Τον έντονο προβληματισμό των εργαζομένων στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης για τις αλλαγές που προωθεί η κυβέρνηση στη διαχείριση του νερού εξέφρασε η εκπρόσωπος των εργαζομένων της ΔΕΥΑΛ στην ΠΟΕ-ΔΕΥΑ, Μαρία Σηφάκη, σε συνέντευξή της στον Θράσο Αβραάμ.

Η κ. Σηφάκη υποστήριξε ότι το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος οδηγεί σε περαιτέρω συγκέντρωση της διαχείρισης του νερού, μέσα από την υποχρεωτική διεύρυνση της χωρικής αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Παράλληλα, κατήγγειλε ότι οι βασικοί θεσμικοί φορείς της Αυτοδιοίκησης και των ΔΕΥΑ δεν κλήθηκαν να παρουσιάσουν τις θέσεις τους στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής.

«Δεν προσκλήθηκαν ούτε η ΚΕΔΕ, ούτε η ΕΔΕΥΑ, ούτε η ΠΟΕ-ΔΕΥΑ. Κλήθηκαν μόνο φορείς που συμφωνούσαν με τις συγχωνεύσεις», ανέφερε, κάνοντας λόγο για μια διαδικασία χωρίς ουσιαστική διαβούλευση και επιστημονική τεκμηρίωση.

«Μόλις πέντε ημέρες διαβούλευσης»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο γεγονός ότι το νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση για μόλις πέντε ημέρες και μάλιστα μέσα στο καλοκαίρι. Όπως είπε, παρά το ασφυκτικό χρονικό περιθώριο, η ΕΔΕΥΑ, η ΠΟΕ-ΔΕΥΑ και φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης κατέθεσαν προτάσεις και παρατηρήσεις, χωρίς όμως να τους δοθεί η δυνατότητα να τις αναπτύξουν ενώπιον της Βουλής.

Η Μαρία Σηφάκη σημείωσε ότι η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στον οποίο, όπως ανέφερε, κατοχυρώνεται ο δημόσιος, δημοτικός και κοινωφελής χαρακτήρας των ΔΕΥΑ και προβλέπονται οικειοθελείς συγχωνεύσεις.

«Από τη μία πλευρά η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το νερό είναι δημόσιο αγαθό και ότι οι ΔΕΥΑ έχουν μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και από την άλλη εντάσσει υποχρεωτικά φορείς ύδρευσης σε ανώνυμες εταιρείες που λειτουργούν με μετόχους και κριτήρια κέρδους», υπογράμμισε.

Φόβοι για αυξήσεις στους λογαριασμούς

Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκαν και οι πιθανές συνέπειες για τους καταναλωτές. Με αφορμή τις κυβερνητικές αναφορές περί «εξισορρόπησης» των τιμών και ενδεχόμενων μειώσεων στα τιμολόγια, η κ. Σηφάκη εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτική.

Όπως σημείωσε, όταν η διαχείριση ενός βασικού κοινωνικού αγαθού περνά σε εταιρείες που επιδιώκουν κερδοφορία, δημιουργείται σοβαρός κίνδυνος το κόστος να μετακυλιστεί στους πολίτες. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι αλλαγές μπορεί να έχουν επιπτώσεις και στους χιλιάδες εργαζομένους των ΔΕΥΑ σε ολόκληρη τη χώρα, ακόμη και με απώλεια θέσεων εργασίας.

Ο οικονομικός στραγγαλισμός των ΔΕΥΑ

Η εκπρόσωπος των εργαζομένων περιέγραψε τις συνθήκες οικονομικής ασφυξίας στις οποίες λειτουργούν οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης. Όπως ανέφερε, οι ΔΕΥΑ δεν επιχορηγούνται τακτικά από τον κρατικό προϋπολογισμό και στηρίζονται κατά κύριο λόγο στα ανταποδοτικά έσοδα από τους λογαριασμούς ύδρευσης και αποχέτευσης.

Το ενεργειακό κόστος, ιδιαίτερα μετά τις μεγάλες αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, έχει επιβαρύνει δραματικά τη λειτουργία τους. Το πρόβλημα, σύμφωνα με την ίδια, γίνεται ακόμη μεγαλύτερο σε ένα νησί όπως η Λέσβος, όπου η γεωγραφική μορφολογία επιβάλλει τη συνεχή λειτουργία γεωτρήσεων, αντλιοστασίων και εγκαταστάσεων βιολογικού καθαρισμού.

