιο ετερογενή κατάσταση, κυρίως λόγω των διαφορετικών καιρικών συνθηκών σε κάθε χώρα κατά τη διάρκεια του έτους. Εξετάζοντας τα στοιχεία από τις τρεις μεγαλύτερες χώρες παραγωγής, σε σχέση με το 2020, καταγράφεται πτώση 9% στην Ιταλία (44,5 mhl), 14% στην Ισπανία (35,0 mhl) και 27% στη Γαλλία (34,2 mhl). Σημειώνεται ότι για πρώτη φορά στην ιστορία, η Γαλλία καταλαμβάνει την 3η θέση στην παγκόσμια παραγωγή οίνου, μετά την Ιταλία και την Ισπανία. Άλλες χώρες της ΕΕ που κατέγραψαν μειωμένη παραγωγή σε σχέση με το 2020 είναι η Αυστρία (2,3 mhl,-4%), η Κροατία (0,7 mhl,-13%), η Σλοβενία (0,5 mhl, -26%) και η Σλοβακία (0,3 mhl, -2%). Η Ελλάδα, με παραγωγή 1,7 mhl, μειωμένη κατά 26% σε σχέση με το 2020, κατατάσσεται μαζί με τη Σλοβενία και τη Γαλλία στις 3 πρώτες ευρωπαϊκές θέσεις σε ετήσια μείωση παραγωγής. Θετική εξέλιξη σε σχέση με το 2020 καταγράφεται σε άλλες αμπελουργικές χώρες της ΕΕ όπως η Γερμανία (8,8 mhl, +4%), η Ουγγαρία (3,1 mhl, +6%), η Πορτογαλία (6,5 mhl, +1%), η Βουλγαρία (0,9 mhl, +7%) και η Ρουμανία με εντυπωσιακή αύξηση κατά 37% (5,3 mhl).

Στο βόρειο ημισφαίριο εκτός ΕΕ, η παραγωγή κρασιού το 2020 είναι αυξημένη σε χώρες όπως η Ρωσία (4,5 mhl, +2%), η Γεωργία και η Μολδαβία, με εντυπωσιακή αύξηση κατά 22% (2,2 mhl) και 20% (1,1 mhl) αντίστοιχα, μετά από την εξαιρετικά χαμηλή περυσινή παραγωγή στις δύο χώρες λόγω ξηρασίας. Ο όγκος παραγωγής οίνου στην Ελβετία το 2021 (0,8 mhl) αναμένεται να είναι εκ νέου χαμηλότερος από το προηγούμενο έτος κατά 10%, αλλά και κατά 22% από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Στις ΗΠΑ, η προκαταρκτική εκτίμηση για την παραγωγή κρασιού είναι στα 24,1 mhl, αυξημένη (+6%) σχέση με το 2010, αλλά κατά 3% χαμηλότερη από τον μέσο όρο πενταετίας, εξέλιξη που μπορεί εν μέρει να αποδοθεί στις ξηρές καιρικές συνθήκες σε ορισμένες οινοπαραγωγές περιοχές της χώρας. Όσον αφορά την Κίνα, δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τη συγκομιδή σταφυλιών αυτή τη στιγμή του έτους αλλά είναι πιθανό να συνεχιστεί η περιστολή της παραγωγής οίνου στη χώρα που ξεκίνησε το 2016 για δομικούς λόγους, που έχουν αναλυθεί και σε εκθέσεις του ΟIV (σ.σ. Διεθνής Οργανισμός Αμπέλου και Οίνου).

Στο νότιο ημισφαίριο, όπου οι συγκομιδές έληξαν το πρώτο τρίμηνο του 2021, τα προκαταρκτικά στοιχεία για την παραγωγή κρασιού τείνουν να είναι πιο ακριβή και αξιόπιστα. Όσον αφορά τους όγκους, μετά από μία μεγάλη πτώση το 2020 εξαιτίας δυσμενών κλιματολογικών συνθηκών, τη φετινή χρονιά παρατηρείται μία μεγάλη αύξηση σε όλες τις μεγάλες οινοπαραγωγές χώρες. Η εκτίμηση παραγωγής για το 2021 ανέρχεται στα 59 mhl, υψηλό όλων των εποχών, αυξημένο κατά 19% σε σχέση με το 2020.

Η νότιος Αμερική είναι η περιοχή στο νότιο ημισφαίριο που σημειώνει τη μεγαλύτερη αύξηση σε σχέση με το επίπεδο παραγωγής του 2020. Η Χιλή, με 13,4 mhl, σημειώνει αύξηση 30% σε σχέση με το 2020 και αναδεικνύεται ως η χώρα με τη μεγαλύτερη φετινή παραγωγή στην περιοχή ενώ σημαντική αύξηση καταγράφει και η Αργεντινή (12,5 mhl,+16%). Η Βραζιλία, με εκτιμώμενο όγκο παραγωγής 3,6 mhl βρίσκεται κατά 60% πάνω από τα περυσινά της μεγέθη και κατά 46% πάνω από τον πενταετή μέσο όρο. Στη νότιο Αφρική, όπου η ξηρασία επηρέασε σημαντικά τις συγκομιδές από 2016, η παραγωγή οίνου το 2020 εκτιμάται στα 10,4 mhl, αυξημένη για τρίτη συνεχόμενη χρονιά κατά 2%.

