× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Το εκρηκτικό μυστικό κάτω από την Παναγιά τη Γοργόνα

Τα κοκκινωπά βράχια της Σκάλας Συκαμιάς αποκαλύπτουν το παρελθόν της Λέσβου και το μακρινό ταξίδι μιας ροής από το ηφαίστειο του Λεπέτυμνου

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 15/8/2026

Το εκρηκτικό μυστικό κάτω από την Παναγιά τη Γοργόνα
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της Λέσβου. Το μικρό εκκλησάκι της Παναγιάς της Γοργόνας, χτισμένο σχεδόν επάνω στη θάλασσα, μοιάζει να αναδύεται από τα κοκκινωπά βράχια της Σκάλας Συκαμιάς.

Κι όμως, κάτω από αυτό το αγαπημένο τοπόσημο κρύβεται μια ιστορία πολύ παλαιότερη από κάθε ανθρώπινη παρουσία στο νησί. Μια ιστορία φωτιάς, λάβας και ηφαιστειακών εκρήξεων, η οποία άρχισε πριν από περίπου 17 εκατομμύρια χρόνια.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όταν ο Λεπέτυμνος έβγαζε φωτιά

Τα χαρακτηριστικά κοκκινωπά πετρώματα πάνω στα οποία θεμελιώθηκε το γραφικό εκκλησάκι αποτελούν τμήμα μιας αρχαίας ροής ιγνιμβρίτη, η οποία προήλθε από μία από τις μεγάλες εκρήξεις του ηφαιστείου του Λεπέτυμνου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η εικόνα εκείνης της εποχής θα πρέπει να ήταν συγκλονιστική. Τεράστιες ποσότητες υπέρθερμου ηφαιστειακού υλικού ξεχύθηκαν από το ηφαίστειο και κινήθηκαν με μεγάλη ταχύτητα, καλύπτοντας εκτεταμένες περιοχές της Λέσβου.

Οι πυρακτωμένες ροές ταξίδεψαν σε εντυπωσιακές αποστάσεις. Έφτασαν προς τα βόρεια έως τη Σκάλα Συκαμιάς, ανατολικά μέχρι τις Νέες Κυδωνίες, νότια έως τα Βατερά και τα Μάκαρα και δυτικά μέχρι την περιοχή της Άντισσας. Με τον τρόπο αυτό, μία μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη άφησε το αποτύπωμά της σχεδόν σε ολόκληρο το νησί.

Τι είναι ο ιγνιμβρίτης

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο ιγνιμβρίτης είναι ένα ιδιαίτερο ηφαιστειακό πέτρωμα. Δημιουργείται όταν ένα υπέρθερμο μείγμα από ηφαιστειακά αέρια, στάχτη, ελαφρόπετρα και άλλα πυροκλαστικά υλικά κινείται με τεράστια ταχύτητα και στη συνέχεια στερεοποιείται.

Μέσα στο μάγμα εγκλωβίζονται θερμά αέρια, τα οποία σχηματίζουν φυσαλίδες. Όταν το υλικό ψυχθεί και στερεοποιηθεί, οι φυσαλίδες αυτές παραμένουν ως μικροί κενοί χώροι στο εσωτερικό του πετρώματος.

Η πίεση και η κίνηση της ροής τούς δίνουν ένα χαρακτηριστικό ατρακτοειδές σχήμα. Οι γεωλόγοι αποκαλούν αυτούς τους σχηματισμούς «φλόγες», καθώς θυμίζουν γλώσσες φωτιάς παγιδευμένες για πάντα μέσα στον βράχο.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από πού προέρχεται το κόκκινο χρώμα

Το κοκκινωπό ή σκούρο ροζ χρώμα των βράχων δεν είναι τυχαίο. Οφείλεται στις μεταβολές που υπέστη ο αιματίτης, ένα ορυκτό πλούσιο σε σίδηρο που περιεχόταν στο ηφαιστειακό υλικό.

Έτσι, τα χρώματα που σήμερα κάνουν το τοπίο τόσο ιδιαίτερο αποτελούν ουσιαστικά το ορατό σημάδι μιας πανάρχαιας γεωλογικής διεργασίας.

Ένα εκκλησάκι ανάμεσα στον μύθο και τη γεωλογία

Η Παναγιά η Γοργόνα δεν είναι μόνο ένα θρησκευτικό και λογοτεχνικό σύμβολο. Είναι χτισμένη επάνω σε ένα φυσικό μνημείο που αφηγείται το ηφαιστειακό παρελθόν της Λέσβου.

