Την έντονη αντίθεση του ΚΚΕ στο νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης εξέφρασε από το βήμα της Βουλής η βουλευτής Λέσβου Μαρία Κομνηνάκα, υποστηρίζοντας ότι οι προωθούμενες ρυθμίσεις συνιστούν «νέες αντιδραστικές προσαρμογές στην αστική Δικαιοσύνη».

Το νομοσχέδιο, το οποίο ψηφίστηκε την Παρασκευή, φέρει τον τίτλο «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις – Λοιπές διατάξεις».

Σύμφωνα με τη βουλευτή του ΚΚΕ, πρόκειται για ένα πολυνομοσχέδιο με πολλές και διαφορετικού χαρακτήρα διατάξεις, οι οποίες, όπως ανέφερε, διαμορφώνουν μια Δικαιοσύνη «φιλική, γρήγορη και αποτελεσματική για τους επιχειρηματικούς ομίλους», αλλά αργή και δυσπρόσιτη για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα.

Οι βασικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου

Μεταξύ των διατάξεων περιλαμβάνεται η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τις λεγόμενες αγωγές SLAPP. Πρόκειται για καταχρηστικές ή προδήλως αβάσιμες δικαστικές ενέργειες, οι οποίες ασκούνται συνήθως από οικονομικά ή πολιτικά ισχυρούς παράγοντες σε βάρος δημοσιογράφων, εργαζομένων, ακτιβιστών και φορέων που αναδεικνύουν ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος.

Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Δημόσιας Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις, ενώ περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον περιορισμό του δικαιώματος αναίρεσης στον Άρειο Πάγο και τη λειτουργία της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας.

Ακόμη, προβλέπει αλλαγές στη λειτουργία των συμβολαιογραφικών συλλόγων, την καθιέρωση «ψηφιακού βιβλίου» για τους δικαστικούς επιμελητές, νέα κατηγοριοποίηση των δικαστικών υπαλλήλων και επιμήκυνση της θητείας των διοικήσεων των δικαστηρίων.

«Επίφαση προστασίας» απέναντι στις αγωγές SLAPP

Η Μαρία Κομνηνάκα χαρακτήρισε ανεπαρκές το πλαίσιο προστασίας από τις καταχρηστικές αγωγές, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές προβλέψεις δεν εφαρμόζονται σε υποθέσεις που αφορούν όργανα του Δημοσίου ούτε σε ποινικές διαδικασίες.

Όπως υποστήριξε, οι ποινικές διώξεις μπορούν να έχουν εξίσου ισχυρό, αν όχι μεγαλύτερο, εκφοβιστικό αποτέλεσμα σε βάρος πολιτών, εργαζομένων, δημοσιογράφων και συλλογικών φορέων. Έκανε ιδιαίτερη αναφορά σε αγωγές που έχουν ασκηθεί στην Ελλάδα σε βάρος δημοσιογράφων, συνδικαλιστικών οργανώσεων και κατοίκων που αντιδρούν σε περιβαλλοντικές παρεμβάσεις.

Η βουλευτής αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις δικαστικές ενέργειες που έχουν στραφεί κατά του «Ριζοσπάστη», του συνδικάτου εργαζομένων στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη και κατοίκων της Τήνου οι οποίοι αντιτίθενται στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών.

«Οι προβλέψεις της Οδηγίας, όπως και οι συγκεκριμένες διατάξεις του νομοσχεδίου, συνιστούν μια επίφαση προστασίας, εντελώς ανεπαρκή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κριτική για τη συμμόρφωση της Διοίκησης

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Μαρία Κομνηνάκα στις διατάξεις για τη συμμόρφωση της Δημόσιας Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις. Υποστήριξε ότι οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις καταγράφονται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και μικροί επαγγελματίες επιτυγχάνουν θετικές αποφάσεις έπειτα από μακρόχρονους και δαπανηρούς δικαστικούς αγώνες.

Σύμφωνα με την ίδια, οι πολίτες θα καλούνται πλέον να απευθύνονται στο νέο Συμβούλιο Συμμόρφωσης, επωμιζόμενοι ξανά την ευθύνη να κινηθούν μέσα σε ένα σύνθετο διοικητικό πλαίσιο προκειμένου να εφαρμοστεί η δικαστική απόφαση που τους δικαιώνει.

Επέκρινε, παράλληλα, την πρόβλεψη του άρθρου 25, σύμφωνα με την οποία ο μηχανισμός συμμόρφωσης μπορεί να ενεργοποιείται μόνο εφόσον η οφειλόμενη πράξη ή ενέργεια δεν προκαλεί ουσιώδη παρέκκλιση από τη δημοσιονομική πολιτική ή την ισορροπία του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος.

Αναφορές στις διώξεις αγροτών και την Πυροσβεστική

Κατά την τοποθέτησή της, η βουλευτής Λέσβου συνέδεσε το περιεχόμενο του νομοσχεδίου και με τις διώξεις σε βάρος αγροτών που συμμετέχουν σε κινητοποιήσεις. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι εμφανίζεται ευαίσθητη απέναντι στις εκδικητικές αγωγές, ενώ την ίδια στιγμή, όπως είπε, αναπτύσσεται μια «βιομηχανία διώξεων» κατά αγωνιζόμενων πολιτών.

Αναφέρθηκε, επίσης, στην κατάσταση της Πυροσβεστικής, κάνοντας λόγο για περίπου 3.500 κενές οργανικές θέσεις, ελλιπή και απαρχαιωμένο εξοπλισμό, ανεπαρκείς υποδομές και εξαντλητικές συνθήκες εργασίας. Αντιπαρέβαλε τις ελλείψεις αυτές με τις υψηλές κρατικές δαπάνες για στρατιωτικούς και ΝΑΤΟϊκούς εξοπλισμούς.

Ενστάσεις για το «φακέλωμα» και τις τροπολογίες

Η Μαρία Κομνηνάκα άσκησε ακόμη κριτική στις διατάξεις που ενισχύουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό το πλαίσιο αντιμετώπισης της τρομοκρατίας. Όπως υποστήριξε, η ανταλλαγή στοιχείων θα μπορεί να πραγματοποιείται ακόμη και χωρίς προηγούμενο αίτημα άλλου κράτους, διευρύνοντας τους μηχανισμούς παρακολούθησης και καταγραφής πολιτών.

Τέλος, στηλίτευσε την κατάθεση τροπολογιών που περιλαμβάνουν σημαντικές αλλαγές, ακόμη και στον Ποινικό Κώδικα, σημειώνοντας ότι τέτοια ζητήματα απαιτούν εκτεταμένη επιστημονική και κοινωνική συζήτηση και δεν μπορεί να εισάγονται αποσπασματικά σε πολυνομοσχέδια.

Η παρέμβαση της βουλευτή Λέσβου του ΚΚΕ στη Βουλή είναι διαθέσιμη και σε βίντεο.