Ποιος μπορεί να παραλαμβάνει ένα παιδί από το σχολείο; Μέχρι πού φτάνει η ευθύνη του εκπαιδευτικού; Μπορεί ένας μαθητής να επιστρέφει μόνος στο σπίτι με μια υπεύθυνη δήλωση του γονέα του; Και τι ισχύει για τα παιδιά που παρακολουθούν το Ολοήμερο Πρόγραμμα;

Τα ερωτήματα αυτά επανέρχονται με επιτακτικό τρόπο λίγο πριν από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, φέρνοντας στο επίκεντρο ένα ζήτημα που αφορά την καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών: την ασφαλή αποχώρηση των μαθητών από τις σχολικές μονάδες.

Η Ένωση Διευθυντών και Διευθυντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ζητά την άμεση παρέμβαση της ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, επισημαίνοντας ότι το ισχύον πλαίσιο αφήνει χώρο για διαφορετικές ερμηνείες και πρακτικές από σχολείο σε σχολείο.

Διαφορετικές πρακτικές για ένα ζήτημα ασφάλειας

Όπως τονίζει η Ένωση, η αποχώρηση των παιδιών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή διαδικαστική λεπτομέρεια. Πρόκειται για ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τη σωματική ασφάλεια των μαθητών, αλλά και με τη νομική και υπηρεσιακή ευθύνη των εκπαιδευτικών και των διευθυντών.

Στην καθημερινή σχολική πραγματικότητα δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες οι διευθύνσεις των σχολείων καλούνται να αποφασίσουν ποιος έχει δικαίωμα να παραλάβει ένα παιδί, εάν αρκεί μια προφορική ενημέρωση από τον γονέα ή αν απαιτείται προηγούμενη έγγραφη εξουσιοδότηση.

Η απουσία ενιαίων οδηγιών έχει ως αποτέλεσμα κάθε σχολική μονάδα να επιχειρεί να καλύψει τα κενά με βάση γενικές διατάξεις, παλαιότερες εγκυκλίους ή προσωπικές ερμηνείες. Έτσι, ένα θέμα που θα έπρεπε να ρυθμίζεται με απόλυτη σαφήνεια αντιμετωπίζεται διαφορετικά ακόμη και από γειτονικά σχολεία.

Ποιος παραλαμβάνει το παιδί στις 13:15

Το πρώτο κρίσιμο ζήτημα αφορά την αποχώρηση των μαθητών στις 13:15, μετά την ολοκλήρωση του πρωινού προγράμματος.

Η Ένωση ζητά να διευκρινιστεί εάν οι γονείς και οι κηδεμόνες είναι υποχρεωμένοι να δηλώνουν εκ των προτέρων τα ενήλικα πρόσωπα που έχουν εξουσιοδοτήσει να παραλαμβάνουν τα παιδιά τους.

Παράλληλα, θέτει το ερώτημα εάν οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να παραδίδουν προσωπικά κάθε μαθητή στον γονέα, στον κηδεμόνα ή σε άλλο εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Εάν υπάρχει τέτοια υποχρέωση, το Υπουργείο καλείται να καθορίσει με ακρίβεια τη διαδικασία και το σημείο στο οποίο ολοκληρώνεται η ευθύνη του σχολείου.

Μπορεί ένα παιδί να φύγει μόνο του

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένας γονέας επιθυμεί το παιδί του να αποχωρεί χωρίς τη συνοδεία ενηλίκου.

Οι διευθυντές ζητούν να γνωρίζουν εάν μπορούν να αποδέχονται υπεύθυνη δήλωση του γονέα ή του κηδεμόνα, με την οποία θα επιτρέπεται στον μαθητή να επιστρέφει μόνος του στο σπίτι και η ευθύνη για την ασφαλή μετάβασή του θα αναλαμβάνεται από την οικογένεια.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν μια τέτοια δήλωση απαλλάσσει πράγματι τον διευθυντή και το εκπαιδευτικό προσωπικό από κάθε ευθύνη σε περίπτωση απρόβλεπτου περιστατικού μετά την έξοδο του παιδιού από το σχολείο.

Το κενό και στο Ολοήμερο Πρόγραμμα

Αντίστοιχη ασάφεια καταγράφεται και για τους μαθητές που παρακολουθούν το Ολοήμερο Πρόγραμμα και αποχωρούν αργότερα από το σχολείο.

Η Ένωση ζητά να ξεκαθαριστεί εάν μπορεί να επιτραπεί και σε αυτούς τους μαθητές να αποχωρούν χωρίς συνοδεία, αποκλειστικά με υπεύθυνη δήλωση του γονέα ή του κηδεμόνα, καθώς και ποιος φέρει την ευθύνη από τη στιγμή που το παιδί περνά την πόρτα του σχολείου.

«Η ευθύνη δεν μπορεί να παραμένει αδιευκρίνιστη»

Οι διευθυντές υπογραμμίζουν ότι δεν μπορούν να καλούνται να λαμβάνουν μόνοι τους αποφάσεις οι οποίες, σε περίπτωση ατυχήματος ή άλλου σοβαρού περιστατικού, μπορεί να έχουν βαρύτατες συνέπειες.

«Η ασφάλεια των μαθητών δεν μπορεί να στηρίζεται σε υποθέσεις, προφορικές οδηγίες ή προσωπικές ερμηνείες», τονίζει χαρακτηριστικά η Ένωση, ζητώντας σαφές θεσμικό πλαίσιο και ξεκάθαρη οριοθέτηση των ευθυνών.

Το αίτημα προς το Υπουργείο Παιδείας είναι συγκεκριμένο. Πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι, να εκδοθούν έγγραφες, ενιαίες και δεσμευτικές οδηγίες για όλες τις σχολικές μονάδες.

Γιατί η ασφαλής επιστροφή ενός παιδιού στο σπίτι δεν μπορεί να εξαρτάται από το πώς ερμηνεύει κάθε σχολείο τις γενικές διατάξεις. Χρειάζεται ένας κοινός κανόνας, γνωστός σε εκπαιδευτικούς και γονείς, που θα προστατεύει πρωτίστως τους μαθητές και δεν θα αφήνει κανέναν εκτεθειμένο.