Νέες δυνατότητες χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων στο Βόρειο Αιγαίο ανοίγει η πρόσκληση για τα Σχέδια Βελτίωσης, με τη δημόσια δαπάνη που κατανέμεται στην Περιφέρεια να ανέρχεται σε 17.130.035 ευρώ. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, οι αιτήσεις ξεκινούν στις 6 Οκτωβρίου 2026 και θα υποβάλλονται έως τις 20 Ιανουαρίου 2027, στις 13.00.

Η πρόσκληση καλύπτει τρεις παρεμβάσεις του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023–2027, οι οποίες αφορούν την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, την εξοικονόμηση νερού και τις επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενέργειας. Ο συνολικός προϋπολογισμός δημόσιας δαπάνης σε επίπεδο χώρας φτάνει τα 263.539.000 ευρώ, με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ελληνικό Δημόσιο.

Για τους παραγωγούς των νησιών, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυνατότητα ανανέωσης μηχανημάτων, βελτίωσης των παραγωγικών εγκαταστάσεων και υλοποίησης παρεμβάσεων που μπορούν να περιορίσουν την κατανάλωση νερού και ενέργειας.

Ενίσχυση έως 70% και ειδικές προβλέψεις για τα νησιά

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Περιφέρεια, η ένταση στήριξης φτάνει έως το 70% για νέους αγρότες και όσους δραστηριοποιούνται σε ορεινές μειονεκτικές περιοχές των νησιών, ενώ για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες των πεδινών ζωνών προβλέπεται ενίσχυση έως 60%.

Παράλληλα, για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις του Βορείου Αιγαίου ορίζεται ελάχιστο μέγεθος παραγωγικής δυναμικότητας, σε όρους Τυπικής Απόδοσης, στις 8.000 ευρώ, βάσει της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης του 2025. Η ελάχιστη απαιτούμενη βαθμολογία κατά τον διοικητικό έλεγχο και την αξιολόγηση είναι 30 βαθμοί.

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τα συλλογικά σχήματα που εδρεύουν σε νησιωτικές περιοχές. Τα ελάχιστα απαιτούμενα όρια εγγεγραμμένων μελών μειώνονται κατά 50%, με κατώτατο όριο τα πέντε μέλη.

Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση

Η πρόσκληση απευθύνεται σε φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και συλλογικά σχήματα αγροτών, με διαφορετικές προϋποθέσεις ανά κατηγορία.

Για τα φυσικά πρόσωπα απαιτείται να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος και να μην έχουν υπερβεί το 63ο κατά την υποβολή της αίτησης. Θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων ως επαγγελματίες αγρότες, εξαιρουμένων των νεοεισερχομένων της συγκεκριμένης κατηγορίας, ή να είναι δικαιούχοι της παρέμβασης «Εγκατάσταση Γεωργών Νεαρής Ηλικίας» της πρόσκλησης του 2024.

Απαραίτητη είναι επίσης η υποβολή παραδεκτής Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης για το 2025, η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, καθώς και η τήρηση της προϋπόθεσης περί μη άμεσης συνταξιοδότησης, με εξαίρεση τις συντάξεις αναπηρίας.

Για τα νομικά πρόσωπα, η γεωργία πρέπει να αποτελεί κύρια καταστατική δραστηριότητα και τουλάχιστον το 50% του κύκλου εργασιών του 2025 να προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα. Προβλέπονται ακόμη εγγραφή στο ΓΕΜΗ, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, δικαστική φερεγγυότητα και διάρκεια καταστατικού τουλάχιστον έως το 2038.

Στα συλλογικά σχήματα περιλαμβάνονται ομάδες και οργανώσεις παραγωγών, αγροτικοί συνεταιρισμοί και Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις. Μεταξύ των προϋποθέσεων αναφέρονται η εγγραφή στο αρμόδιο εθνικό μητρώο και η εμφάνιση κερδοφόρων αποτελεσμάτων στις χρήσεις 2023, 2024 και 2025, με εξαίρεση τα νεοσύστατα σχήματα. Τα ελάχιστα όρια αξίας διακινούμενης παραγωγής των μελών διαμορφώνονται σε 100.000 ευρώ για ομάδες παραγωγών και ΚΟΙΝΣΕΠ και σε 300.000 ευρώ για αγροτικούς συνεταιρισμούς και αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών.

Τα ανώτατα ποσά των επενδυτικών σχεδίων

Στην παρέμβαση για την ανταγωνιστικότητα, ο προϋπολογισμός των λοιπών επενδυτικών σχεδίων φυσικών και νομικών προσώπων μπορεί να φτάσει τις 200.000 ευρώ. Το όριο αυξάνεται στις 400.000 ευρώ όταν τουλάχιστον το 70% του αιτούμενου προϋπολογισμού αφορά τις προβλεπόμενες κτιριακές εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό κτηνοτροφίας, μελισσοκομίας και σηροτροφίας.

Για τα συλλογικά σχήματα, τα αντίστοιχα όρια διαμορφώνονται έως τις 500.000 ευρώ υπό τις ειδικές αυτές προϋποθέσεις και έως τις 400.000 ευρώ για τα λοιπά σχέδια.

Στην εξοικονόμηση νερού προβλέπονται επενδυτικά σχέδια έως 150.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και έως 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα, με ελάχιστο αιτούμενο προϋπολογισμό 5.000 ευρώ.