«Μας οδήγησαν σταδιακά σε οικονομικό αδιέξοδο και στη συνέχεια χρησιμοποιούν αυτή την κατάσταση για να υποστηρίξουν ότι οι ΔΕΥΑ δεν μπορούν να λειτουργήσουν», τόνισε. Υπενθύμισε, παράλληλα, ότι οι επιχειρήσεις αυτές λειτουργούν εδώ και περίπου τέσσερις δεκαετίες, εξυπηρετούν εκατομμύρια πολίτες και έχουν κατασκευάσει έργα ύψους περίπου 26 δισ. ευρώ σε ολόκληρη τη χώρα.

Υποστελέχωση και χρονοβόρες προσλήψεις

Σοβαρό ζήτημα αποτελεί και η υποστελέχωση. Η Μαρία Σηφάκη επισήμανε ότι οι ΔΕΥΑ δεν έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν γρήγορα στις αναγκαίες προσλήψεις, καθώς οι διαδικασίες μέσω ΑΣΕΠ είναι χρονοβόρες.

Σύμφωνα με την ίδια, η έλλειψη προσωπικού και η οικονομική πίεση δεν είναι αποτέλεσμα ανικανότητας των επιχειρήσεων, αλλά συνέπεια ενός θεσμικού πλαισίου που δυσκολεύει τη λειτουργία τους. «Οι ΔΕΥΑ έχουν αποδείξει ότι μπορούν να διαχειριστούν το νερό και να προσφέρουν ασφαλείς και οικονομικές υπηρεσίες στους πολίτες», σημείωσε.

«Ασφυκτικοί όροι» για τη διαχειριστική επάρκεια

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν, σύμφωνα με την κ. Σηφάκη, και οι προϋποθέσεις που θέτει η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων για την απόκτηση διαχειριστικής επάρκειας.

Οι ΔΕΥΑ καλούνται, μεταξύ άλλων, να διαθέτουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και να εκπονήσουν έως το τέλος του 2027 σειρά εξειδικευμένων και δαπανηρών μελετών, όπως μελέτες εκτίμησης κινδύνου για τα σημεία υδροληψίας. Το κόστος αυτών των υποχρεώσεων, όπως εξήγησε, θα πρέπει να καλυφθεί από ίδιους πόρους.

Η αδυναμία εξασφάλισης της απαιτούμενης επάρκειας μπορεί να στερήσει από τις δημοτικές επιχειρήσεις την πρόσβαση σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και να εμποδίσει τη δημοπράτηση νέων έργων. Κατά την εκτίμησή της, με αυτόν τον τρόπο οι ΔΕΥΑ ενδέχεται να οδηγηθούν έμμεσα σε συγχωνεύσεις, επειδή δεν θα μπορούν να υλοποιήσουν αυτόνομα τις αναγκαίες υποδομές.

Σε κίνδυνο σημαντικά έργα για τη Λέσβο

Αναφερόμενη ειδικότερα στη Λέσβο, η Μαρία Σηφάκη υπενθύμισε ότι η ΔΕΥΑΛ έχει υλοποιήσει σημαντικές παρεμβάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης από την ίδρυσή της, το 1984, τόσο στον Δήμο Μυτιλήνης όσο και στον Δήμο Δυτικής Λέσβου.

Στάθηκε στα έργα αντικατάστασης δικτύων, τα οποία συνέβαλαν στον περιορισμό των διαρροών, καθώς και στις παρεμβάσεις στον Πολιχνίτο, που βοήθησαν ώστε να μη σημειωθούν σοβαρά προβλήματα υδροδότησης κατά τη φετινή περίοδο. Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στο μεγάλο έργο αποχέτευσης της νότιας πόλης της Μυτιλήνης, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει το φθινόπωρο.

Το χαρακτήρισε «έργο ζωής», καθώς θα προσφέρει περιβαλλοντική προστασία και οικονομική ελάφρυνση στους κατοίκους των νοτίων προαστίων. Υπογράμμισε ακόμη ότι η ΔΕΥΑΛ σχεδιάζει παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες θα απασχολήσουν εντονότερα το νησί τα επόμενα χρόνια.

«Η δημόσια περιουσία δεν μπορεί να δοθεί προίκα»

Κλείνοντας, η εκπρόσωπος των εργαζομένων προειδοποίησε ότι δίκτυα, εγκαταστάσεις και έργα που έχουν κατασκευαστεί με χρήματα των πολιτών κινδυνεύουν να περάσουν προς αξιοποίηση σε εταιρείες που λειτουργούν με κερδοσκοπικά κριτήρια.

«Πρόκειται για περιουσία που δημιουργήθηκε με χρήματα του ελληνικού λαού. Δεν μπορεί να δοθεί προίκα σε ιδιωτικά συμφέροντα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η κ. Σηφάκη κάλεσε τους πολίτες να ενημερωθούν για το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, τονίζοντας ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο τις διοικήσεις και τους εργαζομένους των ΔΕΥΑ, αλλά το δικαίωμα ολόκληρης της κοινωνίας σε ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό νερό.