Κάθε κύμα που σκάει στα κοκκινωπά βράχια συναντά υλικά τα οποία ταξίδεψαν έως εκεί μέσα σε ένα ορμητικό ποτάμι φωτιάς πριν από εκατομμύρια χρόνια. Ένα τοπίο όπου η θάλασσα, η πίστη και η γεωλογική μνήμη του νησιού ενώνονται σε μία και μοναδική εικόνα.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Τίμησε τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης ο Παναγιώτης Χριστόφας

Μήνυμα για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και την υπεράσπιση της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας και της Ειρήνης
Τίμησε τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης ο Παναγιώτης Χριστόφας
ΔΡΑΣΕΙΣ

Εκδήλωση για την Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων

Πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 21 Νοεμβρίου στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής
Εκδήλωση για την Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων
ΔΡΑΣΕΙΣ

Χριστουγεννιάτικο κλίμα στα Μιστεγνά

Στις 13 Δεκεμβρίου το άναμμα του δέντρου στην πλατεία, με εκπλήξεις και γιορτινές στιγμές για μικρούς και μεγάλους
Χριστουγεννιάτικο κλίμα στα Μιστεγνά
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν

Ο πρόεδρος του ΣΦΕΑ Βαγγέλης Γκιουγκής μιλά στον Θράσο Αβραάμ για τις 237 αντιστασιακές οργανώσεις, τους χιλιάδες εξόριστους και φυλακισμένους, την αμφισβήτηση των νεκρών του Πολυτεχνείου και τις μαρτυρίες
Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το «παιδαρέλι» που διάλεξε τη Λέσβο και βγήκε με την πρώτη

Από τα χρόνια της χούντας στην Ιταλία και τη συμπόρευση με τον Αλέκο Παναγούλη μέχρι τη Νομαρχία Λέσβου και την πρώτη του εκλογή, ο πρώην υπουργός ξετυλίγει τη διαδρομή του στην Ανθή Παζιάνου
Το «παιδαρέλι» που διάλεξε τη Λέσβο και βγήκε με την πρώτη
ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

«Πρώτα υπηρετώ τον τόπο μου και μετά τα κόμματα»

Ο επικεφαλής της «Νέας Δυναμικής» Θεόδωρος Βαλσαμίδης μιλά στο «Ν» 99 fm για τις ευθύνες στη διαχείριση του αφθώδους πυρετού, το μέλλον της κτηνοτροφίας, τις μεταφορές μεταναστών από την Κρήτη, τον τουρισμό, και την ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου
«Πρώτα υπηρετώ τον τόπο μου και μετά τα κόμματα»
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Ποιός έχει άδεια να βάλει χέρι στα καλώδια;

Στη γενική συνέλευση του Συνδέσμου Ηλεκτρολόγων Λέσβου συζητήθηκαν οι επαγγελματικές άδειες, οι συναλλαγές με τον ΔΕΔΔΗΕ και οι δηλώσεις εγκαταστάτη. Ο πρόεδρος της ΠΟΣΕΗ επισήμανε τους κινδύνους από εργασίες χωρίς την απαιτούμενη άδεια
Ποιός έχει άδεια να βάλει χέρι στα καλώδια;
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Έκοψαν το ρεύμα Παρασκευή σε γυναίκα με πνευμονία στη Μυτιλήνη

Η γυναίκα πλήρωσε την προκαταβολή την Παρασκευή, αλλά το Σάββατο παρέμενε χωρίς ρεύμα. «Δύο εργάσιμες μέρες» ήταν, σύμφωνα με την καταγγελία, η απάντηση της ΔΕΗ στην ίδια και στον γιατρό της
Έκοψαν το ρεύμα Παρασκευή σε γυναίκα με πνευμονία στη Μυτιλήνη
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Μια μέρα τιμής για όσους φυλάσσουν τα νησιά μας

Η 98 ΑΔΤΕ τιμά στην Παγανή την Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων και την προσφορά των γυναικών και των ανδρών που στέκονται στο καθήκον, στην άκρη του Αιγαίου.
Μια μέρα τιμής για όσους φυλάσσουν τα νησιά μας
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Με τους στρατιωτικούς της Λέσβου ο Δουδωνής

Η απουσία του στρατού από την παρέλαση της 8ης Νοεμβρίου και οι ενστάσεις για τον νόμο Μητσοτάκη–Δένδια
Με τους στρατιωτικούς της Λέσβου ο Δουδωνής
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

«Τα νησιά μας δεν είναι βιτρίνες» λέει η Λαϊκή Συσπείρωση για την τουριστική προβολή

Η παράταξη καταψήφισε το πρόγραμμα των 500.000 ευρώ για το 2027. Η Αγλαΐα Κυρίτση έφερε στο Περιφερειακό Συμβούλιο την κρίση στην κτηνοτροφία της Λέσβου, τα ακριβά εισιτήρια και τις συνθήκες δουλειάς στον τουρισμό
«Τα νησιά μας δεν είναι βιτρίνες» λέει η Λαϊκή Συσπείρωση για την τουριστική προβολή
ΧΩΡΙΑ

Πλήρωσαν ναύλα το 2023, περιμένουν την ενίσχυση το 2027

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ζητά σαφές χρονοδιάγραμμα από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για το Μεταφορικό Ισοδύναμο των νησιωτικών επιχειρήσεων.
Πλήρωσαν ναύλα το 2023, περιμένουν την ενίσχυση το 2027