Για τις επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενέργειας, τα όρια φτάνουν τις 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τις 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα. Στην ανακοίνωση αναφέρεται ειδική εξαίρεση έως 2,5 εκατ. ευρώ για παραγωγή βιοαερίου από κτηνοτροφικές μονάδες.

Το σωρευτικό ανώτατο όριο για τις τρεις παρεμβάσεις αναφέρεται σε 750.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και σε 1,25 εκατ. ευρώ για συλλογικά σχήματα. Τα ποσά αφορούν προϋπολογισμούς επενδυτικών σχεδίων και όχι το ύψος της επιχορήγησης.

Από σταβλικές εγκαταστάσεις μέχρι ελαιοσυλλεκτικό εξοπλισμό

Το εύρος των επιλέξιμων δαπανών περιλαμβάνει σταβλικές και μελισσοκομικές εγκαταστάσεις, αποθήκες μηχανημάτων, ζωοτροφών και προϊόντων, καθώς και υποδομές προετοιμασίας της παραγωγής για την πρώτη πώληση, όπως ψυγεία, διαλογητήρια και συσκευαστήρια.

Στον μηχανολογικό εξοπλισμό εντάσσονται γεωργικοί ελκυστήρες, παρελκόμενα, μηχανήματα συγκομιδής, δονητές και συλλέκτες ελαιόκαρπου ή οπωρών. Για την αγορά τρακτέρ τίθεται η προϋπόθεση να μην υπήρχε μη αποσβεσμένος ελκυστήρας στην εκμετάλλευση στις 31 Δεκεμβρίου 2025, ενώ η αιτούμενη ιπποδύναμη πρέπει να τεκμηριώνεται βάσει των αναγκών της.

Για τη ζωική παραγωγή και τη μελισσοκομία προβλέπονται, μεταξύ άλλων, αμελκτικά συγκροτήματα, παγολεκάνες, συστήματα τροφοδοσίας και καθαρισμού και μελιτοεξαγωγείς. Περιλαμβάνεται επίσης καινούργιο μελισσοκομικό φορτηγό ιδιωτικής χρήσης, μικτού βάρους 3,5 έως 15 τόνων, για εκμεταλλεύσεις με τουλάχιστον 200 μελισσοσμήνη.

Παρεμβάσεις για νερό και ενεργειακό κόστος

Σημαντικό τμήμα της πρόσκλησης αφορά φωτοβολταϊκά για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της εκμετάλλευσης, βάσει ειδικής ενεργειακής μελέτης, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, αντλίες θερμότητας και εξοπλισμό διαχείρισης και επεξεργασίας αποβλήτων.

Στην άρδευση περιλαμβάνονται συστήματα στάγδην και μικροκαταιονισμού, με υποχρεωτική τοποθέτηση υδρομετρητή, καθώς και έργα εγγείων βελτιώσεων και δεξαμενές συλλογής όμβριων υδάτων. Χρηματοδοτούνται επίσης λύσεις άρδευσης ακριβείας με αισθητήρες, μετεωρολογικούς σταθμούς, αυτοματισμούς και απομακρυσμένο έλεγχο.

Για τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων αρδευτικών εγκαταστάσεων απαιτείται γεωτεχνική μελέτη που να εκτιμά εκ των προτέρων δυνητική εξοικονόμηση νερού τουλάχιστον 20%.

Ποιες δαπάνες μένουν εκτός

Στις μη επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται ο ΦΠΑ, άλλοι φόροι και τέλη, η αγορά μεταχειρισμένου εξοπλισμού ή ζωικού κεφαλαίου και τα έργα απλής αντικατάστασης εξοπλισμού.

Εκτός της συγκεκριμένης πρόσκλησης βρίσκονται επίσης η κατασκευή θερμοκηπίων, δικτυοκηπίων και στεγάστρων τύπου ΤΟΛ, η αγορά drones για εφαρμογή φυτοπροστατευτικών προϊόντων και οι δαπάνες σύνδεσης με δίκτυα κοινής ωφέλειας.

Κατά κανόνα δεν είναι επιλέξιμες οι δαπάνες πριν από την υποβολή της αίτησης, με ειδικές εξαιρέσεις για μελέτες και αδειοδοτήσεις, οι οποίες χρειάζεται να εξετάζονται βάσει των αναλυτικών όρων της πρόσκλησης.

Ηλεκτρονικά οι αιτήσεις και ολοκλήρωση έως τον Ιούνιο του 2029

Η υποβολή γίνεται αποκλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων, με μία αίτηση στήριξης ανά ΑΦΜ. Η ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των έργων ορίζεται έως τις 15 Ιουνίου 2029.

Για πληροφορίες στη Λέσβο, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας, στην οδό Καραντώνη 2 στη Μυτιλήνη, στα τηλέφωνα 22510 42090 και 22513 50739, καθώς και στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις m.markou@pvaigaiou.gov.gr και g.kroisos@pvaigaiou.gov.gr.

Για τη Λήμνο διατίθεται το τηλέφωνο 22543 51242, για τη Χίο το 22713 53328 και για τη Σάμο το 22733 53422. Σύμφωνα με την Περιφέρεια, το πλήρες κείμενο της πρόσκλησης και τα σχετικά παραρτήματα είναι αναρτημένα στους ιστοτόπους του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.