Στην Επάνω Σκάλα, έναν τόπο άρρηκτα συνδεδεμένο με την προσφυγική ταυτότητα της Μυτιλήνης, θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026 οι εκδηλώσεις για την Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό Κράτος.

Το πρόγραμμα, που ανακοίνωσε η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, περιλαμβάνει θρησκευτική τελετή στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου, ομιλία αφιερωμένη στην επέτειο και κατάθεση στεφάνων στο άγαλμα της Μικρασιάτισσας Μάνας. Οι εκδηλώσεις θα ολοκληρωθούν με παραδοσιακούς χορούς από τον τοπικό πολιτιστικό σύλλογο, συνδέοντας την ιστορική μνήμη με την πολιτιστική κληρονομιά που διατηρείται από γενιά σε γενιά.

Η μνήμη της προσφυγιάς στο επίκεντρο

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση της Περιφέρειας, η επέτειος της 14ης Σεπτεμβρίου έχει σκοπό να υπενθυμίσει τα γεγονότα της δραματικής περιόδου της γενοκτονίας και του ξεριζωμού, που μετέτρεψαν τους Έλληνες της Μικράς Ασίας σε έναν λαό προσφύγων και διασποράς.

Για τη Μυτιλήνη, η αναφορά στη μικρασιατική προσφυγιά αποτελεί μέρος της ίδιας της ιστορίας της πόλης. Οι οικογενειακές αφηγήσεις, τα έθιμα και οι πολιτιστικές παραδόσεις κρατούν ζωντανό τον δεσμό με τις πατρογονικές εστίες, δίνοντας στην επέτειο ιδιαίτερο βάρος για τους απογόνους των προσφύγων.

Στο επίκεντρο της τελετής θα βρεθεί το άγαλμα της Μικρασιάτισσας Μάνας, ως σημείο συλλογικής μνήμης και απόδοσης τιμής στους ανθρώπους που χάθηκαν, αλλά και σε εκείνους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους και να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.

Η έναρξη στον Άγιο Νικόλαο

Οι εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν στις 10 το πρωί, με την τέλεση αρτοκλασίας στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου στην Επάνω Σκάλα.

Τον πανηγυρικό της ημέρας θα εκφωνήσει η Μαρία Παπάλα, μέλος του Πολιτιστικού Συλλόγου «Η Επάνω Σκάλα Μυτιλήνης», με ομιλία αφιερωμένη στην επέτειο.

Κατάθεση στεφάνων στη Μικρασιάτισσα Μάνα

Στη συνέχεια, περίπου στις 10.45 το πρωί, οι εκδηλώσεις θα μεταφερθούν στον χώρο του αγάλματος της Μικρασιάτισσας Μάνας, όπου θα τελεστεί η «ευχή των κολύβων» και θα ακολουθήσει κατάθεση στεφάνων.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, προβλέπεται κατάθεση στεφάνων από τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης, τους βουλευτές του Νομού Λέσβου, τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, τους δημάρχους Μυτιλήνης και Δυτικής Λέσβου, τον Γενικό Γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Στην απόδοση τιμών προβλέπεται επίσης να συμμετάσχουν ο Στρατιωτικός Διοικητής, οι διοικητές των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος, εκπρόσωποι προσφυγικών σωματείων και πολιτικών κομμάτων, αντιπροσωπείες απόστρατων αξιωματικών και εφεδροπολεμιστικών οργανώσεων, καθώς και εκπρόσωποι νομικών προσώπων και συλλόγων που επιθυμούν να τιμήσουν την επέτειο. Τιμές θα αποδοθούν από στρατιωτικά τμήματα.

Η παράδοση ως συνέχεια της μνήμης

Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με παραδοσιακούς χορούς από τον Σύλλογο «Η Επάνω Σκάλα». Η συμμετοχή του συλλόγου δίνει και την πολιτιστική διάσταση της επετείου, αναδεικνύοντας τη σημασία της διατήρησης και της μεταφοράς της παράδοσης στις νεότερες γενιές.