Στην Ωκεανία, η Αυστραλία καταγράφει τον μεγαλύτερο όγκο παραγωγής οίνου το 2006, στα 14,2 mhl (+30% σε σύγκριση με το 2020 και +14% σε σχέση με τον πενταετή μέσο όρο), εξέλιξη που εξηγείται από το συνδυασμό τη φετινή χρονιά ήπιων θερμοκρασιών, περιορισμένων ασθενειών στα αμπέλια και ιδανικών συνθηκών τρύγου, μετά από δύο καταστροφικές χρονιές λόγω ξηρασίας και πυρκαγιών. Στη Νέα Ζηλανδία, η παραγωγή κρασιού παρουσιάζει αντίθετη τάση σε σχέση με τις άλλες χώρες του ημισφαιρίου και, μετά την παραγωγή ρεκόρ του 2020, εμφανίζει πτώση κατά 19% σε σχέση με το 2020 (2,7 mhl) και κατά 13% σε σχέση με τον μέσο όρο πενταετίας, λόγω των παγετών που σημειώθηκαν στο τέλος της άνοιξης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν κατά τη συνέντευξη τύπου, η παγκόσμια κατανάλωση οίνου εκτιμάται ότι θα αυξηθεί το 2021 κατά 2%, επανερχόμενη στο τέταρτο τρίμηνο του έτους στα προ πανδημίας επίπεδα, καθώς ο κλάδος αντιμετώπισε την κρίση με δημιουργικό τρόπο, βασιζόμενος στο πιστό καταναλωτικό κοινό και ενισχύοντας εναλλακτικούς διαύλους πώλησης, όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο. Όσον αφορά το διεθνές εμπόριο οίνου, οι εξαγωγές κατά το πρώτο εξάμηνο του 2021 αυξήθηκαν κατά 9% σε όγκο σε σχέση με το 2020 και κατά 21% σε αξία κατά την ίδια περίοδο αναφοράς.

O Γενικός Διευθυντής του Οργανισμού σημείωσε ότι οι προβλέψεις για την κατανάλωση οίνου συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται από αβεβαιότητα όχι μόνο λόγω των συνεχιζόμενων περιορισμών λόγω πανδημίας αλλά και λόγω της αλλαγών που αυτοί έχουν επιφέρει στη συμπεριφορά των πολιτών και στις συνήθειές τους. Εκτίμησε, επίσης, ότι η μείωση της κατανάλωσης στην Κίνα θα εξακολουθήσει να έχει επίπτωση στα μεγέθη της παγκόσμιας κατανάλωσης. Όσον αφορά το σκέλος της προσφοράς, ανέφερε ότι είναι πιθανή μία έλλειψη λευκού οίνου, του οποίου η παραγωγή σε διεθνές επίπεδο είναι, ούτως ή άλλως, χαμηλότερη σε σχέση με τον ερυθρό.

Ο κ. Pau Roca τόνισε ότι εκτός της πανδημίας, η μεγάλη πρόκληση για τον οινοπαραγωγικό κλάδο είναι η κλιματική αλλαγή, όπως αποδεικνύεται και από τις καιρικές συνθήκες που επηρέασαν ιδιαίτερα αρνητικά τη φετινή παραγωγή στην Ευρώπη. Εξέφρασε, μάλιστα, την άποψη πως ο ψηφιακός μετασχηματισμός της οινοπαραγωγής, που συνιστά εκπεφρασμένο στόχο του Οργανισμού, μπορεί να συμβάλει μέσω της συλλογής και της αξιοποίησης δεδομένων στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων του φαινομένου σε μεσοπρόθεσμο στάδιο, πριν την εφαρμογή πιο μακροπρόθεσμων λύσεων, όπως η γενετική προσαρμογή των ποικιλιών αμπέλου. Τέλος, υπογράμμισε ότι ο OIV θα συνεχίσει να παρακολουθεί με προσοχή τον κλάδο του οινικού τουρισμού λόγω της σημαντικής του συνεισφοράς στην αύξηση της κατανάλωσης ενώ υπενθύμισε και το ενδιαφέρον του Οργανισμού για τις νέες τάσεις στην καλλιέργεια όπως οι οργανικοί αμπελώνες (για τους οποίους δημοσιεύθηκε εντός του 2021 και μελέτη του Οργανισμού), που αντιπροσωπεύουν αυτήν τη στιγμή σχεδόν το 6% της παγκόσμιας έκτασης με αμπέλια.